ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ

26 ਜਨਵਰੀ ਦਾ ਦਿਨ ਭਾਰਤ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਉਤਸਵ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ. ਇਸ ਦਿਨ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਣੀਆਂ ਇੱਕ ਜਨਮ ਸਿਧ ਅਧਿਕਾਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ. ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪੈਰੇਡ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਕਲਾਈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ.ਇਸ ਦਿਨ ਰੰਗਾਰੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਦਿਨ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੋਣੇ ਹਨ. ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਫਤਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ਨਸੀਬ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਵਾਰ ਅਰਥਾਤ 26 ਜਨਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਮੌਕਾ ਵੀ ਮਿਲਿਆ. ਇਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਤਰੱਕੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ. ਜਦੋਂ 24 ਜਨਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪੀ ਆਈ ਬੀ ਦੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਅਮਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ. 

(ਵੇਰਵਾ:ਕਲਿਆਣੀ ਸਿੰਘ ਫੋਟੋ ਪੀ ਆਈ ਬੀ) 

ਕਲਿਆਣ ਕੌਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਲਿਖਤਾਂ:--

ਜਿੰਦਗੀ ਮਹਿੰਗੀ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਸਸਤੀ ਵੀ 
ਮੁੱਦਾ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ; ਤਸਲੀਮਾ ਹੈ 
ਇੱਕ ਚਿਣਗ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀ 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ 
ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਸੰਚਾਲਿਕਾ ਕਲਿਆਣ ਕੌਰ 

ਅਨੀਤਾ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼

"ਨਾਟਕ ਨੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ"
ਦਵੀ ਦਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਕਲਮ ਤੋਂ ਅਨੀਤਾ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂ

ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ‘ਚ ਦਾਖਲਾ ਉਲਟੇ ਰੁੱਖ ਪਰਵਾਜ਼ ਭਰਨ ਦਾ ਕਰਮ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੁਟਿਆਰ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਕਦਮ ਧਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ‘ਚਿਡ਼ੀ ਦੀ ਅੰਬਰ ਵੱਲ ਉਡਾਣ’ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੀਤਾ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਦੇ ਇਕ-ਪਾਤਰੀ ਨਾਟਕ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸੱਚੀਂ-ਮੁੱਚੀਂ ਉੱਚੀ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਉਡਾਣ ਦਾ ਹੀ ਫ਼ਲ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ‘ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿਲਾ ਖ਼ਾਨ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ’ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਕੌਮੀ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਕੈਟੇਗਰੀ ਵਿਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਗਾਇਨ ਅਲੰਕਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਡਾ. ਕਮਲੇਸ਼ ਉੱਪਲ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਅਨੀਤਾ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਦੀ ਕਲਾ-ਜਗਤ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਸਕੂਲੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਚਲੀ  ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਹਿਮਾਚਲੀ ਤੇ ਹਰਿਆਣਵੀ ਡਾਂਸ ਦੀਆਂ ਰਿਹਰਸਲਾਂ ਕਰਦੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੋਨੋ ਐਕਟਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਦੀ ਛਣਕਾਰ ‘ਤੇ ਤਾ ਤਾ ਥਈਆ ਕਰਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਥਾਪ ਸੁਣ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਉਹ  ਘਰ ਆ ਕੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਸਾਹਮਣੇ ‘ਤਾ ਥਈ, ਥਈ ਤੱਤ, ਥਈ ਤੱਤ…’ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਡਾਂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ । ਉਸ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਕੱਥਕ ਡਾਂਸਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਦਸਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਕ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕੁਮਾਰ ਪਵਨਦੀਪ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਮੁਹਾਲੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰ ਡਾ. ਆਤਮਜੀਤ ਦੇ ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ ਗਿਆ। ਉਹ ‘ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਰੱਖੀਏ ਨਾਂ’ ਨਾਟਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਆਤਮਜੀਤ ਘਰ ਆਏ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ”ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਨਾਟਕ ਕਰਦੀ…?”
”ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਸਰ!”
”ਠੀਕ ਹੈ, ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਪਵਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਿਹਰਸਲ ਲਈ ਆ ਜਾਈਂ।”
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੀਤਾ ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ ਗਈ ਤੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਨਾਲ ਹੀ ‘ਗੁਬਾਰੇ’ ਦਾ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤਾ। ਇਹ 1989 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਚ.ਐਸ. ਭੱਟੀ ਦੀ ਪੰਜ ਸਟਾਰ ਟੀ.ਵੀ. ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਓਪਨ ਏਅਰ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ, ਦੇਵਿੰਦਰ ਦਮਨ ਤੇ ਕਮਲ ਵਿਦਰੋਹੀ ਦੇ ਨਾਟਕ ਵੇਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰ ਪਿਤਾ ਧਰਮਪਾਲ ਉਪਾਸ਼ਕ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਸੀ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਟਰੈਕਟਰਜ਼ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਨਾਟਕ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਮ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਕਲ ‘ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਨਾਲ ਲਿਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਵਨ ਤੇ ਅਨੀਤਾ ਘਰ ਜਾਂ ਫਿਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਕਾਪੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਘੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਮੁਹਾਲੀ ਨਾਲ ਅਨੀਤਾ ਨੇ ‘ਭਾਬੀ ਮੈਨਾ’, ਮੇਰਾ ਉਜਡ਼ਿਆ ਗੁਆਂਢੀ’ ਤੇ ‘ਡਾਇਣ’ ਵਰਗੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਚੰਡੀਗਡ਼੍ਹ ਆ ਵਸੇ। ਸ. ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਰੰਗਮੰਚ ਨੂੰ ਪੋ੍ਰਫੈਸ਼ਨਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਟੀਮ ਵਿਚ ਅਨੀਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਟਕ ਸਰਵਮੀਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਕਲਾਵੇ’ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਤ ‘ਨਵਾਂ ਜਨਮ’ ਸੀ।
”ਉਹ ਮੇਰਾ ਵੀ ‘ਨਵਾਂ ਜਨਮ’ ਸੀ” ਅਨੀਤਾ ਚੇਤੇ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, ”ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਨੀਤਾ ਨਾ ਰਹੀ, ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦੀ ਸਾਂ। ਨਾਟਕ ਨੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ। ਜੇ ਅੱਜ ਭਾਅ ਜੀ ਹੁੰਦੇ, ਮੈਂ ਭੱਜੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ-ਮੈਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ…।” ਉਹ ਸ. ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਸਾਰ ਖਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਗੱਲ ਤੁਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਖਦੀ ਹੈ, ”ਮੈਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ਅਨੀਤਾ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਨੇ ਸ. ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਮਾਰ ਪਵਨਦੀਪ, ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ, ਸੁਦੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ, ਪਾਲੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨਾ ਹੇਠ ਨਾਟਕ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੁਹਾਲੀ ਤੋਂ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ, ਸਮਰਾਲਾ, ਮੰਡੀ ਮੁੱਲਾਂਪੁਰ ਤੋਂ ਮੋਗਾ ਤਕ ਰਿਹਰਸਲਾਂ ਕਰਨ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਨਾਟਕ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਲੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਟਕ ‘ਘਰ-ਘਰ’ ਤੇ ‘ਟੈਰੇਰਿਸਟ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ’ ਮੋਗਾ ਜਾ ਕੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਚੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ 

ਚੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ 

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ”ਮੇਰੇ ਲਈ ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਅਰਥ ਅਦਾਕਾਰੀ ਹੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਨ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਉਦੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਵੱਸਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ਨਾਟਕ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਡਾਇਲਾਗ ਦੀ ਵਿਧਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਕਰਾਂਗੀ ਨਾ..ਬਾਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਮੇਚੇ ਆਉਂਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚੁਣਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਸੁਚੇਤਕ ਰੰਗਮੰਚ ਮੁਹਾਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1998 ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲਾ ਨਾਟਕ ਕੀਤਾ ‘ਏਨਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼’। ਇਹ ਨਾਟਕ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣ ਕੇ ਗੀਤ ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਅਸਗਰ ਵਜਾਹਤ ਤੇ ਨਾਟਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵੇਲੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕੁਮਿਟਮੈਂਟ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਅੱਜ ਵੀ ਅਹਿਮ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਅਨੀਤਾ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਨੇ ਸੁਚੇਤਕ ਰੰਗਮੰਚ ਵੱਲੋਂ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਚਿਡ਼ੀ ਦੀ ਅੰਬਰ ਵੱਲ ਉਡਾਣ’ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਹੈ ਤੇ ‘ਸੁਲਗਦੇ ਸੁਪਨੇ ਗ਼ਦਰ ਦੇ’ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾ ਕੇ, ਉਥੋਂ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਕੇ ਖੇਡਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ‘ਕਥਾ ਰਿਡ਼੍ਹਦੇ ਪਰਿੰਦੇ ਦੀ’, ‘ਲਡ਼ਕੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਣਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ’, ‘ਹਵਾ ਜੇ ਏਦਾਂ ਹੀ ਵਗਦੀ ਰਹੀ’, ‘ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਂ ਨਹੀਂ’ ਤੇ ‘ਮੋਹਨ ਦਾਸ’ ਵਰਗੇ ਨਾਟਕ ਖੇਡੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲਡ਼ ਰਹੀ ਮੁਖਤਾਰਾਂ ਮਾਈ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਨਾਟਕ ‘ਮਨ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬੋਲਿਆ’ ਤੇ ਰਾਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ‘ਲਾਲ ਕਨੇਰ’ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪਾਂਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਲੇਖਨ-ਰੂਪਾਂਤਰ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸੁਚੇਤਕ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੀਮ ਸਿਆਸੀ-ਸਮਾਜੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਬੌਧਿਕ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਾਟਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ. ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਨਾਟਕ ਦੂਰ-ਦੁਰੇਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤਕ ਵੀ ਲਿਜਾਂਦੀ ਹੈ।
”ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਖਦੀ ਹੈ” ਮੈਨੂੰ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਆਤਮਜੀਤ ਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਨੇ ਪਾਲ-ਪੋਸ ਕੇ ਜਵਾਨ ਕੀਤਾ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਾਅ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਤੇ ਆਤਮਜੀਤ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕਤਾ, ਦੋਵੇਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ, ਜਿਹਡ਼ੀ ਨਾ ਭਾਅ ਜੀ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਨਾ ਡਾ. ਆਤਮਜੀਤ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ  ਸੂਝ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਗੁਆਂਢ ਵੱਸਦੀ ਅਨੀਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਪਰਤ ਰਹੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸਾਂ-’ਘਰ ਦਾ ਜੋਗੀ ਜੋਗਡ਼ਾ, ਬਾਹਰ ਦਾ ਜੋਗੀ ਸਿੱਧ’ ਅਖਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸਚਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਦਸ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬਣ ਨੀਨਾ ਟਿਵਾਣਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹੂਕ ਨੂੰ ਹੇਕ ਨਾਲ ਦਿਲਾਂ ‘ਚ ਉਤਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਲਾਸਾਨੀ ਗਾਇਕਾ ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ ਹੈ।
* ਮੋਬਾਈਲ: 98760-82982

