Wednesday, November 09, 2022
ਪੁਲਿਸ ਵਲੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਦਰਜ ਕੇਸ ਰੱਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ
Tuesday, September 21, 2021
‘ਦਲਿਤ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ: ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਕਮਿਸ਼ਨ
Tuesday: 21st September 2021 at 05:20 pm
ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਰੁਝਾਣ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ
ਜਾਤ ਪਾਤ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਐਲਾਨ
![]() |
| ਇਹ ਫੋਟੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਡੀਆ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ |
ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਤਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਸੰਵਿਧਾਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ‘ਦਲਿਤ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਬੈਂਚ ਵਲੋਂ ਮਿਤੀ 15.01.2018 ਨੂੰ ਕੇਸ ਨੰਬਰ ਡਬਲਯੂ.ਪੀ. 20420 ਆਫ 2017 (ਪੀਆਈਐਲ) -ਡਾ. ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਮਾਹੌਰ ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਹਿਤ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
“..... ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ/ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ/ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ‘ਦਲਿਤ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਉਨਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਣਯੋਗ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਮੂਹ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ “ਦਲਿਤ“ ਦੀ ਬਜਾਏ “ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ “ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਵੱਖ -ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਦਲਿਤ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
![]() |
| ਇਹ ਫੋਟੋ ਦਲਿਤ ਦਸਤਕ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ |
ਜ਼ਰਾ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਲੋਕ ਕਦੇ ਹਰੀਜਨ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਦਲਿਤ ਸ਼ਬਦ ਦੀ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਤਪਾਤ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਨੀਵੀਂਆ ਜਾਤਾਂ ਜਾਂ ਦਲਿਤ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਚੌਥੇ ਪੌੜੇ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਜਦਕਿ ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਸ਼ਬਦ ਦੱਬੇ ਕੁਚਲੇ ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਸ਼ਿਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਜਦਕਿ ਧਰਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਕੋਈ ਜਾਤ ਨੀਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਤੇਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦਾ ਇਹ ਹੁਕਮ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲਾ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਭੇ ਸਾਂਝੀਵਾਲ ਸਦਾਇਣ ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪਣਾ ਕੇ ਹੀ ਸਰਬ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨਵਾਂ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜ ਸਕੇਗੀ।
Thursday, April 01, 2021
ਦਲਿਤ ਪੀੜਤ ਮਹਿਲਾ ਤੇ ਹੋਏ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲੇ ਦਾ ਮਾਮਲਾ
Sunday, March 14, 2021
ਯਸ਼ਿਕਾ ਦੱਤ ਦੀ ਪੁਸਤਕ//ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਚਰਨ ਗਿੱਲ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਲੱਭੀ ਪਰਮਜੀਤ ਚੁੰਬਰ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ: 14 ਮਾਰਚ 2021: (ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਡੈਸਕ)::
ਇਸ ਵਾਰ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਯਸ਼ਿਕਾ ਦੱਤ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ 'Coming out as Dalit' ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਯਸ਼ਿਕਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਜੰਮ ਪਲ ਹੈ ਤੇ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਨਿਊ ਯਾਰ੍ਕ ਵਿੱਚ ਜਰਨਲਿਸਟ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਲਿਤ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੱਸਿਆ। ਰੋਹਿਤ ਵਮੁੱਲਾ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਤੋਂ 10 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ friend request ਭੇਜੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸਨੇ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਰੋਹਿਤ ਦੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਤੇ ਇੰਨਾ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਓਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਨੋਟ ਲਿਖਕੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਲਿਤ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁੰਨ ਰਹਿ ਗਏ ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਕੂਨ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕਈ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਤਾਂ ਦਲਿਤ ਲੱਗਦੀ ਈ ਨਹੀਂ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਦ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਿਹੜੀ 2019 ਵਿੱਚ ਛਪੀ. ਯਸ਼ਿਕਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਮੁਬਾਰਕਾਂ !!!
ਤੇ ਲਓ ਪੜ੍ਹੋ ਇਸੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਅੰਸ਼:
'I was born in a Dalit family in Ajmer, Rajasthan. And I grew up learning to hide it. My convent school education, a non Dalit' sounding last name, and a skin colour that was ‘dusky but still not dirty’ eased my passing as a non-Dalit. ‘Beta, what caste are you from?’ ‘Aunty, Brahmin.’ A lie I spoke so often and with such conviction, that I not only fooled my friends’ mothers but
even myself. But I couldn’t fool the shame that spread across my face each time someone mentioned ‘caste’, ‘reservation’,
‘bhangi’—the common slur, which loosely translates to a human scavenger and the name of my exact caste. ‘This time, they’ll find out’, I had thought when the undergraduate college I attended tucked my name under the SC/ST quota or when I submitted my birth certificate for my first job at an ad agency. Some did find out, some didn’t. Most didn’t care. The ones who did (a friend, who along with her parents witnessed my first public admission of being ‘low-caste’ at 15) stopped being in touch. But I always cared. I cared enough to lie about my caste and to create elaborate backstories to protect that lie. I conveniently forgot the last name my grandfather dropped to allow him to pass, almost 60 years ago—Nidaniya.
Until today when I visited Rohith Vemula’s posthumous Facebook page. And realized that he had sent me a Facebook request ten days ago, which I had promptly ignored. Maybe he saw some Dalit rights groups I had liked and wanted to reach out. And reach out he did. He made me ‘come out’ to the people I grew up hiding from, wanting to fit in with. He made me recognize that my history is one of oppression and not shame. He made me acknowledge that my great-grandfather learned to write by scrawling with a stick in the mud because the higher caste schoolteacher forbade him from holding a slate. And he made me proud.'
ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਹਿੰਦੀ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਿਹਾ ਕਰੋ साहित्य स्क्रीन
साहित्य स्क्रीन
tMonday, April 02, 2018
ਭਾਰਤ ਬੰਦ ਦੌਰਾਨ ਦਲਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪਰਗਟਾਵਾ
Saturday, March 31, 2018
ਜਮਹੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਦਲਿਤ ਵਰਗ ਦੇ ਜਮਹੂਰੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ
Saturday, January 13, 2018
ਦਲਿਤ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਫਿਰ ਪੀਏਯੂ ਅੱਗੇ ਧਰਨੇ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਤੇ ਵੀ ਲੱਗੇਗਾ ਧਰਨਾ