ਬਿਖ਼ਡ਼ੇ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਪਾਂਧੀ ਸੀ- ਮੇਜਰ ਰਾਜਸਥਾਨੀ

14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼                                                     ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ

ਆਪਣੇ ਸਕੇ-ਸਬੰਧੀਆਂ,ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਘਰਦਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਇਕ ਬਣਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧਤਾ ਝੱਲਣ ਵਾਲੇ,ਪੰਜ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਦਾ ਲਾਡਲਾ ਵੀਰ ,ਸਧਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਜਮਪਲ,ਮੁੱਢਲੇ ਉਮਰ ਗੇਡ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਬੱਟਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ,ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ ਦੀ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ ਦਾ ਹੀ ਗੀਤ “ਨਾ ਮਾਰ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਵੇ,ਪੇਕੇ ਤੱਤਡ਼ੀ ਦੇ ਦੂਰ” ਗਾ ਕੇ ਦੀਦਾਰ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸੀ ਮੇਜਰ ਰਾਜਸਥਾਨੀ । ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਨਾਅ ਮੇਜਰ ਬੁੱਟਰ ਸੀ ।ਫਿਰ ਕੈਸਟ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਨਿਤਰਨ ਸਮੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੁਲ ਸ਼ਰਮਾਂ ਨੇ ਬੁੱਟਰ ਦੀ ਥਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਕਰ ਦਿਤਾ ।
                            ਯਾਰਾਂ ਦੇ ਯਾਰ ,ਗੰਭੀਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ,ਉਦਾਸ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਗਾਇਕ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜਨਵਰੀ 1961 ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਂਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪੰਜ ਕੇ ਕੇ ਜੀਦਾ ਬੁਟਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ,ਮਾਤਾ ਧਨ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ । ਮੇਜਰ ਉਦੋਂ ਦਸਵੀਂ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਦਾ ਸੀ ,ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ ਨਾਲ ਹੋਈ ,ਅਤੇ ਦੀਦਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਭਰੋਵਾਲ ਆਉਂਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਆਂਦਾ । ਵਕਤ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀ ਲੁਕਣ-ਮੀਚੀ ਖੇਡੀ ਕਿ ਉਹ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਆਹਰੇ ਲੱਗ ਗਿਆ । ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਰੀਆਂ ਮਿੱਧਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਧੰਦਾ ਵੀ ਰਾਸ ਨਾ ਆਇਆ । ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ “ਮੋਢੇ ਸੁੱਟ ਲੋਈ ,ਹੱਥ ਫਡ਼ ਸੋਟੀ ਰਾਂਝਾ ਹੋ ਤੁਰਿਆ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਜਿਹਾ” ਵਾਂਗ ਉਹ ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ ਕੋਲ ਆ ਪੁੰਚਿਆ । ਅਚਾਨਕ ਹੋਈ ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਮੇਜਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਮਧੋਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ । ਇਸ ਸਦਮੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਝੰਬ ਸੁੱਟਿਆ । ਜਦ ਉਹ ਥੱਕਿਆ-ਹਾਰਿਆ ਵਾਪਸ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ,ਤਾਂ ਭਾਂਡਾ ਤਿਆਗਣ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਸਕੇ ਸਬੰਧੀ ਪਾਸਾ ਵੱਟ ਚੁੱਕੇ ਸਨ । ਉਹ ਉਵੇਂ ਹੀ ਇੱਕਡ਼-ਦੁਕਡ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਦਾ ਰੁੱਖੀ-ਸੁੱਖੀ ਖਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ।, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬੋਲ ਬਾਣੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤੀ ।
                          ਜੂਨ 1988 ਵਿੱਚ ਉਹਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਦਿਆਂ  ਭਰਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੂਲੋਂ ਅਤੇ ਮੀਤ ਸੇਖੋਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਵਧੀਆ ਕੈਸਿਟ ਕੰਪਨੀ “ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਲੋਡੀਜ਼” ਰਾਹੀਂ ਮੇਜਰ ਦੀ ਕੈਸਿਟ “ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਮੁੰਡਾ” ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਈ । ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਲਾਹਾ ਮਿਲਿਆ ,ਪਰ ਮੇਜਰ ਦੇ ਦਿਨ ਲਾਹੇਵੰਦ ਨਾ ਬਣੇ । ਸਨ 1989 ਦੀ ਲੋਹਡ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਕੋਲ ਭਦੌਡ਼ ਜਾ ਪੁੰਚਿਆ ।ਉਹਦੇ ਜੀਜੇ ਜਸਵੰਤ ਬੋਪਾਰਾਏ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ । ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਕੈਸਿਟ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ । ਜਿਸ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਕੈਸਿਟ “ਮੰਗਣੀ ਕਰਾਲੀ,ਨੀ ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ”ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣੀ । ਫਿਰ ਅਗਲੀ ਕੈਸਿਟ “ ਜਿੰਦ ਲਿਖਤੀ ਤੇਰੇ ਨਾਂ” ਵੀ ਚੰਗੀ ਚੱਲੀ ।
                            ਜਦ ਇਸ ਸਿਦਕੀ-ਸਿਰਡ਼ੀ ਕਲਾਕਾਰ ਨੇ ਕੈਸਿਟ “ਕਾਰ ਰੀਬਨਾਂ ਵਾਲੀ” ( ਆਨੰਦ-1995),” ਅਖ਼ਾਡ਼ਾ ਮੇਜਰ ਦਾ”(ਪ੍ਰਿਯ-1996), “ਛੱਡ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਮਿੱਤਰਾ”(ਫ਼ਾਈਟੋਨ-1997),”ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ”(ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼), ”ਤੇਰੇ ਗ਼ਮ ਵਿੱਚ ਨੀ ਕੁਡ਼ੀਏ”(ਪਰਲ-1994),”ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਤੂੰ ਵੈਰਨੇ”(ਜੈੱਟ-1996),”ਚੁੰਨੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ”,”ਅੱਖ਼ਰਾਂ’ਚੋਂ ਤੂੰ ਦਿਸਦਾ”,ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਾਜਨਾ ਦੇ 300 ਵੇਂ ਜਸ਼ਨਾਂ ਮੌਕੇ “ਆ ਜਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕਾ” ਵਰਗੀਆਂ ਕੈਸਿਟਾਂ ਆਪਣੇ ਚਹੇਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਈਆਂ ।
                           ਦੋ-ਗਾਣਾ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹਨੇ ਸੋਲੋ ਗਾਇਕੀ ਵਾਂਗ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ । ਅਜਿਹਾ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸੋਨੀ,ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਵਿਰਕ,ਬਲਜੀਤ ਬੱਲੀ,ਜਸਪਾਲ ਜੱਸੀ,ਸਵਰਨ ਸੋਨੀਆਂ,ਸ਼ਮ੍ਹਾਂ ਲਵਲੀ,ਸ਼ਾਹੀ ਮੁਮਤਾਜ,ਕੁਲਜੀਤ ਜੀਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ । ਮੇਜਰ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਨੇ ਮੁਖ ਤੌਰ’ਤੇ ਗੀਤਾ ਦਿਆਲਪੁਰੀ,ਰਾਜੂ ਪੱਤੋ ਵਾਲਾ,ਸਤਨਾਮ ਜਿਗਰੀ,ਬੂਟਾ ਭਾਈਰੂਪਾ,ਮਦਨ ਜਲੰਧਰੀ,ਕਾਕਾ ਫੂਲ ਵਾਲਾ,ਜਸਵੰਤ ਬੋਪਾਰਾਏ,ਅਮਰਜੀਤ ਮਾਣੂੰ ਕੇ,ਮੱਖਣ ਸ਼ਹਿਣੇ ਵਾਲਾ,ਦੀਪਾ ਦਾਖੇ ਵਾਲਾ,ਅਤੇ ਪੀਟਾ ਚੰਦੇਲੀਵਾਲਾ,ਵਰਗੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਮਦਾਰ ਅਵਾਜ਼ ਦਾ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਾਇਆ । ਮੇਜਰ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ, ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਾਂਗ ਗੁਣ-ਗੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ:-
* ਕੋਈ ਜੁਗਤ ਬਣਾ ਲੈ ਹਾਣਦਿਆ,* ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜੂ ਰੋਂਦੀ ਨੂੰ ਕਾਰ ਰੀਬਨਾਂ ਵਾਲੀ,* ਲੱਗੀ ਸਕਿਆਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਮਾਡ਼ੀ ਐ,* ਵੇ ਰੋਂਦੀ ਦਾ ਸਰਾਣਾ ਭਿੱਜ ਗਿਆ,* ਚੰਦੀ ਬਲਾਉਣੋਂ ਹਟਗੀ,* ਵੰਗਾ ਨਾ ਛਣਕਾ,* ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਦੇਸੀਆਂ ਦੇ,* ਮੈ ਤੇਰੀ ਖ਼ਾਤਰ ਪੀਨਾਂ ਆਂ,”
                       ਸਿਰਫ਼ 38 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਭਖ਼ਦੀ ਉਮਰੇ ,ਰਾਮਪੁਰੇ ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ,ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੇਲੇ ਰਾਮਪੁਰਾ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ, ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਇਸ ਕਲਮਕਾਰ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਤਾਘਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ,ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਮਿਲਣਾ ਨਾ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲਾ,ਸਹਿਜਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਪਤੀ,ਲਡ਼ਕੇ ਲਵਪ੍ਰੀਤ ਅਤੇ ਲਡ਼ਕੀ ਨਵਜੋਤ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੇਜਰ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਅਜੇ ਬੀਤੇ ਸਮੇ ਦੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ 14 ਦਸੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਤਨ ਮੁੱਠੀਆਂ ਮੀਚ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ । ਉਸ ਨੇ ਤਾਂ ਅਜੇ “ਚੰਦਰੀ ਬੁਲਾਉਣੋਂ ਹਟ ਗਈ ” ਕੈਸਿਟ ਦਾ ਲੁਤਫ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਆ,ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣ ਦਾ ਜਰਵਾਣਾ ਬੁਲਾਵਾ ਆ ਗਿਆ ।  
                           
ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ
ਭਗਤਾ-151206 (ਬਠਿੰਡਾ)
ਮੁਬਾਇਲ ਸੰਪਰਕ;98157-07232

ਸਦਾ ਲਈ ਰੁਖ਼ਸਤ ਹੋ ਗਈ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਲਿਕਾ ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ

ਤਕਦੀਰ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕੈਸੀ ਤਕਦੀਰ ਬਨਾਈ ਹੈ 
 ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕੁਝ ਕੁ ਵੇਰਵਾ: 

ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਭੂਸ਼ਣ ਤੇ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਐਕਸੀਲੈਂਸੀ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਇਕਾ ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਨਵੰਬਰ 1917 ਨੂੰ  ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ (ਪੰਜਾਬ) ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਜਨਕ ਰਾਣੀ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਰਤਨ ਲਾਲ ਕਪੂਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ । ਰਤਨ ਲਾਲ ਕਪੂਰ ਜੀ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਵਕੀਲ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਫ਼ਾਜਿਲਕਾ ਤੋਂ ਦਿਵਾਉਣ ਉਪਰੰਤ, ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਬੈਚੂਲਰ ਡਿਗਰੀ ਕਰਵਾਈ,ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਰੀਬ 10 ਸਾਲ ਉਹ ਨਾਮੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਘਰਾਣੇ ਪਟਵਰਧਨ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਾਇਕੀ ਕੈਰੀਅਰ ਲਾਹੌਰ ਰੇਡੀਓ ਸਟਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ । ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਪਰੋਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਗਾ ਕੇ ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਤਹਿਤ ਫ਼ਿਲਿਪਸ ਕੰਪਨੀ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ “ ਸ਼ਿਵ ਬਟਾਲਵੀ ਦੇ ਗੀਤ “ ਟਾਈਟਲ ਨਾਲ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਲਿਬਾਸ ਦਿੱਤਾ । ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਲਈ ਵੀ ਉਸਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਨਿਭਾਅ ਕਰਦਿਆਂ ਮਧੁਰ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਜਾਦੂ ਬਿਖੇਰਿਆ । ਉਹ ਹਰ ਮਹਿਫ਼ਲ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਮੌਕੇ ਮੁਹਰੇ ਹੁੰਦੀ,ਲੋਕ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਤਰਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ।
                      ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾ ਵਸੀ ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ-ਹਿੰਦੀ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ । ਵਡੇਰੀ ਉਮਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਟੀ ਵੀ, ਸਟੇਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਕੈਸਿਟ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਕਾਮ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ । ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫ਼ਨ ਦਾ ਮੁਜਾਹਿਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ । ਅਮਰੀਕਾ,ਕੈਨੇਡਾ ,ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਟੂਰ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਗਾਇਕਾ ਨੇ ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ ਦੀ “ਅਜੰਤਾ ਆਰਟਸ ਮੰਡਲੀ” ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਸੀਮਾਂਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ,ਮੋਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਡਟੇ ਫ਼ੌਜੀ ਵੀਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੌਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ । ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਹੰਸ ਰਾਜ ਚੋਪਡ਼ਾ ਨੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ । ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ 17 ਸਾਲ “ ਦਾ ਈਵਸ ਵੀਕਲੀ ” ਜਿਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਸੀ ,ਦੀ ਉਹ ਮੁ੍ਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੀ । ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਦੋ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤਾਂ ਹਜ਼ਰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਔਲੀਆ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਡਾਕੂਮੈਟਰੀ ਮੂਵੀਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ।

ਲੇਖਕ:ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੰਬੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ 93 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ ਦਾ 8 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 'ਚੰਨਾ ਕਿੱਥਾਂ ਗੁਜਾਰੀ ਰਾਤ ਵੇ',' ਗੱਲਾਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ' ਤੇ ' ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਚੰਨ ਵੇ'’ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਏ । ਖ਼ਾਸਕਰ 1948 ਵਿੱਚ ਵਿਨੋਦ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ “ਚਮਨ” ਦੇ ਗੀਤ “ਚੰਨ ਕਿੱਥੇ ਗੁਜ਼ਾਰੀ – ਰਾਤ ਵੇ” ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਰਸ਼ ਤੋਂ ਅਰਸ਼ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ।  ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ 1949 ' ਚ ਵੀ. ਸ਼ਾਂਤਾ ਰਾਮ ਦੀ ' ਅਪਨਾ ਦੇਸ਼' ਅਤੇ 1950 'ਚ ਸੋਹਰਾਬ ਮੋਦੀ ਦੀ 'ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹੱਲ' ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ  ਕਈ ਹੋਰ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ,ਅਤੇ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਨਾਮਣਾ ਵੀ ਖੱਟਿਆ। ਇਸ ਨਾਮਵਰ ਗਾਇਕਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 26 ਜਨਵਰੀ 2007 ਦੇ ਰੀਪਬਲਿਕ ਡੇਅ ਮੌਕੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । ਏਸੇ ਸਾਲ ਪੰਜਬੀ ਭੂਸ਼ਨ ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਇਆ ।  ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਗਾਏ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ-ਹਿੰਦੀ ਗੀਤ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੁਬਾਨ  ‘ਤੇ ਹਨ:-
• ਚੰਨ ਕਿਥਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰੀ ਆਂ ਈ ਰਾਤ ਵੇ,ਮੇਰਾ ਜੀਅ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਵੇ ।
• ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਤੇਰਾ ਤੱਕ ਨੀਆਂ ਰਾਹ, ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਚੰਨ ਵੇ ।
• ਗੱਲਾਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ।
• ਚੰਨਾਂ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਛੱਡਦੇ ।
•  ਚੁੰਨੀ ਦਾ ਪੱਲਾ । 
• ਲੁੱਟੀ ਹੀਰ ਵੇ ਫ਼ਕੀਰ ਦੀ । 
• ਆਦਮੀ ਵੋਹ ਹੈ ਮੁਸੀਬਤ ਸੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਾ ਹੋ । 
• ਬੇ ਦਰਦ ਜ਼ਮਾਨਾ ਕਿਆ ਜਾਨੇ । 
• ਭੂਲੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਯਾਦ ਨਾ ਕਰ ਯਾਦ ਨਾ ਕਰ ।
• ਦਿਲ ਕਿਸੀ ਸੇ ਲਗਾਕਰ ਦੇਖ ਲੀਆ ।
• ਦਿਲ-ਏ-ਨਾਦਾਂ ਤੁਝੇ ਕਿਆ ਹੂਆ ਹੈ ।
• ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਬਰ ਨਹੀਂ ਆਤੀ, ਕੋਈ ਸੂਰਤ ਨਜਰ ਨਹੀਂ ਆਤੀ।
• ਮੇਰੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਕੀ ਕਭੀ ਸ਼ਾਮ ਨਾ ਹੋ ।
• ਤਕਦੀਰ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕੈਸੀ ਤਕਦੀਰ ਬਨਾਈ ਹੈ ।
• ਤੁ ਮਾਨੇ ਯਾ ਨਾ ਮਾਨੇ ।
• ਤੁਮ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ ਕੇ ਮਿਟੇ ਸਾਰੇ ਸਹਾਰੇ ।        
ਬਸ ਹੁਣ ਇਹ ਗੀਤ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਪੁਸ਼ਪਾ ਹੰਸ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਲ ਹੈ...ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ....ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਮਰ ਰੱਖੇਗੀ.
ਸੰਪਰਕ:ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ
ਭਗਤਾ-151206(ਬਠਿੰਡਾ )
ਮੁਬਾਇਲ ਸੰਪਰਕ:98157-07232
e-mail: ranjitpreet@ymail.com

ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਸੱਖਣੇਪਣ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ // ਜਸਪਾਲ ਜੱਸੀ

ਸਾਡੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈਡ਼ਾਂ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਧਾਰਾ ਹੋ ਜਾਣਾ

ਸੁਰਖ ਰੇਖਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ

ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ. ਉਹਨਾਂ  ਦੇ ਇਸ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਅੰਦੇਸ਼ਾ ਬੜੇ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਗਰਾਮੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਹਰਾਉਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ. ਆਖਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਨ ਰੁਕ ਗਈ ਪਰ ਉਸ ਧੜਕਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਦੇਖਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਹ ਨਜਰ ਅਜੇ ਵੀ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਕਦਮਾਂ ਨੇ ਚਲਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਸਫ਼ਰ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ. ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੌਇਰ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ. ਸੁਰਖ ਰੇਖਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਕਢਿਆ ਹੈ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸੁਖਿੰਦਰ ਜੀ ਵੀ ਸੰਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ. ਪਹਿਲੀ ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਇਕ ਲੰਮਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗਾ. ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸਮ ਮਿਟ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਹ ਊਰਜਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੈ. ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ, ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ. ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੜ੍ਹੋ ਜਸਪਾਲ ਜੱਸੀ ਹੁਰਾਂ ਦੀਆ ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੁਰਖ ਰੇਖਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ. ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਕਿ ਇਹ ਅੰਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ.-ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ 

ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਚਲੇ ਗਏ! ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਅਟੱਲ ਨੇਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹਨਾਂ ਜਾਣਾ ਹੀ ਸੀ। ਫ਼ਖ਼ਰਯੋਗ, ਮਾਣਮੱਤੀ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ, ਸੰਗਰਾਮੀ, ਇਨਕਲਾਬੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਧਡ਼ਕਣ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਖਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣਦੇ ਸਾਂ। ਜਦੋਂ 11 ਜਨਵਰੀ 2006 ਨੂੰ ਕੁੱਸੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦੇ ਇਕੱਠ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਘਾਲਣਾ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸਲਾਮ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ''ਇਨਕਲਾਬੀ ਨਿਹਚਾ ਸਨਮਾਨ'' ਦੇ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਨੇਡ਼ੇ ਢੁਕ ਰਹੀ ਇਸ ਅਟੱਲ ਹੋਣੀ ਦੇ
ਫਿਕਰ ਭਰੇ ਸੰਕੇਤ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ
ਭੇਟ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਮੌਤ ਅਜਿਹੇ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਘਾਲਣਾ
ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ 'ਚੋਂ ਖਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ:
''ਸਾਡੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈਡ਼ਾਂ ਨੇ
ਜੀਵਨ ਦੀ ਧਾਰਾ ਹੋ ਜਾਣਾ
ਜਿਉਂਦੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਨੇ
ਕੱਲ੍ਹ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਹੋ ਜਾਣਾ
ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਕੂਚ ਨਗਾਰੇ ਦਾ
ਜੇਤੂ ਧਮਕਾਰਾ ਹੋ ਜਾਣਾ
ਸਾਹਾਂ

ਗੁਰੁ, ਸੰਤ ਜਨੋ! ਪਿਆਰਾ ਮੈ ਮਿਲਿਆ; ਮੇਰੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੁਝਿ ਗਈਆਸੇ ॥

ਸ਼ਬਦ ਸਰਵਨ ਕਰੋ ਡਾ.ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ

ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੫

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥

ਗੁਰੁ, ਸੰਤ ਜਨੋ! ਪਿਆਰਾ ਮੈ ਮਿਲਿਆ; ਮੇਰੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੁਝਿ ਗਈਆਸੇ ॥

ਹਉ ਮਨੁ ਤਨੁ ਦੇਵਾ ਸਤਿਗੁਰੈ; ਮੈ ਮੇਲੇ ਪ੍ਰਭ ਗੁਣਤਾਸੇ ॥

ਧਨੁ ਧੰਨੁ ਗੁਰੂ ਵਡ ਪੁਰਖੁ ਹੈ; ਮੈ ਦਸੇ ਹਰਿ ਸਾਬਾਸੇ ॥

ਵਡਭਾਗੀ ਹਰਿ ਪਾਇਆ; ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਵਿਗਾਸੇ ॥੧॥

ਗੁਰੁ ਸਜਣੁ ਪਿਆਰਾ ਮੈ ਮਿਲਿਆ; ਹਰਿ ਮਾਰਗੁ ਪੰਥੁ ਦਸਾਹਾ ॥

ਘਰਿ ਆਵਹੁ ਚਿਰੀ ਵਿਛੁੰਨਿਆ; ਮਿਲੁ ਸਬਦਿ ਗੁਰੂ, ਪ੍ਰਭ ਨਾਹਾ ॥

ਹਉ ਤੁਝੁ ਬਾਝਹੁ ਖਰੀ ਉਡੀਣੀਆ; ਜਿਉ ਜਲ ਬਿਨੁ ਮੀਨੁ ਮਰਾਹਾ ॥

ਵਡਭਾਗੀ ਹਰਿ ਧਿਆਇਆ; ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਸਮਾਹਾ ॥੨॥

ਮਨੁ ਦਹ ਦਿਸਿ ਚਲਿ ਚਲਿ ਭਰਮਿਆ; ਮਨਮੁਖੁ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇਆ ॥

ਨਿਤ ਆਸਾ ਮਨਿ ਚਿਤਵੈ; ਮਨ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਭੁਖ ਲਗਾਇਆ ॥

ਅਨਤਾ ਧਨੁ, ਧਰਿ ਦਬਿਆ; ਫਿਰਿ ਬਿਖੁ ਭਾਲਣ ਗਇਆ ॥

ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹਿ ਤੂ; ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਪਚਿ ਪਚਿ ਮੁਇਆ ॥੩॥

ਗੁਰੁ ਸੁੰਦਰੁ ਮੋਹਨੁ ਪਾਇ ਕਰੇ; ਹਰਿ ਪ੍ਰੇਮ ਬਾਣੀ ਮਨੁ ਮਾਰਿਆ ॥

ਮੇਰੈ ਹਿਰਦੈ ਸੁਧਿ ਬੁਧਿ ਵਿਸਰਿ ਗਈ; ਮਨ ਆਸਾ ਚਿੰਤ ਵਿਸਾਰਿਆ ॥

ਮੈ ਅੰਤਰਿ ਵੇਦਨ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ; ਗੁਰ ਦੇਖਤ, ਮਨੁ ਸਾਧਾਰਿਆ ॥

ਵਡਭਾਗੀ, ਪ੍ਰਭ ਆਇ ਮਿਲੁ; ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਖਿਨੁ ਖਿਨੁ ਵਾਰਿਆ ॥੪॥੧॥੫॥

ਹੁਣਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਰਵਨ ਕਰੋ ਡਾਕਟਰ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ.

''ਸਿਖ਼ਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਰਾਤ''

*ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਧਾਰ ਘਰ ਗੁੰਮਟਾਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮੰਚਨ*ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾਟਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਸਿਲਸਲਾ ਰਹੇਗਾ ਜਾਰੀ-ਕਿਹਾ ਪ੍ਰੋ: ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਾਂਤਾ ਚਾਵਲਾ ਨੇ
          ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: 14 ਅਕਤੂਬਰ: (ਗਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ  ਕਿੰਗ)  

ਅੱਜ ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਧਾਰ ਘਰ ਗੁੰਮਟਾਲਾ ਵਿਖੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਟਕ ''ਸਿਖ਼ਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਰਾਤ'' ਦਾ ਮੰਚਨ ਜਿਲ੍ਹਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਥੀਏਟਰ ਪਰਸਨਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਰਾਹੀਂ  ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
         ਇਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰੋ: ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਾਂਤਾ ਚਾਵਲਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਤਕਰੀਬਨ 45 ਮਿੰਟ ਚੱਲੀ ਇਸ ਦਿਲ  ਟੁੰਬਵੀਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਕੀਲੀ ਰੱਖਿਆ ਬਲਕਿ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਾਹਨਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। 

ਭਰਪੂਰ ਮਨੋਰੰਜਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਜੋਰਦਾਰ ਤਾਲੀਆਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।
ਨਾਟਕ ਦੇ ਮੰਚਨ ਉਪਰੰਤ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੈਰਰਸਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੋਕ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਜਾਵੇ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਚੇਤੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਧਾਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਦੇ ਮੰਚਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਟਕ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਾਹਨਤ ਤੋਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਨੇਕ ਮੰਤਵ ਲਈ ਨੇਕ ਨੀਅਤ ਨਾਲ  ਇਹ ਉਪਰਾਲਾ ਆਰੰਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਜਰੂਰ ਚੰਗੇ ਨਿਕਲਣਗੇ।
          ਇਸ ਮੌਕੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਧਾਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਦਾਦ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਦਰਾਜ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰੋ: ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਸੁਪਰਡੰਟ ਜੇਲ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ 70 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰ ਪਾਸ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਮਰ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੇ ਬਜੁਰਗਾਂ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਗੌਰ ਕਰ ਸਕੇ।
         ਸ੍ਰ ਟੀ:ਐਸ:ਮੌਰ, ਸੁਪਰੰਡਟ ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਧਾਰ ਘਰ ਗੁੰਮਟਾਲਾ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਚੇਤੰਨਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਉਪਰਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ  ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਲ ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਕੈਦੀਆਂ ਲਈ ਮਨੋਰੰਜਨ ਭਰਪੂਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
         Îਇਸ ਮੌਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਫਸਰ ਸ੍ਰ ਨਰਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪਨੂੰ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਫਸਰ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਗੁਰਿੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਲਾਕਾਂ ਦੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਅਫਸਰ, ਸ੍ਰੀ ਪਵਨ ਕੁੰਦਰਾ, ਡਾ: ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਵੀ ਹਾਜਰ ਸਨ।

ਸਚ ਜੇ ਮੈਂ ਕਹਾਂ ਉਹ ਕਰੁਣ ਦਾਸਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੀ ਜੁਬਾਂ ਜਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਨ ਰਹਾਂ

ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਰੇ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਡਰ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਗਏ 

ਇਹ ਸਤਰਾਂ  ਲਾਲ ਫਿਰੋਜ੍ਪੁਰੀ ਹੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹੋ. ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਅਕਸਰ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਸੇ ਨ ਕਿਸੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵੇਲੇ ਪਰ ਅੱਜ ਯਾਦ ਆਈਆਂ ਹਨ ਇੱਕ ਸੁਰੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ. ਗੀਤ ਵੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਮਮਤਾ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ.

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਗੀਤ, ਗਜਲ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਅਰ ਜਦੋਂ ਮਕ਼ਬੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੋਹਰਤ ਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ  ਆਵਾਜ਼ ਦੇਣ  ਵਾਲਾ, ਉਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚਲੇ ਭਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਫ਼ਿਲਮਾ ਕੇ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ  ਵਾਲਾ ਮਹਿਕਮਾ ਜੋ ਅਕਸਰ ਪਰਦੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿਛੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸ੍ਟੇਜ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਸਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਰਿਸ਼ਮੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਅਦਾਇਗੀ ਨਾਲ. ਇਹ ਕਿਸੇ ਚਮਤਕਾਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਰੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਜੇ ਕਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਤਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਟੇਜ ਤੇ ਜਾਂ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਆਵਾਜ਼ ਸੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਵਿਚਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਸੁੱਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੂਹ   

ਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ ਕੋਈ ਆਸਾਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ. ਇਸ ਮਕ਼ਸਦ ਲਈ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ. ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਕਈ ਵਾਰ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਓਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਲਾ ਅੰਤਰੀਵ ਭਾਵ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਮ ਸਮਝ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਓਹ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਗਾਇਕ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ.ਇਸਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰੂਹ ਡਾਕਟਰ ਮਮਤਾ ਜੋਸ਼ੀ ਦੇ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ਿਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਮਲੇ ਜਾ ਕੇ ਪਹਾੜੀ ਰੰਗ ਗਾਉਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ. ਪਹਾੜੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੋਕ ਗੀਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਸ਼ਿਮਲੇ ਨਈ ਵੱਸਣਾ ਸਪਾਟੂਏ ਨਈ ਵੱਸਣਾ....! ਗੀਤ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰ ਮਮਤਾ ਜੋਸ਼ੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀ ਖਿਆਲ ਆਏ, ਇਹਨਾਂ ਖਿਆਲਾਂ ਨੇ ਕੀ ਹਲਚਲ ਮਚਾਈ ਤੇ ਇਸ ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ  ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲਿਆ...ਲਓ ਸੁਣੋ ਡਾਕਟਰ ਮਮਤਾ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ. ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੁ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਉਣਾ..ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ 

ਜਿੰਦਗੀ ਇਕ ਹਾਦਸਾ ਹੈ ਔਰ ਐਸਾ ਹਾਦਸਾ,

ਮੌਤ ਸੇ ਭੀ ਖਤਮ ਜਿਸਕਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਹੋਤਾ ਨਹੀਂ !

ਜਦੋਂ ਵੀ ਆਮ ਇਨਸਾਨ 'ਤੇ ਭੀੜ ਬਣੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਦੇ ਵੀ ਭਾਅ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ. ਕਦੇ ਨਾਟਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਨ ਸਚੁ ਪਲੈ ਹੋਇ...ਤੇ ਕਦੇ ਨਾਟਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ  ਟੋਆ ਤੇ ਕਦੇ ਹਿੱਟ ਲਿਸਟ....! ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਹਰ ਸੰਕਟ ਵੇਲੇ ਬੁਲੰਦ ਹੋਈ. ਨਾਂ ਨੌਕਰੀ ਜਾਣ ਤੇ ਮਨ ਡੋਲਿਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬੰਬ ਨਾਲ ਪੁਲ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਵਰਗੇ ਹਾਸੋਹੀਣੇ ਅਤੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਣ ਤੇ.  ਕਦੋਂ ਸਿਹਤ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਹੋਈ ਤੇ ਮੌਤ ਨੇ ਦਸਤਕ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਵੀ ਇਹੀ ਆਖਿਆ...ਅਸੀਂ ਢਲਦੇ ਤਨ ਦੀਆਂ ਫਿਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਕੀ ਲੈਣਾ......!ਆਖੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹਾਰ ਗਈ. ਇਸ ਮਹਾਨ ਇੰਨਕ਼ਲਾਬੀ ਦਾ ਜਿਸਮ ਖੋਹ ਕੇ ਵੀ ਮੌਤ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਸਕੀ. ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ ਚੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ...ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ.  ਭਾਅ ਜੀ ਨਮਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਗਮ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੁਣ ਦੂਸਰਾ ਸਮਾਗਮ ਹੈ ਮੋਗਾ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਕੁੱਸਾ ਵਿੱਚ. ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ ਇਹ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾ ਅ ਜੀ ਵਰਗੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੈਰਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.

ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋਰ.ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਲਈ ਜਿੰਦਗੀ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਹਾਦਸਾ ਨਹੀਂ ਬਲਿਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਏਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਮਸਤੀ ਵਾਲਾ ਅਹਿਸਾਸ ਰਹੀ. ਕਾਸੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ:
ਕਦਮ ਕਦਮ ਪੇ ਜਹਾਂ ਮੌਤ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰੇ; 

                 ਬੜਾ ਮਜ਼ਾ ਹੈ ਗਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ ਬਾਤ ਕਰੇਂ।

ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਯਾਦ ਰਖਣਾ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਸ਼ਿਅਰ ਬੜੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਯਾਦ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਨਾਮ ਭੁੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ...! 
  ਨਾ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ ਨਾ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕਾ ਪਤਾ ਹੈ;

ਮੁਹੱਬਤ ਰਾਸਤਾ ਹੀ ਰਾਸਤਾ ਹੈ!

ਯੇ ਗਮ ਤਸਵੀਰ ਸੇ ਤੋ ਕਮ ਨ ਹੋਂਗੇ....!

ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਸੱਖਣੇਪਣ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ

ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਘਾਲੀ ਘਾਲਣਾ ਨਿਹਫਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗੀ --ਜਸਪਾਲ ਜੱਸੀ

ਯੇ ਗਮ ਤਸਵੀਰ ਸੇ ਤੋ ਕਮ ਨ ਹੋਂਗੇ....!

ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੇਜਾਨ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤਸਵੀਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਖਸ ਕੋਲ ਹੀ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ. ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਗੁਜਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਮਾਨਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਹਨ. ਇੱਕ ਬੜਾ ਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਗੀਤ ਹੈ...ਤਸਵੀਰ ਬਨਾਤਾ ਹੂੰ...ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਬੰਟੀ...ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਬਨਤੀ !ਇੱਕ ਖਾਬ ਸਾ ਦੇਝਾ ਹੈ...ਤਾਬੀਰ ਨਹੀਂ ਬਨਤੀ.......ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਬਨਤੀ...! ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੀਤ ਸੀ ਤਸਵੀਰ ਬਾਰੇ ਹੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਵਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ..ਲਓ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਗੀਤ ਸੁਣੋ.....!  

ਤਸਵੀਰ  ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਕਵਾਲੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਹੈ ਸ਼ਸ਼ੀ ਸਮੁੰਦਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਲਿਖਤ ਤੋਂ. ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਚੋਣ ਨਿਕਲੀ ਇਸ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ. ਸ਼ਸ਼ੀ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਲਿਖਤ  ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ੩੦ ਸਤੰਬਰ ੨੦੧੧ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁਕ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ   ਕੀਤਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਪਹਿਲੀ ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਤਾਰੀਖ ਬਾਦਲਾਂ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਵੱਜ ਕੇ 56  ਮਿੰਟਾਂ 'ਤੇ. ਲਿਖਤ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ਤਸਵੀਰਾਂ 

ਮੈ ਇਥੇ ਇੱਕ ਚਲੰਤ ਜਿਹਾ ਖਿਆਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ ਜਿਹਡ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਂਦਾ | ਕਈ ਦੋਸਤ ਮੈਥੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਥੇਰੇ ਔਖੇ ਹਨ | ਪਰ, ਚਲੋ, ਮੈਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਹੀ ਕਹਿ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ : ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਭਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਤਕਾਂ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਮੈਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਹੋਇਆ | ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਅਜਿਹੇ ਇਨਸਾਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹਡ਼ੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ !? ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਇਨਸਾਨ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜੁਆਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਬਣਿਆ | ਜਿਹਡ਼ਾ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਪ ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੁਰਿਆ, ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋਰਿਆ, ਕਿਹਡ਼ੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਓਹਦੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖੇ !?
ਗੁਰਸ਼ਨਰ ਭਾ ਜੀ ਇੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀ ਕੇ ਗਏ ਹਨ | ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ | ਹਾਂ, ਕੁਝ ਅਫ੍ਸੋਸ ਜਰੂਰ ਹੈ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਅਧੂਰੀ ਹੀ ਰਹੀ ਗਈ | ਪਰ, ਚਲੋ, ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ਵਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ | ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਤੇ ਜੀਹਦਾ ਮੈਂਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫਿਕਰ ਵੀ ਹੈ ਓਹ ਇਹ : ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹੋਰ " ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ " ਪੈਦਾ ਹੋਏਗਾ ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਡਰ ਕਿਓਂ ਹੈ ਕੇ, ਸ਼ਾਇਦ, ਨਹੀਂ ? ਮੈਂ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਏਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਮੈਂ ਗਲਤ ਹੋਵਾਂ ! ਮੇਰੀ ਦੁਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਗਲਤ ਹੋਵਾਂ !
ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਫੇਸਬੁਕ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ | ਪਰ, ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਹੀ ਕਿਓਂ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ? ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਫੋਟੋ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਓਹ ਬੀਮਾਰ ਲੱਗਦੇ ਹਨ | ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ  ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਬਿਰਧ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ  ਦੇ  ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਕਰਨ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਹੀ | ਏਨੇ ਸੁਨ੍ਖੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਏਸ ਹਾਲਤ  ਵਿਚ ਹੀ ਦਿਖਾਉਣਾ, ਮਾਡ਼ੀ ਗੱਲ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਕੇ  ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਬੀਮਾਰ ਤੇ ਮੁੰਹ ਖੁੱਲੇ ਵਾਲੇ ਬਿਰਧ ਬੰਦੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ |
ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਕੇ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਆਰਟੀਕਲ ਲਿਖਿਆ ਸੀ | ਆਰਟੀਕਲ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਬੈਲੈਂਸ ਵਿਚ  ਸੀ, ਪਰ ਨਾਲ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਓਹ ਤਸਵੀਰ ਲਾਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਓਹ ਬਹੁਤ ਬੀਮਾਰ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਪਏ ਸਨ | ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਰ ਤੇ ਅੱਤ ਬੀਮਾਰ ਔਰਤ ਦੀ ਤਸਵੀਰ | ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਯੂਸੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਆਇਆ ! ਪਰ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਦੋਸਤ ਕਵੀ ਜਸਵੀਰ ਕੌਰ ਕੋਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਾਈ ਸੀ | ਜਦੋਂ  ਮੈਂ ਜਸਵੀਰ ਦੇ ਏਸ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼  ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕੀ ਜਸਵੀਰ ਦੇ ਸੰਕੋਚ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਫੋਟੋ ਲਾਈ ਸੀ ! ਕਿਓਂ ? ਇਹਦਾ ਜਵਾਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ਾਇਦ ਹਾਲੇ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ | ਬਸ, ਇਹ ਕੇ ਫ਼ੋਟੋ ਹੀ ਲਾਉਣੀ ਹੈ, ਜਿਹਡ਼ੀ ਮਰਜੀ ਲਾ ਦੇਵੋ | ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ ਪੁਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਏਨਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸੈਨਸੇਟਿਵ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਂਦਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਰਜੈਂਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ???  ਆਖ਼ਿਰ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ, ਮਧੂ ਬਾਲਾ, ਰਜਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਕੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਓਹੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ ਜਿਹੋ ਜਹੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ? ਯਕੀਨਨ ਨਹੀਂ !
ਪਰ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗਾਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਓਹੋ ਇਮੇਜ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਿਹਡ਼ਾ ਅਸੀਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਸੀ |    

                                          ....ਸਮੁੰਦਰਾ.......9/30/11                                                                                                                      

                                                                              

• Hardeep Kumar Honey, Jatinder Nusrat Kwatra, Balvir Jaswal and 26 otherslike this.
• • 

    Reetu Kalsi Ji aap ne barde hi ache dang se sachai byan k hai aur ye to aap k hamesha se khasiyat rahi hai

    Yesterday at 2:02am ·  ·  1 person
  • 

    Mohinder Rishm 

     ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਭਾਅ ਜੀ ਦੀਆਂ ਕਾਫੀ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਤਕਰੀਰ ਕਰਿਦਆਂ ਦੀਆਂ,
    ਹੱਥ ਵਿਚ ਮਾਈਕ ਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗੀਆਂ ਹਨ ਫੇਸ-ਬੁਕ ਤੇ.....! ਬਾਹਰਹਾਲ
    ਭਾਅ ਜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਿਸਨੇ ਵੀ ਸੁਣੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਕਈ ਜਨਮ ਤਕ ਉਸ
    ਗੜਕੇ ਵਾਲੀ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁਲ ਸਕਦਾ.....!
    ਹਾਂ ਪੀਰੀ (ਬੁਢੇਪੇ) ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਤਾਂ ਫਰਿਸ਼ਿਤਆਂ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ....!
    ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਉਮਰ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ....! ਉਮਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਦੇਣ
    ਹੈ...! ਚਿਹਰਿਆਂ ਦਾ ਬਦਲਾਵ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ....! ਹਰ ਉਮਰ ਦੀ ਆਪਣੀ
    ਗਰੇਸ ਹੈ.....! ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸੁਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ.....! ਹਾਂ
    ਜਿਸ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬੰਦਾ ਜਾਵੇ, ਉਸੇ ਉਮਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਲਗਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ...!
    ਆਖਰੀ ਫੋਟੋ ਹੀ ਸਾਡੀ ਉਮਰ ਬਾਰੇ ਦਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੰਨੀ ਭਰੀ-ਪੂਰੀ
    ਉਮਰ ਜੀਵੀ ਹੈ.....!
    ਸਾਡੀਆਂ ਕਈ ਲੇਖਕਾਵਾਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਵੀ ਆਪਣੀ
    ਨਵੀਂ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਫੋਟੋ ਪੁਰਾਣੀ (ਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ) ਹੀ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ
    ਹਨ....! ਜੋ ਕਿ ਮੇਨੂੰ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ.....!
    Shashi ji, ਅੰਮਿ੍ਤਾ ਜੀ ਦੇ ਜਿਸ ਲੇਖ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਥੇ ਛਪਿਆ ਸੀ,
    ਪਲੀਜ਼ ਦੱਸਣਾ....! ਮੈਂ ਉਹ ਲੇਖ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ....!
    
    ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਹਜਾ ਦਿਖਾਉਣ
    ਲਈ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵੇਲੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਇਹ ਕਮੀਨਗੀ ਹੈ....!
    ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਾਡਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ... ! ਬਾਹਰ ਹਾਲ ਜਿੰਨਾ ਨੂੰ
    ਅਸੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਹੀ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਵਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ....!

    Yesterday at 2:32am ·  ·  8 people
  • 

    Ivon Gill 

     ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਲਿਖਿਆ ਆਦਰਯੋਗ ਲੇਖਕ ਨੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੇ ਯਾਦਾਂ ਬਾਰੇ , ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ I ਕੀ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਇਕ ਦੂਜਾ ਪਾਸਾ ਵੀ ਹੈ? ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈ ?
    
    ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਪੇਸ਼ ਹਨ :
    
    ੧. ਕੀ ਯਾੱਦਾਂ ਕੇਵਲ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੋਹਤਾਜ਼ ਹਨ ?
    
    ੨. ਕੀ ਬੁਢਾਪਾ ਬਦਸੂਰਤ ਹੈ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ?
    
    ੩. ਕੀ ਹਰੇਕ ਝੁਰੜੀ ਤੇ ਵਾਲ ਵਿੰਗ , ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਕੇਹਂਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ ?
    
    ੪. ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚੋਂ " ਕਲ ਤੇਰੀ ਵਾਰੀ " ਚੇਤੇ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ?
    
    ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਤੇ ਮਧੂ ਬਾਲਾ ਨਾਲੋਂ ਘਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਅੱਜ ੭੪ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇਕ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਮੂਠ ਬਣ ਚੁਕੀ ਉਸ ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਉਤੇ ਕ੍ਯੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ . ਮੈਨੂੰ ਉਸਦਾ ਚੇਹਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਨਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਹੈ ਤੇ ਸਚ ਹੈ. ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੀ ਸਗੋਂ ਇਕ ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾਦਿਲੀ ਨਾਲ ਹੰਡਾਉਂਦੀ ਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ," ਕਲ ਤੇਰੀ ਵਾਰੀ " .
    
    ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਸਾਡਾ ਮਨ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੌਤ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਡਰਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਪਰਕਾਰ ਇਹ ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਕਾਰਦਾ ਹੈ. ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਰ ਕਿੰਨੇ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਜ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਚ ਮਨਦੇ ਹਾਂ. ਪਰ ਜਦੋਂ ਗਲ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਕ੍ਯੀ ਲੋਕ ਨਕਾਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਵਾਨ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੇ ਜਵਾਨਾਂ ਵਰਗਾ ਵਿਉਹਾਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ . ਅਕਸਰ ਹੀ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾ ਨੂੰ " ਬੁਢੀ ਘੋੜੀ ਤੇ ਲਾਲ ਲਗਾਮ " ਕਹ ਕੇ ਵੀ ਛੇੜਦੇ ਹਾਂ.
    
    ਮੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੋਈ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਲਕੇ ਇਕ ਸੋਚ ਬਾਰੇ ਖਬਰਦਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ , ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੀ ਅਸੀਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਵਿਚ "sterotype " ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ . ਕੀ ਅਸੀਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸਉੜੀ ਸੋਚ ਤਾ ਨਹੀਂ ਰਖਦੇ ?
    
    ਭੁਲ ਚੂਕ ਵਾਸਤੇ ਨਿਮਾਣੇ ਨੂੰ ਅੰਜਨ ਸਮਝ ਕੇ ਬਖਸ਼ ਦੇਣਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਲਗੇ ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤਰ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿਚ , Ivon ਗਿੱਲ

    Yesterday at 2:56am ·  ·  3 people
  • 

    Mark as Spam

     

    Shashi Samundra ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਇਥੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਭਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਵੰਨਗੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਏਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ | ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਓਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਜਿਵੇਂ ਓਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਬੁਢਹੇ ਤੇ ਬੀਮਾਰ ਹੀ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਗਲਤ ਹੈ ! ਇਹ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ | ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਨੂੰ ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਸੀ ਤੇ ਹੈ, ਮੈਂ ਓਹਦੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ...

    Yesterday at 3:14am ·  ·  2 people
  • 

    Jagdish Kaur 

     ਜਦੋਂ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਿਆ... ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਉਂਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਨਤਮਸਤਕ ਸੀ... ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਦਾ ਬੇਹਤਰੀਨ ਰਾਹ ਹੀ ਇਹ ਸੀ.. ਕਿ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ... ਤੇ ਆਪਮੁਹਾਰੇ ਨਿਕਲਦੇ ਚੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਂਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ... ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ ਲਈ ਸਭ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਆਸਰਾ ਚੁਣਿਆ.. ਮੈਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਤਸਵੀਰ ਚੁਣ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਫੋਟੋਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ... ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਐਕਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਫੋਟੋ ਚੁਣੀ...! ਮਸਲਾ ਸਾਡੇ ਕਨਸਰਨ ਦਾ ਹੈ... ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬੁੱਢਾ ਤਸੱਵੁਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ... ਨਾਨਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੀ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਹਨ...ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸਾਡੀ ਫੋਕਸਾਇਕੀ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ... ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ... ! ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ Shashi Samundra ji ਜਿਹੜੀਆਂ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੀਮਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਲਗੀਆਂ ਹਨ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹ ਉਸ ਲੋਕ-ਮੇਲੇ ਦੀਆਂ ਹਨ...ਜਿਹੜਾ ਮੇਲਾ ਕਲਾ ਭਵਨ ਵਿਚ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ..ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਬੈਂਡ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ... ਲੋਕ-ਨਾਚ ਨੱਚਦਿਆਂ ਲਿਆਦਾ ਗਿਆ... ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਹੀਲ ਚੇਅਰ ਤੇ ਸਨ.. ਪਰ ਇਹ ਫੋਟੋਆਂ ਉਸ ਮਾਣ-ਮੱਤੀ ਘੜੀ ਦੀਆਂ ਗਵਾਹ ਹਨ... !

    Yesterday at 7:36am ·  ·  6 people
  • 

    Harbhagwan Lal Tur tan har ikk ne he jana, Pr kirtian di huk banke Rangmanch vich lok rang bharan wala Baba kite Nhi gia. Usde Bgavti Bol Rangmach di is dhara nu hor aganh tornge.

    Yesterday at 8:22am ·  ·  1 person
  • 

    Preet Paul Hundal bilkul theek keha tusi

    Yesterday at 9:05am · 
  • 

    Mark as Spam

     

    Tarlok Singh Judge Mere profile te Bha Ji di Tasveer 1987 di hai Jo Desh Bhagat Yadgar Hall Jalandhar vikhe khichi gaie si.
    
    https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10150413579888825&set=a.480350873824.276512.769043824&type=1&theater

    Yesterday at 9:17am ·  ·  2 people
  • 

    Surjit Gag thanx ji

    Yesterday at 10:13am · 
  • 

    Sabhi Fatehpuri ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਜੀ ਤੁਸੀ , ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਜਾਹੋ-ਜਲਾਲ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ ਜਿਆਦਾ ਸੁਹਾਵਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ,ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਸਹੀ ਹੈ ਜਾ ਗਲਤ ? ਪਤਾ ਨਹੀ । .

    Yesterday at 11:23am ·  ·  1 person
  • 

    Prem Prakash Singh Sehgal ‎1. I may be wrong , but strongly feel that every one tries to present his/her work of his/her best. This depends upon the availability of the research material ( literature, photographs,information,etc)

    Yesterday at 1:07pm ·  ·  1 person
  • 

    Prem Prakash Singh Sehgal ‎2. These personalities are not dependent of their photogenic face, age, health, colour,cast religion, physique etc ..their work speaks...STILL I AM FULLY AGREED THE PHOTOGRAPHS, TO BE PUBLISHED, MUST BE PRESENTABLE

    Yesterday at 1:16pm ·  ·  1 person
  • 

    Lok Raj ਭਾ ਜੀ ਅੱਜ ਤੋਂ ੨੫-੩੦ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ 'ਬੁਢੇ' ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਸਨ!

    Yesterday at 1:51pm ·  ·  3 people
  • 

    DeEp ArSh hmmmmmmmmmmmmmmmm.........................kaafi elehda vichaar pesh kiita shashi ji tussi....tuhade es article;ch kujh gallaan te sochnaa bannda.....

    Yesterday at 2:24pm · 
  • 

    DrSawarnjit Kaur Grewal ਸ਼ਸ਼ੀ ਜੀ ! ਏਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਵਖਰੀ ਰਾਏ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ 'ਚ ਦੀਦਾਰ ਕਰਕੇ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਹੋਣਾ ਤੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਜਰ ਆਏ ਹੋਣਗੇ | ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਏ | ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਹੈ | ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਇਹ ਮੁਦ੍ਦਾ ਵਿਚਾਰਨਯੋਗ ਹੈ |

    Yesterday at 7:13pm ·  ·  2 people
  • 

    Lok Raj Visual memory which is most easily accessible to mind for recall is always the most latest one has had. This is not something which is done consciously, hence it does not become an issue for most people. The future generations may pic up some old picture as they don't have the proximity our generation has had with him.

    Yesterday at 7:27pm ·  ·  1 person
  • 

    Balvir Jaswal ਉਂਝ ਤਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫ਼ੋਟੋ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਜੇਗੀ। ਪਰ ਸ਼ਸ਼ੀ ਜੀ ਪ੍ਰਭਜੋਤ ਕੌਰ ਹੁਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੱਭ ਨੂੰ ਸਦਾ ਜਵਾਨ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ।

    Yesterday at 8:06pm ·  ·  2 people
  • 

    Meenakshi Verma ਸ਼ਸ਼ੀ ਜੀ........ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾ ਜੀ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਘਾਟੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਸਕਣ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੌਖਲੇ ਜਾਇਜ਼ ਨੇ........ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਤੁਰ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਗਾਊਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ .........ਸ਼ਾਇਦ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਕਾਹਲ ਵਿੱਚ ਨੈੱਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ............

    Yesterday at 8:07pm ·  ·  1 person
  • 

    Shashi Samundra 

     

    ਸਾਡੀਆਂ ਕਈ ਲੇਖਕਾਵਾਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਵੀ ਆਪਣੀ
    ਨਵੀਂ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਫੋਟੋ ਪੁਰਾਣੀ (ਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ) ਹੀ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ
    ਹਨ....! ਜੋ ਕਿ ਮੇਨੂੰ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ.....!" ਰਿਸ਼ਮ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਏਸ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੋਈ ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਕਿਹੜੀ ਫੋਟੋ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਲਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਅਗਲੇ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ | ਮੈਨੂੰ ਕੀ ! ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਰੰਗ, ਪ੍ਰਿੰਟ ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ | ਫੇਰ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਿਓਂ ਨਾ ਬਣਾਵੇ ? ਕਿਤਾਬ ਤੇ ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਕਿਓਂ ਨਾ ਲਾਵੇ ? ਇਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਅਚੇਤ ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਇੱਕ ਰੰਗ-ਢੰਗ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਏਸ ਦੇ ਪਖ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ !
    ਮਸਲਾ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਕਵਰ ਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਨਹੀਂ | ਮਸਲਾ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਹੈ ਕੀ ਦਾ ਹੈ !!! ਜੇ ਮੈਂਨੂੰ ਲੇਖਕ ਦੀ ਲਿਖਤ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਮੈਂ ਓਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਓਸ ਲੇਖਕ ਦਾ ਦਿਲੋਂ ਧਨਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ | ਲਿਖਤ ਰੱਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਖਿਝ ਕੇ ਕਿਤਾਬ ਕੂੜੇ 'ਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ | ਉਦੋਂ, ਲੇਖਕ 'ਤੇ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਆ ਜਾਂਦੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਐਵੇਂ ਫਜੂਲ ਟਾਈਮ ਖਰਾਬ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਰੱਦੀ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਨਾ ਹੋਵੇ !
    ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ | ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਕ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੁੰਦੈ, ਕਰੇ | ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ | ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਨਸੀਹਤਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਕਿ ਆਹ ਕਪੜੇ ਪਵੋ, ਆਹ ਵਾਲ ਬਨਾਵੋ, ਵਗੈਰਾ ਵਗੈਰਾ |
    ਪਰ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਨੂੰ present / represent ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਏਸ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਦੀ ਨਹੀਂ | ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਜੀ ਬਾਰੇ ਮੇਰਾ ਇਹੋ ਇਤਰਾਜ਼ ਸੀ...

    Yesterday at 8:59pm ·  ·  2 people

    23 hours ago ·  ·  2 people
  • 

    Raanjh Ruh Mainu afsos rahega hamesha k bhut koshisha de wabzood v mai te ajeez Harjinder di te Jasvir Begampuribhaji....ohna nu mil nahi ske....tuhadia uprokat satra nalo v jayada ehna di justification pasand aayee....k
    
    ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਨਸੀਹਤਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਕਿ ਆਹ ਕਪੜੇ ਪਵੋ, ਆਹ ਵਾਲ ਬਨਾਵੋ, ਵਗੈਰਾ ਵਗੈਰਾ |
    ਪਰ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਨੂੰ present / represent ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਏਸ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਦੀ ਨਹੀਂ |

    23 hours ago ·  ·  1 person
  • 

    Lok Raj The picture which I had put was my last meeting with him this year in January when an auditorium was named after him and he went there to inaugurate it.

    22 hours ago ·  ·  2 people
  • 

    Mohinder Rishm 

     

     

    ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਿ ਹਾਂ ਜੀ, ਫੋਟੋ-ਦਿਖ ਦਾ ਕੀ ਮਸਲਾ ਹੈ,
    ਅਸਲੀ ਮਸਲਾ ਤਾਂ ਬੰਦੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਹੈ.....! ਆਦਮੀਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਬੋਲਦੇ
    ਹਨ...! ਇਸ ਵਿਚ ਤੀਵੀਂ-ਮਰਦ ਦਾ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ.....!
    ਅੰਮਿ੍ਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਤਸਵੀਰ ਹੋਵੇ, ਅਮਿ੍ਤਾ ਨੇ ਨਾ ਛੋਟੀ ਹੋਣਾ ਹੈ ਨਾ
    ਵੱਡੀ.....ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੱਦ-ਬੁਤ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਜ ਗਈ ਹੈ....!
    ਭਾ ਜੀ ਦੇ ਕੰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣਗੇ...! ਕੀ ਸ਼ਕ ਹੈ....!
    ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਫੋਟੋ ਵਾਲੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ
    ਲੱਗੀ.....! ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਕਿਤਾਬ ਤੇ ਛੱਪੀ ਫੋਟੋ ਨਾਲ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚਲੇ ਮੈਟਰ ਨੂੰ
    ਕੀ ਫਰਕ ਪੈਣਾ ਹੈ....? ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ....! ਸਭ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ....!
    ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦਸੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਨਸੀਹਤ ਕੀਤੀ ਹੈ....!
    ਮੇਰੇ ਇਕ ਦੋਸਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ..'ਪਾਠਕ ਬਹੁਤ ਮੇਹਰਬਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
    ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜਾਲਮ ਵੀ.....! ਜੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਿਖਤ ਨਹੀਂ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ ਤਾਂ
    ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਉਂਗਲ ਨੂੰ ਥੁਕ ਹੀ ਲਾਉਣਾ ਹੈ ਤੇ ਪੇਜ ਪਲਟ ਦੇਣਾ ਹੈ....!'
    ਬਿਲਕੁਲ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਜਿੰਨੀ ਮਰਜੀ ਚੰਗੀ ਫੋਟੋ
    ਨਾਲ ਸੱਜੀ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਈ ਤਾਂ ਉਹ ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰ
    ਵਿਚ ਸੁਟ ਦਿੰਦੇ ਹੋ........

    21 hours ago ·  ·  2 people

    20 hours ago ·  ·  2 people
  • 

    Prem Prakash Singh Sehgal ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈੰਦ੍ਯਾਂ ਹੀ ਓਨਾ ਦੀਯਾਂ ਮਿਠਿਯਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਮਿਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਪੈਲਾਂ ਆਓਂਦੀ ਹੈ.....

    20 hours ago · 
  • 

    Shashi Samundra 

     ਪਿਆਰੀ ਰਿਸ਼ਮ ਜੀ, ਮੈਂ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ-- ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਦਾ ਪਾਉਣ-ਲਾਉਣ, ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਰਖਣ, ਲਾਈਫ਼ ਸਟਾਇਲ ਵਗੈਰਾ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਮਰਥਕ ਹਾਂ ! ਸਿਰਫ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਕਿ ਮੇਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਗਲਾ ਨਾ ਘੁੱਟੇ | ਮੰਨਿਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਸੰਦ ਔਰਤ ਲੇਖ...See More

    20 hours ago ·  ·  1 person
  • 

    Mohinder Rishm ‎Shashi Samundra ji.....ਕੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਹੀ ਇਹ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਦੀ
    ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਹੈ....ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦਸਣਾ
    ਤਾਂ ਕੋਈ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ.....ਮੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਤਾਂ
    ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ....ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ
    ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਂਵੇ ਹੀ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਤੇ
    ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਵੀ......!! meri koi vi gal tuhanu dukh deve taan mere lai eh buri gal hovegi.....! so main next vaari eh gustakhi nahi karaangi....!

    20 hours ago · 
  • 

    Shashi Samundra 

     ਰਿਸ਼ਮ ਜੀ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਓਂ ਸਾਡੀ ਇਹ ਗੱਲ ਬਾਤ ਖਾਹ ਮਖਾਹ ਦੀ ਟੈਨਸ਼ਨ ਕਿਓਂ ਫੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ | ਇਹ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਤਾਂ ਨਹੀਂ | ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਸੰਦ- ਤੰਗ ਦਿਲ ਲੋਕ, ਕਟੜ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕ, ਸਮਾਂ ਵਿਹਾ ਚੁਕੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਰੰਗ, ਲਿੰਗ, ਧਰਮ ...See More

    19 hours ago ·  ·  1 person
  • 

    Sunnymindcaves Caves 

     Shashi Samundra: Would have done Gursharan no harm if his followers had taken the trouble of projecting a more vibrant image of him and used pictures that were more representative of the life of the man -- rather than showing him in an imbe...See More

    18 hours ago ·  ·  1 person
  • 

    Suman Shampuri tusi thik likhya..................suman

    11 hours ago · 
  • 

    Shashi Samundra ‎Sunnymindcaves Caves : Thanks Sir for the much needed support. Thats exactly what I meant to convey, but, perhaps, didn't use the right words. Even if I had, i know, I still would have been told the same things... I'm glad for raising the issue though. Hopefully, in the future, some ppl will be more sensitive when presenting someone that they love & idealize.

    11 hours ago ·  ·  1 person
  • 

    Rajneesh Kumar jesus is still on cross. people do not forgive him as he say truth.so Gursharan bhaji ta mahaan bande san. kai aaye kayi gaye par koi unha warga nahi.Dyogenes search a true man all of his life by taking a lamp in day also.when he was dying,people ask do u get a true man? he ask not ,but I thanx to god as my lamp is still with me. but I like ur comments. I have work with them , he was great. Salute to him.

    7 hours ago · 
  • 

    DrSushil Raheja gurudev..ਬੁਢਾਪਾ ਤੱਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ । ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਮਦਰ ਟਰੇਸਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੀ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ......tusi v ajehe hi.....

    2 hours ago ·  ·  1 person
• 

ਪੋਸਟ ਸਕਰਿਪਟ:

ਮੈਂ ਫਿਰ ਕਵਾਲੀ 'ਤੇ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਨ...

ਖਿਆਲੋੰ ਮੇਂ ਬਸਾ ਲੋ ਮੇਰੀ ਸੂਰਤ, 

ਮੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਕੀ ਹੈ ਕਿਆ ਜ਼ਰੂਰਤ......!

ਅੱਜ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤਾਂ ਇਹੀ ਹੈ ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਲ ਹਰ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜੇ ਜਿਹਨਾਂ ਲੈ ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲਾ ਦਿੱਤੀ. ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪ\ਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਦੇਖੇ ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ. ਕਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪੁਤਲੀ ਘਰ, ਕਦੇ ਗੰਦੀ ਗਰਾਊਂਡ ਅਤੇ ਕਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ.....!੧੨ ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਲਈ ਛਪਾਰ ਦੇ ਮੇਲੇ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਵਾਸਤੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਥੇ ਭਾਅ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਟੀਮ ਵੀ ਆਈ ਹੋਈ ਸੀ. ਮੈਂ ਉਚੇਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਕੇ ਲਿਆਇਆ. ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਆਰਟਿਸਟ ਜਸਪਾਲ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ  ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ 'ਚ ਜਿਊ ਰਹੇ ਨੇ.....ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਲੈਣਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਂ ਮਗਰੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜਬੂਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ. ਲੋਕ ਰਾਜ ਠੀਕ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਏਹੋ ਜਿਹੇ ਦਿੱਸਦੇ ਸਨ. ਮੈਂ ਵੀ ਅੱਜ ਇਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਨ. ਰਹੇਜਾ ਜੀ ਵੀ ਠੀਕ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮਦਰ ਟਰੇਸਾ ਆਪਣੀ ਬਜ਼ੁਰਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦੀ ਸੀ. 

ਇੱਕ ਹਕੀਕਤ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਵਾਨ ਜਿਸਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਖੂਬਸੂਰਤ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਸਵਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਆਖਿਰੀ ਦਮਨ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੇ. ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ...ਪੂਰੇ ਜਾਹੋ ਜਲਾਲ ਨਾਲ...

ਬਾਰ ਬਾਰ ਇਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਅਸੀਂ ਢਲਦੇ ਤਨ ਦਿਆਂ ਫਿਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸੀਨੇ ਚਿਪਕਾ ਕੇ ਕਿ ਲੈਣਾ...!!ਇਹ ਜੋਸ਼ ਇਹ ਦੀਵਾਨਗੀ ਅੱਜ ਕੀਆਂ ਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ. ਉਹਨਾਂ ਦਿਆਂ ਬਜੁਰਗ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਗੁਆਹ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਏਸ ਜਵਾਨੀ ਦੀਆਂ.---ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ.....!

ਫੋਟੋ: ਅਪੰਗ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਾਹਿਤ