Showing posts with label ਜਾਣਕਾਰੀ. Show all posts
Showing posts with label ਜਾਣਕਾਰੀ. Show all posts

Thursday, December 13, 2012

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ

ਆਗਿਆਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਦੇਣ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਕਾਬਲ-ਏ-ਜ਼ਿਕਰ 
Posted On December - 8 - 2012
ਏ.ਪੀ.ਐਸ. ਰੰਧਾਵਾ
ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੇ ਡੀ.ਡੀ. ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ, ਆਗਿਆਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਕੇ, ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲੇ। ਮਾਣਮੱਤੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੰਧਾਵਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ, ਜਨ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਲਾਲ, ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ, ਛੱਤਬੀਡ਼ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੋਇਲ ਮਰਹੂਮ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਾਰੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੇ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ।
ਤਾਜ਼ਾ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਬਡ਼ੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਹੋਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਣ ਜਾਣਾ, ਘਰ-ਘਰ ਪੁੱਤ ਜੰਮਦੇ’, ਨੇ ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸਲੋਂ ਨਵੇਂ ਜ਼ਾਵੀਏ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਢਵਾਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੋਨੇ ’ਤੇ ਸੁਹਾਗਾ ਹੋ ਨਿੱਬਡ਼ੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ‘ਧਰਮੂਚੱਕ ਹੈ ਪਿੰਡ ਮੇਰਾ, ਰੰਧਾਵੇ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਗੋਤ ਵਾਲਾ ਮਾਝੇ ਦਾ ਪਿੰਡ, ਜਿੱਥੇ ਬਚਪਨ ਬੀਤਿਆ, ਜਵਾਨ ਹੋਇਆ, ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਏਥੋਂ ਹੀ ਤਾਏ ਦੇ ਸੱਦਣ ’ਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲਡ਼ਨ ਲੱਗਿਆ। ਪੈਰ ਜੰਮਦੇ ਗਏ। ਓਡ਼ਕ ਉਦੋਂ ਕੁੱਲ ਆਲਮ ਵਿੱਚ, ਦਾਰੇ ਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਡੰਕੇ ਵੱਜ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਹਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਜੇਤੂ ਕਿੰਗਕਾਂਗ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਗਿਆ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਬਡ਼ਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ’ਚ ਆਉਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਧਰਮੂਚੱਕ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਅੰਤਾਂ ਦਾ ਮੋਹ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਵਿਹਲ ਮਿਲਦੀ, ਪਿੰਡ ਚੱਕਰ ਮਾਰਦਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਾਣੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਰੌਚਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਾਣੀ ਦੱਸਦੈ ਕਿ ਕੇਰਾਂ ਕਣਕ ਦੀ ਵਾਢੀ ਵੇਲੇ ਇੱਕੋ ਟੱਕ ਪੂਰਾ ਕਿੱਲਾ ਵਾਢੀ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਣਮੱਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਜਗਤ ਤਪੰਦਾ’, ਜਿਹਡ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਐਵਾਰਡ ਲਈ ਭੇਜੀ ਗਈ ਹੈ। ਰੰਧਾਵੇ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਇੰਡੀਆ ਐਟ ਮੈਲਬਰਨ’ ਨੂੰ ਵੀ 2006 ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ‘ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ’, ‘ਹਾਕੀ ਕਾ ਕਲਾਕਾਰ’, ‘ਡੀ.ਡੀ. ਪੰਜਾਬੀ ਇਨਾਗੂਰੇਸ਼ਨ’ ਵੀ ਇਨਾਮਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈਆਂ। ਉਹਨੇ ‘ਮਨੋਰੰਜਨ ਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨ’, ‘ਇੱਕ ਵਿਜੇ ਯਾਤਰੀ’, ‘ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਅਲਰਟ’, ‘ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗੋਦ’, ‘ਪੰਜਾਬ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੀ ਓਰ’, ‘ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੇ ਪਥ ਪਰ’ ਅਤੇ ‘ਕਲਾ ਮੇਲਾ’ ਵਰਗੇ ਤਾਰੀਖੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾ ਲਿਆ ਕੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋਈ। ਯਸ਼ ਚੋਪਡ਼ਾ ਤੇ ਰਵੀ ਚੋਪਡ਼ਾ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਮਿਆਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਆਗਿਆਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਦੇਣ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਕਾਬਲ-ਏ-ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।-ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ   (
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਚੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ )

Thursday, November 24, 2011

ਕੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਚਮੁਚ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਪੁਨਰ-ਜਨਮ-ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੱਚਾਈ  ਪ੍ਰੋ. ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਮਹਾਜਨ
(ਨੋਟ: ਇਹ ਲੇਖ ਅਖਬਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿਚ ਦਿਨ ਐਤਵਾਰ, 30 ਦਸੰਬਰ, 2007 ਨੂੰ ਛਪਿਆ ਸੀ। ਪਡ਼੍ਹਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਟ ਕੇ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ। ਕਿੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀਆਂ ਅਖਬਾਰ ਕਟਿੰਗ ਕੁਲੇਕਸ਼ਨ ਫ਼ਰੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਇਸਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪਈ। ਲੇਖ ਦੁਬਾਰਾ ਪਡ਼੍ਹਿਆ। ਪਡ਼੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ ਕਰਕੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ‘ਤੇ ਪਾਵਾਂਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤੱਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।-
Modest  ਜਸਦੀਪ)
ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਸੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਕੋਈ ਵਜੂਦ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਕੰਪਿੳਟਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਹਡ਼ਾ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਅਤੇ ਪਰੋਸੈਸਰ ਦੇ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ੳਪਜ ਹਨ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੋਕਾਰ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਹੈ? ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਅਣਸੁਲਝੇ ਸਵਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਚਿੰਨ ਬਣ ਖੂਬ ਰੌਲਾ-ਰੱਪਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾ ਦਾ ਹੱਲ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। 

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਇੱਕ ਨਹੀਂ, ਦੋ ਨਹੀਂ, ਤਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਦਸ ਵੀਹ ਪੰਜਾਹ ਜਾਂ ਸੌ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਲੱਖਾਂ ਕ੍ਰੋਡ਼ਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅਸੰਖਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲਮ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿੱਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਮਿਲ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਕਿੱਸੇ ਬੇਹੱਦ ਚਰਚਿਤ ਹੋਏ। ਇਥੇ ਦੋ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿੱਸਾ ਸਾਡੇ ਸੂਬੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ ਜਿਹਡ਼ਾ ਕਿ ਤੱਥਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਅਜਿਹਾ ਕਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿਖਾਈ।

22 ਜੂਨ 2002 ਦੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਛਪੀ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਵਿਕਰਮ ਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਵੱਲੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਖੋਜ ਨੁੰ ਝਾਂਸੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਵਿਖੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਖੇ ਵਿਚਾਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਹੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।

ਤਾਰਨਜੀਤ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਸਾਧਾਰਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਪਾਇਲ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੀ ਕੀਤਾ(ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ) ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਜੀਬ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, “ਮੈਂ ਤਾਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਚਕਚੈਲਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੈ।“ ਤਾਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਅਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਾਹਲਾ ਪੈਣ ਲੱਗਾ। ਤਾਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿਹਾਲਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। 10 ਸਤੰਬਰ 1992 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਦੋਸਤ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਾਈਕਲ ‘ਤੇ ਸਕੂਲੋਂ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਾ ਸਕੂਟਰ ਚਾਲਕ ਬਡ਼ੀ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਜਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਸੱਟ ਵੱਜੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਆਪਣੀ  ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣਿਆਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਘਰੋਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 6 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਿੱਦ ਕਾਰਨ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਲੈ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਘਰ ਨਾ ਲੱਭਾ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸਤ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗਏ ਜਿਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਤਾਰਨਜੀਤ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਧਿਅਪਕ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਉਸ ਵਾਕਿਆ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੌਂਵੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ॥ ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਦਮ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਤਾਰਨਜੀਤ ਹੀ ਸਤਨਾਮ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਚਕਚੈਲਾ ਪਿੰਡ ਗਏ ਉਥੇ ਉਹ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਤੇ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਦੱਸਿਆ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਾਰਨਜੀਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਰਸ ਵਿੱਚ 30 ਰੁਪਏ ਵੀ ਸਨ ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਨਦੀ ਵਹਿ ਤੁਰੀ। ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੇ 30 ਰੁਪਏ ਜਿਹਡ਼ੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੱਢ ਕੇ ਲਿਆਈ, ਜਿਹਡ਼ੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਤਾਰਨਜੀਤ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀਆਂ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਪਹਿਚਾਨਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਤਾ ਜਦੋਂ ਵਿਕਰਮ ਚੌਹਾਨ(ਜਿਸਨੂੰ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ‘ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ) ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸੱਚਾਈ ਜਾਨਣ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਤੱਥ ਠੀਕ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੱਥ ਜੋ ਇਸ ਵਾਕਿਆ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਵਿਕਰਮ ਤਾਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤਨਾਮ ਨੇ ਉਸਤੋਂ 3 ਰੁਪਏ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਖਰੀਦੀ ਸੀ। ਵਿਕਰਮ ਉਸ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਾਰਨਜੀਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਝੱਟ ਪਹਿਚਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਤੋਂ ਦੋ ਰੁਪਏ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਖਰੀਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਦੋ ਦੀ ਥਾਂ ਤਿੰਨ ਰੁਪਏ ਸੱਚਾਈ ਜਾਨਣ ਲਈ ਦੱਸੇ ਸਨ। ਅੰਤ ਵਿਕਰਮ ਨੇ ਤਾਰਨਜੀਤ ਤੇ ਸਤਨਾਮ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਤਾਂ ਅਚਨਚੇਤ ਹੀ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਿਆ “ਵਾਹ ਰੀ ਕੁਦਰਤ!” ਦੋਹਾਂ ਹੱਥ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਹਰਫਾਂ ਦਾ ਸਟਾਈਲ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਮੇਲ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਖੇ ਹੋਰ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਏਆ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਹਰਫ਼ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਇੱਕ ਬੁਝਾਰਤ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਅਟੱਲ ਸੱਚਾਈ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੈਪਲਰ, ਨਿਊਟਨ ਅਤੇ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਜਿਵੇਂ ਸੂਖਸ਼ਮ ਜਿਹੇ ਅਣੂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ ਓਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਤਾਰਿਕਾ-ਮੰਡਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਨੁੱਖ ਜਦੋਂ ਸੌਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਥੌਡ਼ੇ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਕਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਨੀਂਦ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਸਿਧਾਂਤ ਓਦੋਂ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਨੀਂਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੀਂਦ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨਾ ਹੋ ਕਿ ਨਾ-ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸੱਚਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਮਰਦਾ ਹੈ ਤਾ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਸੀ? ਜਾਂ ਡਿਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਸੀ? ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੀਜ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਸੀ? ਤਾਂ ਕੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਬੀਜ ਹੀ ਸੀ? ਨਹੀਂ ਉਹ ਬੀਜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਕੀ ਸੀ? ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਤੁਰਦਾ ਗਿਆ ਉਸ ਦੇ ਮਾਸ ਦਾ ਭਾਰ ਵੱਧਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਮਾਸ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ? ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚੋਂ। ਹਾਂ, ਏਸੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚੋ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਰੇਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਏਗਾ? ਨਹੀਂ, ਉਹ ਖਤਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਐਟਮਾ, ਈਲੈਕਟ੍ਰੋਨਾ ਪ੍ਰੋਟੋਨਾਂ ਅਤੇ ਕੁਆਰਕਸ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਸਦਕਾ ਹਰ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਦਾ ਵਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਹੋਂਦ ਹੈ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ ਅਤੇ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੇ ਫ਼ਾਰਮੂਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੀਗੀਆਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਮੁਤਾਬਿਕ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਊਰਜਾ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕਸਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ(ਘਟਦੀ ਜਾਂ ਵਧਦੀ ਨਹੀਂ)। ਇਹ ਹੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨਿਯਮ।

ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਚੇਤਨਾ ਵੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਤਾਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਸਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਹੋਣਾ ਅਵੱਸ਼ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਅਕਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਸੁਖਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਜਿਸ ਮਰਨ ਤੋਂ ਜੱਗ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਓਹੋ ਮਰਨਾ ਆਨੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਓਵੇਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਉਮਰ ਜਿਹਡ਼ੀ ਕਿ ਔਸਤਨ 70 ਸਾਲ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਨਾਪੋਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ 7 ਸਕਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਨਾਪੋ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ 7000 ਸਾਲ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਕ੍ਰੋਡ਼ਾਂ ਜਨਮ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਛਿਣ ਮਾਤਰ ਹੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਂ ਏਨਾ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੀ ਨਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।

ਇੱਕ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਦਾ ਹੋਰ ਸੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ ਨਿਵਾਸੀ ਚਤੁਰਭੁਜ ਦੇ ਘਰ ਜਨਵਰੀ 18, 1902 ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਡ਼ਕੀ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂਅ ਲੱਝੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਦੀ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਦਾ ਇਹ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਕੱਪਡ਼ੇ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੁਕਾਨ ਮਥੁਰਾ ਅਤੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿਖੇ ਸੀ। ਲੱਝੀ ਧਾਰਮਿਕ ਇਸਤਰੀ ਸੀ। ਆਗਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਖੇ ਸਤੰਬਰ 25, 1925 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲਡ਼ਕੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਮਤਾ ਇਸ ਲਾਲ ‘ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਵਰ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਦਾਤੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਜੋਡ਼ਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਬੱਚਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ(4 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ) ਲੱਝੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਗਡ਼ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਸਵੇਰੇ ਦਸ ਵਜੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਦਸੰਬਰ 11, 1926 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਬਾਬੂ ਰੰਗ ਬਹਾਦੁਰ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਲਡ਼ਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 4 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਉਹ ਆਮ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸੀ। ਹਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਹੋਰ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਹੇ ਉਹ ਲੱਝੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਬੇਟਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਬਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਮਥੁਰਾ ਵਿਖੇ ਉਹ ਕਿਹੋ ਜੇਹੀਆਂ ਮਠਿਆਈਆਂ ਖਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਕਿ ਉਹ ਓਥੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਕੱਪਡ਼ੇ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਰੰਗ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਖੱਬੀ ਗੱਲ੍ਹ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੁਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਐਨਕ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਵਿਖੇ ਦੁਕਾਨ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਦੱਸਦੀ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕਰੀਬਨ 8 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈਂਦੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਉਹ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਲਵੇਗੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੂਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਬੂ ਰਾਮ ਚੰਦ, ਜਿਹਡ਼ੇ ਰਾਮਦਾਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਰਿਆਗੰਜ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ, ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਏ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਅਤੇ ਐਡਰੈੱਸ ਦੱਸੇਗੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਲੈ ਜਾਣਗੇ। ਮਥੁਰਾ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਪੰਡਤ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਚੌਬੇ ਹੈ ਅਤੇ ਐਡਰੈੱਸ ਵੀ ਦੱਸਿਆ। ਬਾਬੂ ਰਾਮਚੰਦ ਨੇ ਇਸ ਐਡਰੈੱਸ ‘ਤੇ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਦੋਂ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਚਿੱਠੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਆ ਗਿਆ। ਪੰਡਿਤ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਪੰਡਿਤ ਕਾਂਜੀਮਲ ਦਾ ਐਡਰੈੱਸ ਦੱਸਿਆ ਜਿਹਡ਼ਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।

ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਨੁੰ ਪੰਡਿਤ ਕਾਂਜੀਮਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਪਹਿਚਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਭਰਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਕਾਂਜੀਮਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਥੁਰਾ ਵਿਖੇ ਘਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੈਸਾ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਦਬਾਏ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਕਾਂਜੀਮਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਆ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤੇਰੀ ਲੱਝੀ ਹੈ। ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਨਵੰਬਰ 12, 1935 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ। ਉਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਲਡ਼ਕਾ ਨਵਨੀਤ ਲਾਲ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਵੀ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਰੰਗ ਬਹਾਦੁਰ ਦੇ ਘਰ ਗਏ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲੈਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਜੋਂ ਕਰਾਈ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਸ਼ਰਮਾਅ ਕੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਖਡ਼ੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਇੱਕਦਮ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਪੁੱਛਿਆ “ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੂੰ ਸ਼ਰਮਾਅ ਕਿਉਂ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਥੋਡ਼੍ਹੋ ਹਨ ਇਹ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਨ।“ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਬਡ਼ੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਹੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ  ਲੱਗੀ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੱਬੀ ਗੱਲ੍ਹ ‘ਤੇ ਮਹੁਕਾ ਹੈ, ਵੇਖੋ ਇਹ ਉਹੀ ਹਨ।“ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸਾਰੇ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੁਝ ਬੋਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੁਣ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਪਸੰਦ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਲੂ ਵਾਲੇ ਸਟੱਫ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਪਰੌਂਠੇ ਅਤੇ ਕਰੀ ਵਾਲਾ ਪੇਠਾ ਬੇਹੱਦ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਖਾਣਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਾ ਰਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਲੱਝੀ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖਡ਼੍ਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਨਵਨੀਤ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਉਸ ਵੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲ੍ਹਘਵਕਡ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਕੁਦਰਤ ਵੀ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ‘ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਅਜਿਹੇ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਮਿਲਣੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਜੋ ਤਕਰੀਬਨ ਹਮ-ਉਮਰ ਸਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਖਿਡੌਣੇ ਲੈ ਆਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ  ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਖਿਡੌਣੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਉਹ ਦੌਡ਼ ਕੇ ਅੰਦਰ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਖਿਡੌਣੇ ਲੈ ਆਂਦੇ। ਨਵਨੀਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਤੇਰੇ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਨਾ ਸਕੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਲਈ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਖੋਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇਣੇ ਸਨ। ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਨਵਨੀਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤੇਰਾ ਬੇਟਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕੇਵਲ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਵਿਆਹ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਦੋਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦੇ ਸਕਿਆ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਕੀਤੇ ਜੋ ਕੇਵਲ ਲੱਝੀ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਤੇ ਨਵਨੀਤ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵਿਦਾਈ ਲੈਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਭੁੱਬਾਂ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੁਣ ਦੇ ਮਾਂ ਪਿਉ ਨੂੰ ਗਿਡ਼ਗਿਡ਼ਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿਦ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਸਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਖਬਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗੂੰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਫ਼ਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲ ਗਈ। ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਜਗਿਆਸਾ ਸੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਨਣ ਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਦਾ ਸੱਚ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਹੋਰ ਘੋਖ ਹੋ ਸਕੇ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ 15 ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਜਗਿਆਸੂ ਅਤੇ ਆਗੂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਜਾਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਰਦਾਸ ਕਬੂਲ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕੋਈ ਟਿਕਾਣਾ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ 24 ਨਵੰਬਰ,1935 ਨੂੰ ਰੇਲ ਦੁਆਰਾ ਮਥੁਰਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪਰਤ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲਾ ਵਾਕਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਮੇਟੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ, ਉਹ ਸੀ ਸ਼ਾਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਜੇਠ ਨਾਲ ਮਿਲਣ। ਸ਼ਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਸ਼ਬੰਧੂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਦੀ ਹੈਂ?” ਸ਼ਾਂਤੀ ਇੱਕਦਮ ਦੇਸ਼ਬੰਧੂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚੋਂ ਉਤਰੀ, ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਖਡ਼੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਹਿਸਤਾ ਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਉਸਦੇ ਜੇਠ ਜੀ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾਤਾ ਬਾਬੂ ਰਾਮ ਚੌਬੇ ਸਨ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਟਾਂਗਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਥੁਰਾ ਆਈ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਭੀਡ਼ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰੀਂ-ਪੈਣਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਇਹ ਪਹਿਚਾਣ ਵੀ ਠੀਕ ਸੀ। ਉਹ ਘਰ ਅੰਦਰ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਿਆ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਘਰ ਜਾਣ ਲਈ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਬਡ਼ੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਚਾਣ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਉਸ ਘਰ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਤਾਂ ਪੰਡਤ ਨੇਕੀ ਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਖੂਹ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਿਸ  ਖੂਹ ਦੀ ਗੱਲ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀ ਸੀ। ਜਿੱਧਰ ਖੂਹ ਸੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਉਸ ਪਾਸੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਖੂਹ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ ਕਿ ਖੂਹ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ। ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਨੇ ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਹਟਾਇਆ, ਉਸ ਪੱਥਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਉਹ ਖੂਹ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਕੇ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਪੈਸੇ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੈਦਾਰਨਾਥ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਲੱਝੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੈਸੇ ਉਥੋਂ ਕੱਢ ਲਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਾ ਰਹੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਬੂਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਲੱਝੀ ਹੋਣ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ “ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ।“ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇਗਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰਨਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਉਸਦੇ ਦਿਲੋ-ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਛਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਚਰਚਿਤ ਹੋਈ। ਸੰਤ, ਫਿਲਾਸਫਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਵਰਗ ਲਈ ਇਹ ਕੇਸ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਿਖਾਰੀ ਸੰਤ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂਅ ਵੀ  ਵਰਨਣਯੋਗ ਹੈ। ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਨਾ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਭਖਦਾ ਮਸਲਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਲੋਨਰਸਟਰੈਂਡ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵੀਡਨ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆਏ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਇੱਕ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਧਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਤਹਿ ਤੱਕ ਗਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਸੀ, ”ਇਹੋ ਕੇਸ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੇਸ ਹੈ ਜੋ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਨੂੰ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।“ (Modest  ਜਸਦੀਪ ਦੇ ਬਲਾਗ ਚੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸ਼ਹਿਤ)
ਲੇਖਕ - ਪ੍ਰੋ. ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਮਹਾਜਨ 


Tuesday, October 18, 2011

'' ਇਸ਼ਕੇ ਦਾ ਰੋਗ '' ਕਿਤਾਬ ਡੀ. ਜੀ. ਪੀ. ਵੱਲੋਂ ਰਿਲੀਜ਼

ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ       
ਅੰਮ੍ਰਤਿਸਰ 17 ਅਕਤੂਬਰ (ਗਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਿੰਗ) 
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸ੍ਰੀ ਅਨਿਲ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਅੱਜ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸ੍ਰੀ ਐੱਸ. ਪੀ. ਜੋਸ਼ੀ  ਦੀ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ ''ਇਸ਼ਕੇ ਦਾ ਰੋਗ” ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।
       ਇਸ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸ੍ਰੀ ਜੋਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਗਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼- ਸੁਥਰੇ ਅਤੇ ਸਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
       ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਲਿਖਣ-ਕਲਾਂ ਜਿਹੀਆਂ ਸੂਖਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਜੋਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਇਸ ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ।
       ਇਸ ਮੌਕੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਸ੍ਰੀ ਐੱਸ. ਪੀ. ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ''ਇਸ਼ਕੇ ਦਾ ਰੋਗ” ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸੱਚੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਕੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰਾਂਹੀ ਪਾਠਕਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖ ਕੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ।

Wednesday, October 05, 2011

ਜਹਾਂ ਸਪਨੇ ਸਭੀ ਅਧੂਰੇ ਹੈਂ ਔਰ ਦੂਰ ਹੈ ਬਹੁਤ ਸਵੇਰਾ .....!

ਜਿਹਨਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ,  ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤੀ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਮਕਸਦ ਸੀ. ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸੁਪਨੇ ਸਨ. ਇਹਨਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਨਿਜੀ ਸੁਪਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥੀਂ ਤੋੜ ਸੁੱਤੇ ਸਨ. ਸਾਰੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਸੁੱਖ ਸਾਰੇ ਆਰਾਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਸਨ. ਜੇ ਅੱਜ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਅੰਤਾਂ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕੀ ਅਜੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਸਾਕਾਰ ਹੋਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ. ਅਜੇ ਉਸ ਨਵੇਂ ਨਰੋਏ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਕੰਮ ਅਧੂਰਾ ਹੈ. ਇਹਨਾਂ ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਹੈ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖ ਕੇ. ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਫੇਸਬੁਕ 'ਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤਾ ਹੈ. 
ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਐਸ  ਸਹੋਤਾ-ਲੱਕੀ ਨੇ.ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਰ ਦੱਸਣ ਜਾਂ ਪੁਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਜਾਂਦੀ.ਦੇਸ਼ ਦੀ ਏਸ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਰਹੇਗੀ.--ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ 



ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਰੱਜ ਕੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ




Tuesday, October 04, 2011

ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੌਰਾ

12 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ                                         ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ               
ਹਾਕੀ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਖੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਟੂਰਨਾਂਮੈਂਟ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਅਤੇ ਨਾਈਨ ਏ ਸਾਈਡ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੁਪਰ ਸੀਰੀਜ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 5 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ,ਮਿਥੇ ਫਾਰਮਟ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਖਰਲੀਆਂ 4-4 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੱ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ 18 ਮੈਂਬਰੀ ਮਹਿਲਾ  ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣ ਭੂਪਾਲ ਦੇ ਸਾਈ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਬੀ ਪੀ ਗੋਬਿੰਦਾ,ਸਈਦ ਅਲੀ,ਰੇਖਾ ਭਿੰਡੇ ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ,ਤੇ ਦਿਲੀਪ ਟਿਰਕੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਕਪਤਾਨੀ ਦੀ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਸਟਰਾਈਕਰ ਸਬਾ ਅੰਜੁਮ ਕਰੀਮ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ,ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਰਜੁਨਾ ਐਵਾਰਡੀ  ਜਸਜੀਤ ਕੌਰ ਹਾਂਡਾ ਨੂੰ ਟੀਮ ਦੀ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਹਨਾਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 129 ਅਤੇ 103 ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ। ਪੁਰਸ਼ ਵਰਗ ਦੀ ਟੀਮ ਭਾਰਤੀ ਗੋਲਕੀਪਰ 27 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਭਰਤ ਸ਼ੇਤਰੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਅਧੀਨ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਰਤ ਸ਼ੇਤਰੀ ਨੇ 114 ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।ਉਪ-ਕਪਤਾਨੀ ਇਗਨਸ ਟਿਰਕੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ 232 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸ -22 ਮੈਂਬਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ  ਦੀ ਚੋਣ ਬੰਗਲੌਰ ਕੈਂਪ ਸਮੇ ਬੀ ਪੀ ਗੋਬਿੰਦਾ,ਸਈਦ ਅਲੀ,ਥੌਇਬਾ ਸਿੰਘ,ਏ ਬੀ ਸੁਬਈਆ,ਅਤੇ ਦਿਲੀਪ ਟਿਰਕੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਬੰਗਲੌਰ ਕੈਂਪ ਛੱਡ ਕਿ ਆਏ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਟੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਮੁੜ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਅਰਜੁਨ ਹਲੱਪਾ,ਤੁਸ਼ਾਰ ਖਾਂਡੇਕਰ,ਅਤੇ ਭਰਤ ਚਿਕਾਰਾ ਦੀ ਵੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿੰਮ ਦਾ ਅਗਾਜ਼ 17 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ਮੈਚ ਖੇਡਦਿਆਂ ਕਰਨਾ ਹੈ।ਪਰਥ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੁਪਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ,ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ,ਪਾਕਿਸਤਾਨ,ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਰਮਿਆਂਨ ਖੇਡਿਆ ਜਾਣਾਂ ਹੈ,ਇਸ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 26 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 3 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਖੇਡਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਜੋਰ-ਅਜਮਾਈ ਕਰਨੀ ਹੈ,ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ 26 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ਹੈ। 
  14 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਪਹਿਲਾ  ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡ ਕਿ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਅਗਾਜ਼ ਕਰਨਾਂ ਹੈ,ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੁਪਰ ਸੀਰੀਜ ਨਾਈਨ ਏ ਸਾਈਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਰਥ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਨੇ  21 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ( ਦੋ ਮੈਚ)ਖੇਡ ਕਿ ਸ਼ਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਹੈ,ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦਾ ਇਹ ਟੂਰ 12 ਤੋਂ 24 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗਾ।
           ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੁਪਰ ਸੀਰੀਜ ਨਾਈਨ ਏ ਸਾਈਡ ਵਾਲੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ 9-9 ਖਿਡਾਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ,ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਵਰਗ ,ਪੁਰਸ਼ ਵਰਗ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਬਰਾਬਰ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਗੋਲ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਕਰਨਾਂ,ਵਾਂਗ ਹੀ  ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਨਿਯਮ ਵੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ । ਫਾਰਵਰਡ ਲਾਈਨ'ਚ ਹਰ ਸਮੇ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ,ਪਨੈਲਟੀ ਕਾਰਨਰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਗੋਲਕੀਪਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੋ ਖਿਡਾਰੀ ਹੀ ਹੋਰ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਣਗੇ,ਪਨੈਲਟੀ ਕਾਰਨਰ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਰ ਖਿਡਾਰੀ ਹੀ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣਗੇ,ਇਸ ਸਮੇ ਦੌਰਾਂਨ ਬਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ 23 ਮੀਟਰ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਪਨੈਲਟੀ ਕਾਰਨਰ ਲੈਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ 25 ਸਕਿੰਟ ਹੀ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,ਲਾਂਗ ਕਾਰਨਰ ਸਮੇ ਦੋਹਾਂ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 5-5 ਖਿਡਾਰੀ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ,ਅਟੈਕਰਜ਼ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਪਨੈਲਟੀ ਕਾਰਨਰ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ 23 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣਗੇ,ਮੈਚ ਦਾ ਸਮਾਂ 30 ਮਿੰਟ ਹੈ,15-15 ਮਿੰਟ ਦੇ ਦੋ ਹਾਫ਼ ਮਿਥੇ ਗਏ ਹਨ ,ਅਗਰ ਮੈਚ ਬਰਾਬਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਨੈਲਟੀ ਸ਼ੂਟ ਆਊਟ ਰਾਂਹੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਵੇਗਾ,ਪਨੈਲਟੀ ਲੈਣ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀ ਵਾਸਤੇ ਸਿਰਫ਼ 8 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੋਹਾਂ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹਨ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਚੌਖਟੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਕੰਪਲੀਟ ਵੇਰਵਾ ਇਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ;

       ਮੈਚਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ;----
                        ਮਹਿਲਾ ਵਰਗ;-
14 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ  ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ
15 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ  ਦੂਜਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ
17 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ  ਤੀਜਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ
18 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ  ਚੌਥਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਨਾਈਨ ਏ ਸਾਈਡ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਪਰਥ;-
20 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਮਲੇਸ਼ੀਆ
21 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ
22 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਮਲੇਸ਼ੀਆ
ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ
23 ਫ਼ਾਈਨਲ ਅਤੇ ਤੀਜੇ-ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਵਾਲਾ ਮੈਚ
ਪੁਰਸ਼ ਵਰਗ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ;-
17 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਏ
18  ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੁਪਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਪਰਥ;-
20 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ
21 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ
22 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ
23 ਫ਼ਾਈਨਲ ਅਤੇ ਤੀਜੇ-ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਵਾਲਾ ਮੈਚ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਟ ਦਾ ਵੇਰਵਾ;-
26 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ 
27 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ
31 ਅਕਤੂਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ
1 ਨਵੰਬਰ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ
3 ਨਵੰਬਰ ਫ਼ਾਈਨਲ

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ
ਭਗਤਾ-151206 (ਬਠਿੰਡਾ)
ਮੁਬਾਇਲ ਸੰਪਰਕ ;98157-07232

Friday, September 30, 2011

ਕਿਤੇ ਭੁੱਲ ਨਾਂ ਜਾਈਏ. ਵਿਰਸਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ. ਇਹਨਾਂ ਗਲੀਆਂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਮੋੜਾਂ 'ਤੇ ਹੁਣ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਸਰੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਜਾਂ ਲੱਸੀ-ਮਖਣ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਬਰਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡੋਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫੇਰ ਨੂਡਲ  ਮਨਚੂਰੀਅਨ ਅਤੇ ਵੜੇ ਵਗੈਰਾ ਵਗੈਰਾ. ਗਰਮਾ ਗਰਮ ਬਰਗਰ ਜਾਂ ਨੂਡਲ ਤੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਠੰਡਾ ਠੰਡਾ ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੋਲਡ ਡ੍ਰਿੰਕ. ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਚਤ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਦੀ ਦੀਵਾਨਗੀ....ਇਹ ਸਿਲਿਸਲਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੋਕ ਵੀ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹਨ. ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਸੁਆਦ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ  ਅੰਦਾਜ਼ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਚੈਪਟਰ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ.. ਇਸ ਨਵੇਂ ਰੁਝਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਗੁਆਚ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ.  ਹੁਣ ਚਰਖੇ ਦੀ ਘੂਕਰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੀ. ਹੁਣ ਨਵੀਂ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਖੂਹ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਬੈਲਾਂ ਦੇ ਗਲ ਬੰਨੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਕਿਵੇਂ ਰੂਹ ਨਸ਼ਿਆ ਦੇਂਦਾ ਸੀ. ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਕੇਵਲ ਅਜਾਇਬ-ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਜਰ ਆਇਆ ਕਰੇਗਾ. ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੇਲੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ. ਜਿੰਨੇ ਦਿਨ ਇਹ ਯੂਥ ਫੈਸਟੀਵਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਰਾਸਤੀ  ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਘਟੋ ਘੱਟ ਓਨੇ ਦਿਨ ਇਹ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸਭਿਆਚਾਰ  ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ  ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਆਰੀਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਯੂਥ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਚਰਖੇ ਅਤੇ ਗਿਧੇ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਝਲਕ. ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਸਤੀ ਸੀ, ਸਰੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਵੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਭੁੱਲ ਨਾ ਜਾਈਏ ਆਪਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ..ਜੋ ਸਾਡੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ, ਇਬਾਦਤ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ.......!

ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਇਸ ਲੰਮੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਇਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਲਿੱਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੀ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋ. ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਆਯੋਜਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਜ਼ਰੂਰ ਭੇਜੋ..ਇਹਨਾਂ ਸੰਗੀਤਕ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ ਟੀਮ ਨੇ. ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਉਪਰਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ. ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ  ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਰਗ ਅਤੇ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਏਨੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਜਾਨਦਾਰ ਫੋਟੋ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਜੋ ਬੜੇ ਹੀ ਸਾਰਥਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਸਮਾਜ ਵੱਲ ਬੜਾ ਹੀ ਸਾਰਥਕ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ.. 
  Updated on October 4, 2011 at 13:33 .

Wednesday, September 14, 2011

ਕਿਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜਮੀਨੀ ਸਚਾਈਆਂ ਅਣਗੋਲੀਆਂ ਨਾਂ ਰਹਿ ਜਾਣ

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਢੇਸੀ,
ਕਾਵੈਂਟਰੀ, ਯੂ ਕੇ
*ਸਿੱਖ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰੀ ਸਰਕਾਰ
*ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੀ ਹੈ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਧਾਰਮਕ ਰੁਤਬਾ?
*ਕੀ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾ ਦਿਤਾ?
*ਬੰਸਰੀ ਵਜਾ ਰਹੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੀਰੋ

ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜੀ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਸਿੱਖ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ੬੦ ਵਰ੍ਹੇ ਘੇਸਲ ਵੱਟੀ ਰੱਖਣਾਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤ੍ਰੀ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਆਲਮ ਵਲੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਐਕਟ ੧੯੦੯ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਮਨ ਬਦਲ ਲਿਆ ਹੈ ਕੁਝ ਐਸੀ ਖਬਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਕ ਰੁਤਬੇ ਦੀ ਕੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੈ?
ਆਮ ਆਦਮੀਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿਚ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਤਾਂ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਐਕਟ ਦੀ ਅਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਾ ਕੀ ਮਸਲਾ ਹੈ।

ਮਸਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਆਹ ਭਾਵੇਂ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਦੀ ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰੇ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਹਿੰਦੂ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹਿੰਦੂ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦਾ ਧਰਮ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵਖਰਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ ੨੫ (੨) ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਫਿਰਕਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਹਿੰਦੂਆਂ , ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਜਾਂ ਇਸਾਈਆਂ ਵਾਂਗ ਵਖਰੇ ਧਰਮ ਜਾਂ ਅਜ਼ਾਦ ਧਰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਧਾਰਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਐਕਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਧਰਮ ਵੀ ਮੰਨਣਾਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਖਰੇ ਧਾਰਮਕ ਰੁਤਬੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਬੋ ਆਉਂਦੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਰਾਸਰ ਨਿਹੱਕ ਅਤੇ ਸਰਾਸਰ ਧੱਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਜ਼ਿਦ ਹਨ। ਇਹ ਧੱਕਾ ਪਿਛਲੇ ੬੪ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਵਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। 
ਅਜੇਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਆਮ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ ਕਿ ਉਹ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਥੇ ਜਾਵੇ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ। ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਨਰਮ ਜਾਂ ਗਰਮ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਆਪਣੇ ਤੰਗ ਹਿੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠ ਕੇ ਸਮੁੱਚੀ ਕੌਮ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਜੂਝਣ ਲਈ ਸੁਹਿਰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਜੂਝਣ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਸਿਰਜਣ ਵਾਲਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲਾਹੇ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਬਗਲਗੀਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਸ ਅਖੌਤੀ ਸੰਤ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋਟੀ ਪਾ ਬੈਠਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਲਾ ( ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ) ਮਹੰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸੰਤ ਸਮਾਜ ਬਾਦਲ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿਚ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੰਥਕ ਆਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਲ ਕੋਈ ਖਾਸ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਧਾਰ ਨਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਖਿਚੋਤਾਣ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ।

ਅੱਜ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦਾ ਸਿੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਪੰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀਣਾਂ ਹੀਣਾਂ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਦੁਖੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਕ ਪਿੜ ਵਿਚ ਉਸ ਦਲ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਹੀ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਉਸ ਟਕਸਾਲ ਵਾਲੇ ਹਨ ਜੋ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੰਤ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਾਰਸ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਕ ਅਮਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਗੁਲਾਮੀ ਅਤੇ ਗਿਲਾਨੀ ਭਾਵ ਪੀੜਤ ਹੈ । ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਨਿਵੇਕਲੀ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲਮੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਾਲੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਉਚਤਾ ਦਾ ਆਪਸੀ ਖਹਿ ਬਾਜੀ ਅਤੇ ਜਥੇਬੰਦਕ ਟਕਰਾਓ ਕਾਰਨ ਸ਼ਮਲਾ ਉਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਪੀੜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਛਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਜਦੋਂ ਜਥੇਦਾਰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਧਾਂਨ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਕਿਸੇ ਹਰਭਗਵਾਨ ਨਾਮੀ ਵਕੀਲ ਦੇ ਸਿਰ ਭਾਂਡਾ ਭੰਨ ਕੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਸਿਥਤੀ ਚੋਂ ਭੱਜਣਾਂ ਹੀ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ। ਹੁਣ ਤਕ ਦੀ ਖਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਮਿਥੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੀ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਵਾਲਾ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦੇ ਸਟੈਂਡ ਤੋਂ ਯਰਕ ਕੇ ਕੇਂਦਰ ਵਲੋਂ ਲਏ ਗਏ ਯੂ ਟਰਨ ਨੇ ਇੱਕ ਆਮ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਸ਼ ਸਾਡੇ ਜਥੇਦਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨਿਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਮੁਖ ਮੰਤ੍ਰੀ ਪੰਜਾਬ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ ਸਟੈਂਡ ਲੈ ਸਕਣ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਅਖੌਤੀ ਅਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਾਬੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਮੁੜ ਤੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੋਂ ਆਏ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਨਾਂ ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਅਥਵਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਬੜੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

*ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਕੌਣ ਕਿੰਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ
*ਬਾਦਲ ਦਾ ਬਾਬਿਆਂ ਤੇ ਚਲ ਗਿਆ ਜਾਦੂ
*ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਹੁਣ ਦੋ, ਦਸ ਅਤੇ 108 ਨੰਬਰੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਮ ਤੇ

ਸ: ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਟਕਪੁਰਾ ਦੇ ਸਪੈਕਟਰਮ ਵਿਚ ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਛਪੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਸਨਸਨੀ ਖੇਜ਼ ਇੰਕਸ਼ਾਂਫ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ-'ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀ 18 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਬਾਦਲ ਦਲ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਉਤਾਰੇ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੰਗਣ ਵਾਲੇ 14 ਉਮੀਦਵਾਰ, ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 17 ਉਮੀਦਵਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕੇ ਬਾਹਰੋਂ ਗਾਤਰੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ 14 ਉਮੀਦਵਾਰ, ਪਤਿੱਤ ਔਲਾਦ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ 68 ਉਮੀਦਵਾਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ 32 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਹੋਏ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਗਰਜਾਂ 'ਚ ਫਸੇ ਵੋਟਰ ਵੋਟਾਂ ਪਾ ਦੇਣਗੇ ਪਰ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਆਸਥਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੰਥਕ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ---। ਸ: ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਬੜੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤੱਥ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ---'ਉਕਤ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਦਿਲਚਸਪ, ਦੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਲ ਦਲ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਟਿਕਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਹਵਨ ਕਰਾਉਣ ਤੇ ਜਗਰਾਤਿਆਂ, ਝੰਡਿਆਂ ਆਦਿ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਸ਼ਰੇਆਮ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰਨ 'ਚ ਮੋਹਰੀ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ'।
ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਸੰਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗੰਢ ਕੇ ਸ: ਬਾਦਲ ਨੇ ਇੱਕ ਕਰਿਸ਼ਮਾਂ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਿਸ਼ਮਾਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਉਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿ ਉਹ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰਦੇ ਮਾਰਦੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਲਈ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਦਲ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਵੀ ਡਿੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਦੀ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਈ ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਚੋਂ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਅਕਸ ਦੇਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਬਣੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਟਕਸਾਲੀ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਐਲਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੰਤ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਏਗਾ ਉਸ ਦਿਨ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜਾਏਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸ਼ਰੀਰਕ ਮੌਤ ਨੂੰ ਉਹ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਪਰ ਜ਼ਮੀਰ ਦੀ ਮੌਤ ਵਾਕਈ ਮੌਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਕੀ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਸਮਝਦੇ ਹਨ?
ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਦੌਰਾਨ ਕਰੜਾ ਸਟੈਂਡ ਕੇਵਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਆ ਸਗੋਂ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਸਟੈਂਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਅਕਾਲੀ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਆਗੂਆਂ ਖਿਲਾਫ ਵੀ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤ ਨਿਕਰਧਾਰੀ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਮੋਰਚਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹਿਰਸ ਪੰਜਾਬ ਜਾਂ ਪੰਥ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਘੱਟ ਅਤੇ ਕੁਰਸੀ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸੀ। ਬਾਦਲ ਵਲੋਂ ਟਕਸਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵਲਣ ਦਾ ਇਹ ਕਰਿਸ਼ਮਾਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸ ਅਖਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਲੋਕ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕਿ ਬਾਦਲ ਨਾਲ ਜੋਟੀ ਪਾ ਕੇ ਟੁਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਉਹਨਾਂ ਭਾਜਪਾਈਆਂ ਦੇ ਥੱਲੇ ਲਗ ਕੇ ਜਿਊਣਾਂ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੇ ਲੱਡੂ ਵੰਡੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਭਾਜਪਾਈਆਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਬਾਲਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਰੇਆਮ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਵਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਈ ਕਸਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਹੁਣ ਟਕਸਾਲੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾਈ ਇੱਕੋ ਸਟੇਜ ਤੇ ਰੱਬ ਜਾਣੇ ਕਿਹੜਾ ਮੂੰਹ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠਿਆ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਵਾਲੀ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਵਾਰਸ ਜਾਂ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖਾਲਸਾ ਦੇ ਵਾਰਸ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਅਖਵਾਉਣਗੇ!! ਬਾਦਲ ਦਾ ਇੱਕ ਕਰਿਸ਼ਮਾਂ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬਾਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਲਈ 30 ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਾਜਰ ਵਿਖਾ ਕੇ ਕੇਵਲ ਪੰਜ ਸੱਤ ਸੀਟਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਧੋ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਹਰਗਿਜ਼ ਹੀ ਕਰਿਸ਼ਮੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਕੋਟੇ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਥਾਂਈਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਾਦਲ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਡੌਰੂ ਬਾਬਿਆਂ ਨੇ ਖੜਕਾਉਣਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਡੌਰੂ ਖੜਕਾ ਕੇ ਬਾਬਿਆਂ ਨੇ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਝੂਠੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰਚ ਜਾਣਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਰ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਦੀ ਮਸੰਦ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਹਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕੀ ਹੁਣ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਹਿਰਸ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਨਾਮੀ ਗਿਰਾਮੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਧੱਕ ਰਹੇ? ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੀਹ ਸਾਲ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਸਬੰਧੀ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਫਿਰ ਹਿੰਦੂ ਸਾਧਣੀਆਂ ਨਾਲ ਹਵਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਖੀਰ ਸਭ ਪੜਦੇ ਲਾਹ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਕਾਰ ਇੱਕ ਟਰਮ ਵਿਚ ਪੌਣੇ ਦੋ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਤੇਲ ਛਕਦੀ ਹੈ ਉਥੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਧਾਂਦਲੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇਹ ਟਕਸਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਬਾਬੇ ਕੀ ਸਟੈਂਡ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? 

ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਛੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘਾਗ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ: ਬਾਦਲ ਨੇ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਡੇਰੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟਕਸਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰਾਂ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿਚ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਕਲ ਵਿਚ ਨਾਂ ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਜੱਫੇ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਕੋਈ ਵੁੱਕਤ ਹੈ। ਅੱਜ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸਿਆਸਤ ਦੋ ਨੰਬਰੀਆਂ, ਦਸ ਨੰਬਰਆਂ ਅਤੇ ੧੦੮(ਅਖੌਤੀ) ਨੰਬਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸ ਦਾ ਰੋਗ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਹੜੇ ਦਾ ਪੈਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਡੌਰੂ ਖੜਕਾਉਣ ਲਈ ਚੇਲੇ ਬਾਲਕਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ। ਕਈ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ਼ ਸਿਖ ਚਿੰਤਕ ਇਸ ਮੋੜ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮਹੰਤਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਲ ਸਰਕ ਜਾਣਾਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਓਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੜੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਪਿਛੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਸਤਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏਗਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਆਜਾਦ ਅਤੇ ਨਿਰਾਲੇ ਧਾਰਮਕ ਰੁਤਬੇ ਦਾ ਹਿੰਦੂਕਰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰਿਆਈ ਨੂੰ ਅਸਿੱਧੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੈਲੰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰਨ ਮਾਰਨ ਤੇ ਹੋਏ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਹੱਥ ਰਾਜਸੀ ਤਾਕਤ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਇਹ ਕੌਮ ਨੂੰ ਕਿਧਰ ਨੂੰ ਤੋਰਦੇ ਹਨ?

*ਸੱਚੇ ਸਿੱਕੇ ਬਨਾਮ ਖੋਟੇ ਸਿੱਕੇ
*ਹੁਣ ਤੱਤ ਖਾਲਸਾ ਹੀ ਬਚੇਗਾ
*ਬੰਸਰੀ ਵਜਾ ਰਹੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੀਰੋ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਉਸ ਟਕਸਾਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਆਪ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ। ਇਸ ਟਕਸਾਲ ਵਿਚ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਘਾੜਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਫਿਰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਝੂਠੇ ਧੜੇ ਦੀ ਐਨਕ ਲਗਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਟੁਰਦਾ ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਭਰ ਸੱਚ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ ਰੰਗ, ਨਸਲ,ਫਿਰਕਾ, ਸੰਪਰਦਾ ਅਤੇ ਜਾਤਪਾਤ ਦੇ ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਬਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਫਸੋਸ ਕਿ ਅੱਜ ਸਿੱਖੀ ਵਿਚ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਧੜੇਬੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਧੜੇ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਾਜ ਵਿਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬੜੀ ਹੀ ਵਸੀਹ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜਲਈ ਤੰਤਰ ਰਾਂਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਦੁਰ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਖਬਰ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਕੁਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਗਟਾ ਨਾਲ ਖੋਟੇ ਸਿੱਕਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੋਟੇਪਣ ਦੀ ਹੀਨ ਭਾਵਨਾਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਏਨੀ ਰੜਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੱਲ ਗੱਲ ਤੇ ਮਰਨ ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਡੰਬਰੀ ਸਿੱਖੀ ਦੂਸਰਿਆਂ ਤੇ ਥੋਪ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਟਕਸਾਲ ਤੇ ਇਜਾਰੇਦਾਰੀ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਹਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਹਨ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਧਾਰਮਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕਾਬਜ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਏਨੀ ਕੁ ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਸੁਖ ਸਾਧਨ ਹਾਸਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੱਚ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਪਏ ਕਰਦੇ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸੱਚ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਾਲ ਮਿਟਣਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਵਿਕਰਾਲ ਤੋਂ ਵਿਕਰਾਲ ਹਨੇਰਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਚਾਨਣ ਦੀ ਇੱਕੋ ਕਿਰਨ ਨਾਲ ਦਮ ਤੋੜ ਜਾਣਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ A।ੰ।ੌ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇਂ ਅਜੋਕੇ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਸਤ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਟਕਸਾਲ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜੋ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹ ਅਸੀਂ ਹਰ ਮਾਈ ਭਾਂਈ ਨੂੰ ਗੌਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ-ਜਿਸ ਬਾਦਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿਰੋਧ ਰਿਹਾ, ਅੱਜ ਦਾ ਅਜੋਕਾ ਮੁੱਖੀ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਧੁੰਮਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਹੀ ਬਾਦਲ ਦਾ ਝੋਲੀ ਚੁੱਕ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜੋ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮਾਣਮੱਤੇ ਅਤੇ ਸੁਨਿਹਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਕਲੰਕ ਹੈ । ਸੋ ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵੱਸਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੱਖ ਕੌਂਮ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਥੇ ਸ਼ੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆ ਚੋਣਾਂ ਅੰਦਰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਉਥੇ ਬਾਬੇ ਧੁੰਮੇਂ ਦੀਆਂ ਟਕਸਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਗੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੱਦੇਨਜਰ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਸਦਾ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਕੌਂਮ ਲਈ ਸਿਰਲੱਥ ਸੂਰਮੇਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮਾਣਮੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਕਲੰਕਤ ਹੋਣੋ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ'।
ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਮੱਤੇ ਅਦਾਰੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਜਸੀ ਜੱਫੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ ਅਤਿਅੰਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਬਿਪਰਵਾਦੀ ਖੋਟੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਰਾਜਸੀ ਲਾਲਸਾ, ਬਿਪਰੀ ਭਰਮ ਵਾਲਾ ਧਰਮ, ਪਦਾਰਥਵਾਦ,ਤਲਚੱਟ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕੁਰਸੀ ਦੇ ਝੂਠੇ ਵਣਜਾਰੇ ਕੁਝ ਐਸੇ ਮਲੀਨ ਅਨਸਰ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰ ਅਤੇ ਦੁਰਕਾਰ ਕੇ ਤਤਖਾਲਸੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਟਕਸਾਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਗਟ ਕਰਨਾਂ ਹੈ। ਅੱਜ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤੱਤ ਗੁਰਮਤ ਅਸੂਲਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਕਿਓਂ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇਹ ਭੀੜ ਤੱਤ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਕਾਫੂਰ ਹੋ ਜਾਣੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਤੱਤ ਗੁਰਮਤ ਅਸੂਲਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਖੋਟੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ? ਅੱਜ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਐਸੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੌਮ ਨੂੰ ਫਰੇਬੀ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜਗਾ ਸਕਣ। ਜੋ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਸਬੰਧੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿਚ ਬਾਹਾਂ ਉਲਾਰ ੳਲਾਰ ਕੇ ਕੋਰਾ ਝੂਠ ਬੋਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਧ ਅਸਲ ਵਿਚ ਭੇਟਾਂ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੰਥਕ ਸਟੇਜਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕੰਮਲ ਬਾਈਕਾਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਕੌਮ ਇਹਨਾਂ ਫੈਸਲਾਕੁਨ ਪਲਾਂ ਸਬੰਧੀ ਨਾ ਜਾਗਰਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਦੀਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਣ ਜਾਏਗੀ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਹੈ ਕਿ ਤੱਤ ਖਾਲਸਾ ਸਾਡੀ ਕੌਮ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੇ।

ਬੰਸਰੀ ਵਜਾ ਰਹੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੀਰੋ
ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਛਪੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤ ਘਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸਬੰਧੀ ਲੀਕ ਹੋਏ ਖਤ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹਾਲਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤੱਥ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ-
• ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੰਜਾਬ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਵਿਚ ਬੁਹੱਦ ਪੱਛੜ ਗਿਆ ਹੈ।
• ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ਾਖੋਰੀ ਸਿੱਖਰਾਂ ਤੇ ਹੈ।
• ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
• ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਨਅਤ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
• ਬਾਦਲ ਪੁੱਤਰ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ ਹੈ।
• ਜੇਕਰ ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਤਕਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਰੂਝਾਂਨ ਨਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਪਰਤਣਾਂ ਯਕੀਨੀ।
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਥ ਦਰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸੋਚਣ ਲਈ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਹਰ ਪੱਖ ਤੋਂ ਪਛੜਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨੀਰੋ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੰਢਾਉਣ ਦੀ ਮੌਜ ਵਿਚ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚਾਰਾਜੋਈ ਨਾਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਉਹ ਮੁੱਦੇ ਲਟਕਦੇ ਚਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦੰਦ ਕਥਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਾਗ ਡੋਰ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਇਕ ਉਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਾਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਇਤਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਵਾਕਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਜੂਝਣ ਵਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਕ ਪਾਰਟੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਦਿਨ ਬਦਿਨ ਇਸ ਦਾ ਹੇਜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੱਧਮ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ: ਬਾਦਲ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਤ ਸਮਾਜ ਕੋਲੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਭੀਖ ਮੰਗਦੇ ਨਜ਼ਰ ਪਏ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਰਾਜਨਿਤਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਜੋੜ ਤੋੜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛਾਤਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਾਬਤ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਮਸੀਹਾ ਸਾਬਤ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੁੱਕ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਜਮੀਨੀ ਅਤੇ ਜਿਸਮਾਨੀ ਕੈਂਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਡਿਗ ਰਿਹਾ ਵਿਦਿਅੱਕ ਮਿਆਰ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ਐਸੇ ਮੁੱਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਲਾਇਕ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦੇ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਟਰਮ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪਰਤਣ ਦੀ ਦੰਦ ਕਥਾ ਅਤੇ ਸ; ਬਾਦਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਵਲੋਂ ਕੁਰਸੀ ਲਈ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੁਝ ਅਜੇਹੇ ਚੈਲੰਜ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਭਾ ਕੇਵਲ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਸ: ਬਾਦਲ ਜੋੜ ਤੋੜ ਦੇ ਫੋਕੇ ਕਰਿਸ਼ਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪਰਚ ਕੇ ਕਿਧਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਨ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਅਣਗੋਲਿਆਂ ਨਾਂ ਕਰ ਦੇਣ।

ਸੰਪਰਕ:ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਢੇਸੀ, ਕਾਵੈਂਟਰੀ, ਯੂ ਕੇ
ਈਮੇਲ ਪਤਾ:Kulwantsinghdhesi@hotmail.com

Saturday, July 02, 2011

ਔਰਗੈਨਿਕ ਕਪਾਹ ਤੋਂ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਤੱਕ

ਕਪਾਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਖੇਤੀਯੋਗ ਜਮੀਨ ਦੇ 3% ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਖਪਤ ਦਾ 25% ਹਿੱਸਾ ਇਕੱਲੀ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਹੀ ਲੇਖੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਕਪਾਹ ਦੀ ਵਧੀਆ ਉਪਜ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸਕਿਲ ਹੈ । ਜਿਹਡ਼ੀਆਂ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੇ ਵਿਵਰਜਿਤ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਪਾਹ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ ਨੂੰ ਮਸੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਚੁਗਾਈ ਮਸੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਹੋਰ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਦੀ ਹੈ । ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਪਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਾਗਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ, ਮਸੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੱਪਡ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ,ਕੱਪਡ਼ਿਆ ਦੀ ਰੰਗਾਈ ਤੋਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਾਇਣਾ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੱਪਡ਼ੇ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮੈਲਡੀਹਾਈਟ ਵਰਗੇ ਕਈ ਜਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘਾਤਕ ਹਨ । 
ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਉਗਾਈ ਕਪਾਹ ਨੂੰ ਗਰੀਨ, ਇੰਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਫਰੈਂਡਲੀ, ਬਾਇਓਡਾਇਨਾਮਿਕ ਆਦਿ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਔਰਗੈਨਿਕ ਕਾਟਨ ਨਾਮ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ । ਔਰਗੈਨਿਕ ਕਾਟਨ ਨੂੰ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦਾਂ, ਕੀਡ਼ੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ, ਟੀਕੇ ਦੁਆਰਾ ਵਧਾਉਣਾ, ਗਰੋਥ ਸਿਮੂਲੇਟਰ, ਗਰੋਥ ਰੈਗੂਲੇਟਰ, ਡੋਡੀ ਖੋਲਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੈਮੀਕਲ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਇਹ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਸਵੱਸਥ ਧਰਤੀ, ਸਵੱਸਥ ਲੋਕ, ਸਵੱਸਥ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਲ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ । ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾ ਨੂੰ ਮੂਹਰੇ ਰੱਖ ਕੇ ਨਿਜਵਾਦ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੋਕਵਾਦ ਭਾਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਔਰਗੈਨਿਕ ਸਬਦ ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥਾ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ । ਇਹ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਮਨੁੱਖ ਜਦੋਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਸੀ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੀ ਔਰਗੈਨਿਕ ਸੀ । ਹੁਣ ਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਹਨ ਨਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੇ ਛੈਲ ਬਾਂਕੇ ਗੱਭਰੂ ਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ਼ਦੇ ਹਨ । ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੇ ਗੀਤ ਵਾਂਗੂੰ “ਬਾਕੀ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਅਦ ‘ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਹਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ” । ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡੀ.ਡੀ.ਟੀ. ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦੂਸਣ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਸਤੇ ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸਣ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਜਾਇਆ ਹੀ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ । ਇਹ ਸਭ ਨੁਕਸਾਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਗੁਣਵਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਔਰਗੈਨਿਕ ਸ਼ਬਦ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ । ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਔਰਗੈਨਿਕ ਉੱਨ, ਔਰਗੈਨਿਕ ਸਿਲਕ ਵੀ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ।
ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਸਾਰੀ ਚੀਜ ਹੀ ਔਰਗੈਨਿਕ ਸੀ । ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਚਾਲਾਂ ਤਹਿਤ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਸਨ । ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧਡ਼ੱਲੇ ਨਾਲ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਰਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ 25 ਲੱਖ ਲੋਕ ਹਰ ਰੋਜ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਨਾਲ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਕਿਉਂਕਿ ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਖਪਤ ਦਾ 25% ਹਿੱਸਾ ਇਕੱਲੀ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਤੇ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸੇ ਲਈ ਏਧਰ ਜਿਆਦਾ ਸੋਚਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ । 0.75 ਕਿਲੋ ਟੌਕਸਿਕ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਖਪਤ ਇੱਕ ਬੈਡਸੀਟ, 0.5 ਕਿਲੋ ਟੌਕਸਿਕ ਟੀ ਸਰਟ ਤੇ ਇੱਕ ਜੀਨ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਕੈਮੀਕਲ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ 65% ਕੀਡ਼ੇਮਾਰ, 20% ਹਰਬੀਸਾਈਡ, 14% ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲਈ (ਗਰੋਥ ਸਿਟਿਮੂਲੇਟਰ), 1% ਉੱਲੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ । ਕਪਾਹ ਨੂੰ ਅਲੱਗ - ਅਲੱਗ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਉਂਕ , ਪੱਤਾ ਲਪੇਟ ਸੁੰਡੀ ਤੇ ਕੁਤਰਾ ਆਦਿ । ਇਹਨਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਦਵਾਂਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੀ.ਡੀ.ਟੀ.,ਬੀ. ਐੱਚ. ਸੀ. ਤੇ ਐਲਡਰੀਨ ਆਦਿ । 
ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉਗਾਈ ਕਪਾਹ ਔਰਗੈਨਿਕ ਕਪਾਹ ਅਖਵਾਉਦੀ ਹੈ । ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰੀ ਮਾਨਤਾ ਤਾਂ ਹੀ ਮਿਲ਼ਦੀ ਹੈ ਅਗਰ ਉਸ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ । ਧਰਤੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਗੁਣਵਤਾ ਨੂੰ ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ, ਕਵਰ ਕਰੋਪਿੰਗ, ਜੀਵਾਣੂਆ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਪਸੂਆਂ ਦੇ ਮਲ ਮੂਤਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਖਾਦ ਨਾਲ਼ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਪਾਹ ਨੂੰ ਉਗਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਕਿਸਾਨਾ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਫਸਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਵੱਧ ਫੁੱਲ ਸਕੇ । ਕਪਾਹ ਦੀ ਫਸਲ ਮੱਧ ਅਪਰੈਲ ਤੋਂ ਮਈ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਫਤੇ ਤੱਕ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਕਪਾਹ ਦੇ ਫੁੱਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਖਿਡ਼ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ , ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਗ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । 
ਸਾਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਪਾਹ ਤਾਂ ਔਰਗੈਨਿਕ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਅਸਲ ਗੱਲ ਉਪਭੋਗਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਹੈ । ਅਗਰ ਅਸੀਂ ਕਪਾਹ ਨੂੰ ਨਿਰਾਪੁਣਾ ਉਗਾਉਣ ਤੱਕ ਹੀ ਔਰਗੈਨਿਕ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਬਣਾਈ, ਰੰਗਾਈ, ਫਨਿਸਿੰਗ ਵੇਲੇ ਖਤਰਨਾਕ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਲਈ ਫਿਰ ਉਸ ਔਰਗੈਨਿਕ ਤਰੀਕੇ ਉਗਾਈ ਕਪਾਹ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਓਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਜਿੰਨਾ ਸੋਚਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਕੱਪਡ਼ੇ ਦੀ ਬੁਣਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੰਗਾਈ, ਫਨਿਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਕੈਮੀਕਲ ਵਰਤਣ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਔਰਗੈਨਿਕ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਲਈ ਬਣੇ ਸੰਸਾਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾ ਤੇ ਖਰੇ ਉਤਰਦੇ ਹੋਣ । ਹਾਈਡਰੋਕਲੋਰਿਕ ਜਾਂ ਸਲਫਿਊਰਿਕ ਐਸਿਡ, ਰੈਜਿਨ ਅਤੇ ਕੋਟਿੰਗ ਮੈਟੀਰੀਅਲ, ਬਨਾਵਟੀ ਰੰਗ ਜੋ ਕਿ ਟੌਕਸਿਕ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਗਰਮ ਪਾਣੀ, ਐਸਿਡ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਐਸਟਿਕ ਐਸਿਡ (ਸਿਰਕਾ) ਔਰਗੈਨਿਕ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਪ੍ਰੌਸੈਸਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜੀਵਾਣੂ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਟੀਏਜ਼, ਲਾਈਪੇਸ, ਅਮਾਈਲੇਸ, ਸੈਲੂਲੇਸ ਆਦਿ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਐਨਜਾਈਮ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । ਔਰਗੈਨਿਕ ਕਪਾਹ ਪ੍ਰੌਸੈਸ ਵਿੱਚ ਕਲੋਰੀਨ ਵਾਲ਼ੇ ਕੈਮੀਕਲ ਜਿਵੇਂ ਕਲੋਰੀਨ, ਸੋਡੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਟ ਵਰਗੇ ਖਤਰਨਾਕ ਕੈਮੀਕਲ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਉਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਰਗੈਨਿਕ ਕਾਟਨ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਕੱਪਡ਼ੇ ਹੋਰਨਾ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਥੋਡ਼ਾ ਜਿਆਦਾ ਸੁੰਗਡ਼ਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਗਡ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੈਮੀਕਲ ਵਰਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ । ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਥੋਡ਼ੇ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਣਾਉਣਾ ਪਂੈਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਫਿਟ ਰਹਿ ਸਕਣ । ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਰਗੈਨਿਕ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਵਾਸਤੇ ਕਲੋਰੀਨ ਰਹਿਤ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਵਰਤਣ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਖੋਪੇ ਤੋਂ ਬਣਿਆ “ਮਲਟੀਪਲ” ਨਾਮਕ ਸਾਬਣ ਸੱਭ ਤੋਂ ਉਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਕੱਪਡ਼ੇ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਵੋਵਨ ਜਾਂ ਨਿੰਟਿਡ । ਵੋਵਨ ਵਿੱਚ ਤਾਣਾ ਤੇ ਬਾਣਾ (ਾੳਰਪ+ਾੲਡਟ) ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਨਿੰਟਿਡ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਕੱਲਾ ਤਾਣਾ ਜੋ ਕੁੰਡਿਆ ਦੁਆਰਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁਡ਼ਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨੂੰ (ਵਾਰਪ ਨਿੰਟਿਗ) ਆਖਦੇ ਹਾਂ ਦੂਸਰਾ ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਬਾਣਾ ਕੁੰਡਿਆ ਦੁਆਰਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁਡ਼ਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨੂੰ ਵੈਫ਼ਥ ਨਿੰਟਿਗ ਆਖਦੇ ਹਾਂ । ਵੋਵਨ ਵਾਲ਼ੇ ਕੱਪਡ਼ਿਆ ਦੇ ਤਾਣੇ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਗੂੰਦ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਔਰਗੈਨਿਕ ਕਪਾਹ ਤੋਂ ਬਣੇ ਧਾਗੇ ਦਾ ਤਾਣਾ ਤਣਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗੂੰਦ ਜਿਵੇਂ ਚੌਲ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਜਾਂ ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਬਣੀ ਗੂੰਦ ਹੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਨਿੰਟਿਡ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਨੁੰ ਗੂੰਦ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਦਰਤੀ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਔਰਗੈਨਿਕ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ । ਯੁਨਾਈਟਿਡ ਐਸੋਸੀਏਸਨ ਨੇ 12 ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣਾ ਦੀ ਇੱਕ ਲਿਸਟ ਬਣਾਈ ਹੈ ਜਿਹਡ਼ੇ ਕਿ ਖਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਮਡ਼ੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ, ਚਮਡ਼ੀ ਦੀ ਅਲਰਜੀ, ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਜੀਨ ਦਾ ਬਦਲਣਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਮੌਤ ਜਿਹੀਆਂ ਭਿਆਨਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਯੁਨਾਈਟਿਡ ਐਸੋਸੀਏਸਨ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੀ.ਓ.ਪੀ.ਐਸ.(ਪਰਸਿਸਟੈਂਟ ਔਰਗੈਨਿਕ ਪਲੂਟੈਂਟ) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਤਾ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਖਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣਾ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਲਗਾਉਣ ਲਈ 120 ਦੇਸਾ ਨੇ ਯੁਨਾਈਟਿਡ ਨੇਸਨ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ । ਪਰ ਬਡ਼ੇ ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ਼ ਕਹਿਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਰੂਸ ਵਰਗਿਆਂ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ । ਇਹ ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਖਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਕਪਾਹ ਨੂੰ ਉਗਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੱਪਡ਼ੇ ਬਣਾਉਣ ਤੱਕ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । 
ਆਮ ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬੀਜੀ ਕਪਾਹ ਦਾ ਵਿਸਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਮ ਕਪਾਹ (ਕਨਵੈਨਸ਼ਨਲ ਕਾਟਨ) ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਲੀ ਤੇ ਕੀਡ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਟੀਕਾ ਕਰਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਜੈਨੇਟੇਕਲੀ ਮੌਡੀਫਾਈਡ ਬੀਜ ਵੀ ਬਜ਼ਾਰ ਮੌਜੂਦ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਬੀ.ਟੀ. ਬੀਜ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਉਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਕੀਡ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਹੋ ਸਕੇ । ਬੀ.ਟੀ. ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਣ ਸਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਹਰ ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਨਵੇਂ ਬੀਜ ਖਰੀਦਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਹਨ । ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਠੀਕ ਵਿਪਰੀਤ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਉਗਾਈ (ਔਰਗੈਨਿਕ) ਕਪਾਹ ਦੇ ਬੀਜ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਬੀਟੀ ਵਗੈਰਾ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ । ਬੀਜਾ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਭਾਵ ਆਪਣੀ ਉਗਾਈ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਬੀਜ ਹੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਅਮਰੀਕਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ।
ਆਮ ਕਪਾਹ (ਕਨਵੈਨਸ਼ਨਲ ਕਾਟਨ) ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦਾ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਭੂਮੀ ਤੇ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਕੋ ਫਸਲ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਗਾਉਂਣ ਨਾਲ਼ ਧਰਤੀ ਕਮਜੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਧਰਤੀ ਦੀ ਜਨਣ ਸਕਤੀ ਵੀ ਘੱਟਦੀ ਹੈ, ਜਨਣ ਸਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਵੀ ਆਮ ਨਾਲੋ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਉਗਾਈ (ਔਰਗੈਨਿਕ) ਕਪਾਹ ਤੇ ਫ਼ਸਲੀ ਚੱਕਰੀਕਰਣ ਜਿਹੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਏ ਜਾਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਧਰਤੀ ਸਵੱਸਥ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਸਥ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਫਾਲਤੂ ਪਾਣੀ ਤੇ ਫਾਲਤੂ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ । ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਦੀ ਹੈ ।
ਆਮ ਕਪਾਹ ਵਿੱਚ ਕੀਡ਼ਿਆਂ ਨੁੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਡ਼ੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ । ਕਈ ਕੀਡ਼ਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧੀ ਬਣਾ ਲੈਣ ਕਾਰਨ, ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਦੇ (ਬਰੈਂਡ ਨੇਮ) ਬਦਲ-ਬਦਲ ਕੇ ਛਿਡ਼ਕਾਅ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕੀਡ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਇਸ ਨਾਲ਼ ਕਿਸਾਨ ਭਰਾ ਦੁੱਖੀ ਵੀ ਹੁੰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾਕਰਟਾਂ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਵੀ ਕੱਢਦੇ ਹਨ । ਰਸਾਇਣਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਪੱਤਾ ਰਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾ ਤਾਂ ਜੋ ਵਧੀਆ ਝਾਡ਼ ਲੈ ਸਕੀਏ । ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਗਾਈ ਮਸੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਹੋਰ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿੳਂੁਕਿ ਅਗਰ ਨਦੀਨ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਕਪਾਹ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਕਪਾਹ ਦੀ ਕੁਅਲਟੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ । ਜਿਆਦਾ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕਾ ਦਾ ਛਿਡ਼ਕਾਅ ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਹਿਰੀਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੀਆ ਨਸਲਾ ਲਈ ਤਬਾਹਕੁੰਨ ਹੈ । ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਪਾਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਖੇਤੀਯੋਗ ਰਕਬੇ ਦੇ 3% ਹਿਸੇ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਖਪਤ 25% ਤੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਉਹ ਕੈਮੀਕਲ ਹਨ ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਫਾਜਿਲਕਾ ਅਬੋਹਰ ਕੈਂਸਰ ਪੱਟੀ ਇੱਸ ਦਾ ਜਿੰਦਾ ਜਾਗਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ । ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਉਗਾਈ (ਔਰਗੈਨਿਕ) ਕਪਾਹ ਵਿੱਚ ਕੀਡ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਮਿਤਰ ਕੀਡ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ਼ ਖਤਰਨਾਕ ਕੀਡ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਪੱਤਾ ਰਹਿਤ ਵੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਵਧੀਆ ਝਾਡ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੀਏ । ਨਦੀਨਾ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਗੋਡੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਟ ਕੇ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ਼ ਕਹਿਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕਾ ਕਿਸਾਨ ਐਸ਼ ਪ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ । ਹੱਥੀ ਕਿਰਤ ਵਾਲ਼ਾ ਕਲਚਰ ਅਸੀਂ ਵਿਸਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ । ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਕਿੱਲੇ ਤੋਂ ਸੌ ਕਿਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੱਕ ਐਵੇਂ ਹੀ ਰੋਈ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ । ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ਼੍ਹ ਦੇਖੋ ਜਿਹਨਾ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਕਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਰਦਾ । ਅਸੀਂ ਕਿਓਂ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਕਰੀਏ ? ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਾ ਲਿਖਾ ਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ? ਅਖਾਣ ਹੈ ਅਨਪਡ਼੍ਹ ਜੱਟ ਪਡ਼੍ਹਿਆ ਬਰਾਬਰ, ਪਡ਼੍ਹਿਆ ਜੱਟ ਖੁਦਾ ਬਰਾਬਰ । ਕਿਓਂ ਐਵੇਂ ਮੁਫਤ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਫੂਕ-ਫੂਕ ਕੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਲੱਗੇ ਹੋ । ਕਲੋਨੀਆ ਕੱਟ-ਕੱਟ ਕੇ ਸੂਏ ਤੁਸੀਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਮਾਡ਼ਾ ਮੋਟਾ ਤਾ ਉਪਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ । ਜੱਟ, ਠੇਕਾ ਤੇ ਨਾਲ਼ੀ ਦਾ ਪੱਕਾ ਰਿਸਤਾ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਕਾਇਮ ਕਰ ਛੱਡਿਆ ਹੈ । ਤੁਸੀਂ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਝੰਡਾ ਬਰਦਾਰ ਹ,ੋ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲ਼ਿਆ । ਸੰਭਾਲ਼ ਲਵੋ ਸਿੱਖੀ ਜੇ ਸੰਭਲ਼ਦੀ ਹੈ, ਐਵੇਂ ਦਾਰੂ ਪੀ ਕੇ ਬੱਕਰੇ ਬੁਲਾਉਣ ਨਾਲ਼ ਕੁਝ ਨਹੀ ਸੰਵਰਨ ਲੱਗਾ ।
ਗਲਤੀ ਹੋ ਗਈ ਜੀ ਗੱਲ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ , ਆਪਣੇ ਵਿਸੇ ਤੇ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ । ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸਨ ਦੀ ਵੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਟੀ.ਡੀ.ਏ. ਜਾਂ ਆਈ.ਐਫ.ਓ.ਏ.ਐਮ. (ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਔਰਗੈਨਿਕ ਐੈਗਰੀਕਲਚਰ ਮੂਵਮੈਂਟ) ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾਵਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਕੈਲ (ਸ਼ਕੳਲ), ਆਈ.ਐਮ.ਓ(ੀਮੋ) ਅਤੇ ਐਗਰੀਕੋ (ਅਗਰੲਚੋ) ਤੋਂ ਚੈਕ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਖਾਸ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਯੋਗ ਗੱਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤਾਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਗਰ ਉਸ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਸਾਇਣਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ । ਔਰਗੈਨਿਕ ਕਪਾਹ ਭਾਰਤ, ਟਰਕੀ, ਯੁਗਾਂਡਾ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਭੱਗ 2 ਤੋਂ 250 ਏਕਡ਼ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਦੀ ਹੈ । ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਿੱਲ ਜੋ ਧਾਗਾ, ਕੱਪਡ਼ੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸਨ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਸਰਟੀਫਿਕੇਸਨ ਲੈਣ ਲਈ ਉਸ ਮਿੱਲ ਕੋਲ਼ ੀਸ਼ੌ 9002 ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਕੋਲ਼ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰੀ ਵਧੀਆ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਕੰਮ ਦਾ ਵਧੀਆ ਮਹੌਲ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣਾ ਲਾਜਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਐਨੇ ਸਾਰੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਲੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਕੱਪਡ਼ੇ ਤੇ ਜਾਂ ਤਿਆਰ ਵਸਤਰ ਤੇ ਔਰਗੈਨਿਕ ਦਾ ਲੇਬਲ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਕੈਮੀਕਲਾ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀ ਔਰਗੈਨਿਕ ਦੇ ਪ੍ਰੌਸੈਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ।

ਅਜਿਹੇ ਕੈਮੀਕਲ ਜੋ ਔਰਗੈਨਿਕ ਲਈ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਕੈਮੀਕਲ ਦਾ ਨਾਮ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਹੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਐਸਟਿਕ ਐਸਿਡ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਕੁਦਰਤੀ (ਸਿਰਕਾ)
ਗੂੰਦ ਤੇ ਜੋਡ਼ਨ ਵਾਲਾਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ 21 ਛਢ੍ਰ 175.105 ਅਤੇ 176.170(ਬ) ਦੇਖੋ ।
ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਸਿਲੀਕੇਟ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਸਲਫੇਟ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਸੀ. ਐਮ. ਸੀ.(ਛੰਛ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਓਹੀ ਜਿਹਡ਼ੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਣ ।
ਕਾਸਟਿਕ ਸੋਡਾ (ਂੳ੍ਹੌ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕੱਪਡ਼ੇ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾਂ ਅਹਿਮ ਕੈਮੀਕਲ ।
ਪੋਟਾਸੀਅਮ ਹਾਈਡਰੋਆਕਸਾਈਡ(ਖ੍ਹੌ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕੱਪਡ਼ੇ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਅਹਿਮ ਕੈਮੀਕਲ ।
ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਧਾਤੂ ਦੀਆ ਅਸੁੱਧੀਆਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲ਼ੇ (ਛਹੲਲੳਟਨਿਗ ਅਗੲਨਟਸ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਓਹੀ ਜਿਹਡ਼ੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਣ ।
ਸਿਟਰਿਕ ਐਸਿਡ(ਛਟਿਰਚਿ ਅਚਦਿ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਕਲੇਅ ਤੋਂ ਬਣੇ ਕੈਮੀਕਲ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਓਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕੈਮੀਕਲ ਨਾਂ ਮਿਲਾਏ ਹੋਣ ।
ਦਾਗ ਵਗੈਰਾ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਓਹੀ ਜਿਹਡ਼ੇ ਯੁਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਜਾਂ ਯੁਰਪੀਅਨ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਮਾਨਦੰਡਾ ਤੇ ਖਰੇ ਉਤਰਦੇ ਹੋਣ ।
ਕਾਪਰ (ਛੋਪਪੲਰ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਪੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਰੰਗ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਭੋਜਨ ਏਜੰਸੀ “ਜਨਰਲੀ ਰੈਕੋਗਨਾਈਜਡ ਐਜ ਸੇਫ” ਦੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਓਹੀ ।
ਬਨਾਵਟੀ ਰੰਗ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਓਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਟੌਕਸਿਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਓਹ (ੌਓਛਧ) ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ।
ਐਨਜਾਈਮ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਫਲੋ ਏਜੰਟ (ਢਲੋਾ ੳਗੲਨਟਸ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਓਹੀ ਜਿਹਡ਼ੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਣ ।
ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਪਰਆਕਸਾਈਡ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਲੋਹਾ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਨਿਟਿੰਗ ਤੇਲ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਓਹੀ ਜਿਹਡ਼ਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣਸੀਲ ਹੋਵੇ ।
ਖਣਿਜ (ੰਨਿੲਦ ਮਨਿੲਰੳਲਸ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਔਕਜਲਿਕ ਐਸਿਡ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਓਜੋਨ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਵੱਚੋਂ ਕੱਢਣਾ ਹੋਵੇ ।
ਸੀਣ ਵਾਲ਼ਾ ਧਾਗਾ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇ ਕਾਟਨ ਦਾ ਧਾਗਾ ਹੋਵੇ ।
ਸਾਬਣ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਮੋਨੀਅਮ ਸਾਬਣ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਸੋਡਾ ਐਸ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਸੋਡੀਅਮ ਸੀਲੀਕੇਟ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਸ਼ੌਫਟਨਰ(ਸ਼ੋਡਟੲਨੲਰਸ, ਡੳਟਟੇ ੳਚਦਿਸ ੳਨਦ ਟਹੲਰਿ ੲਸਟੲਰਸ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਸ਼ੌਫਟਨਰ(ਸ਼ੋਡਟੲਨੲਰਸ, ਪੋਲੇ ੲਟਹੇਲੲਨੲ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਓਹੀ ਜਿਹਡ਼ੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਣ ।
ਗੂੰਦ (ਸ਼ਟੳਰਚਹ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਪੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ।
ਸਰਫੈਕਟੈਂਟ (ਸ਼ੁਰਡੳਚਟੳਨਟਸ) ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਇਮਲਸੀਫਾਈਏਬਲ ਅਤੇ ਨਸਟ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲ਼ਾ । ਐਲਕਾਈਲ ਫਿਨੋਲ ਇਥੋਕਸੀਲੇਟ ਜਾਂ ਪੈਟਰੌਲੀਅਮ ਬੇਸਡ ਮੈਟੀਰੀਅਲ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਰਦੇ ।
ਟੈਨਿਕ ਐਸਿਡ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਟਾਰਟਿਕ ਐਸਿਡ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਟਿਨ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ
ਵੀਵਿੰਗ ਤੇਲ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਓਹੀ ਜਿਹਡ਼ਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣਸੀਲ ਹੋਵੇ ।
ਧਾਗੇ ਦੀ ਗੂੰਦ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਪੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ।

ਅਜਿਹੇ ਕੈਮੀਕਲ ਜੋ ਔਰਗੈਨਿਕ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਕੈਮੀਕਲ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਔਯ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਿਹਡ਼ੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਣ ।
ਐਲਕਾਈਲ ਫੀਨੋਲ ਇਥੋਕਸੀਲੇਟ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਸੌਲਵੈਂਟ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਕਲੋਰੀਨ ਤੇ ਕਲੋਰੀਨੇਟਿਡ ਕੰਮਪਾਊਂਡ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਸਮੇਤ ਔਰਗੈਨੋ ਕਲੋਰਾਈਡ ਕੈਰੀਅਰ ।
ਫਲੋ ਏਜੰਟ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਸਨਥੈਟਿਕ ਰੂਪ ।
ਫਲੋਰੋਕਾਰਬਨ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਫਾਰਮੈਲਡੀਹਾਈਡ(ਢੋਰਮੳਲਦੲਹੇਦੲ) ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਫੰਗਸਨਲ ਕੈਮੀਕਲ ਫ਼ਨਿਸ (ਢੁਨਚਟੋਿਨੳਲ ਚਹੲਮਚਿੳਲ ਡਨਿਸਿਹੲਸ) ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਹੈਲੋਜਨਰੇਟਿਡ ਕੰਮਪਾਊਂਡ (੍ਹੳਲੋਗੲਨੳਟੲਦ ਚੋਮਪੋੁਨਦਸ) ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਦੇਖੋ (ਓਠਅਧ )ਐਗਰੀਮੈਂਟ ।
ਆਇਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੈਡੀਏਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਸਨਥੈਟਿਕ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਅਮੋਨੀਅਮ ਕੰਮਪਾਊਂਡ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ
ਸਿਲੀਕੋਨ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ

ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀਆ ਹੀ ਕਮੀਜਾ ਪੈਂਟਾਂ ਜਾਂ ਟੀ ਸਰਟਾਂ ਨਹੀ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਰੰਗ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ਼ ਕੱਪਡ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੱਬ ਪੈ ਜਾਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੂੰਦ (ਮਾਵਾ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸੁੱਧੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ। ਕੱਪਡ਼ੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਵਿਚਲੇ ਮਾਵੇ, ਚਿਕਨਾਈ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਰੰਗਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਉਤੇ ਮਹੀਨ ਰੇਸ਼ੇ (੍ਹੳਰਨਿੲਸਸ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਂਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾਂ ਪੈਂਦਾ ਤਾਂ ਜੋ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ । ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਹਨ । ਪਹਿਲਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਐਨਜਾਈਮ ਨੂੰ ਖਤਰਨਾਕ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਵਰਤਣਾ । ਦੂਸਰਾ ਖਤਰਨਾਕ ਕੈਮੀਕਲਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਈਕੋ ਫਰੈਂਡਲੀ ਕੈਮੀਕਲਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਜੋ ਉਪਰ ਦੱਸੇ ਹਨ । 
ਐਨਜਾਈਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਮੀਨੋ ਐਸਿਡ ਦੀ ਲਡ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਉਦੇ ਹਨ । ਐਨਜਾਈਮ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਜਿੰਦਾ ਅਣੂ ਹੈ । ਇਹ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਵੀ ਖਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ ਇਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰਫ ਖਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੱਝਾਂ ਘਾਹ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸ਼ੇਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਹਰੇਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਖੁਰਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਠੀਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਐਨਜਾਈਮਾਂ ਦੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਖੁਰਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਵਧੀਆ ਨਤੀਜੇ ਲੈਣ ਲਈ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਨਜਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਕੁੱਝ ਦਹੀ ਜਮਾਉਣ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਹੀ ਜਮਾਉਣ ਲਈ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਜਾਗ ਲਗਾ ਕੇ ਆਟੇ ਦੇ ਪੀਪੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗਰਮ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਪੈਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਐਨਜਾਈਮ ਐਕਟੀਵੇਟ ਹੋ ਸਕਣ ਤੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਦਹੀ ਬਣ ਸਕੇ । ਫ੍ਹ ਸਕੇਲ 0 ਤੋਂ 14 ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । 0 ਤੋਂ 7 ਤੱਕ ਐਸਡਿਕ ਘੋਲ਼ ਅਤੇ 7 ਤੋਂ 14 ਫ੍ਹ ਤੱਕ ਅਲਕਲੀ ਘੋਲ਼ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ । 7 ਫ੍ਹ ਨਿਊਟਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਐਸਡਿਕ ਨਾ ਖਾਰਾ ਜਾਂ ਉਦਾਸੀਨ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਾਂ । ਐਨਜਾਈਮ (6 ਤੋਂ 8 ਫ੍ਹ) ਤੱਕ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦੇ ਅਨੂਕੂਲ ਹਾਲਤਾਂ ਮਿਲ਼ਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਐਕਟੀਵੇਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । 
ਅਮਾਈਲੇਸ ਨਾਮਕ ਐਨਜਾਈਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੁਰਾਕ ਮਾਂਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਵਿਚਲੇ ਮਾਂਜੇ (ਸਟੳਰਚਹ) ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਗੂੰਦ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇਸੇ ਐਨਜਾਈਮ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ । ਸੈਲੂਲੇਸ ਨਾਮਕ ਐਨਜਾਈਮ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਉਪਰਲੇ ਰੂੰਏ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ਼ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਸਤਹ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਇਓਵਾਸ਼ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਾਂ । ਪੈਕਟੀਮੇਸ ਨਾਮਕ ਐਨਜਾਈਮ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਅਸੁੱਧੀਆਂ ਜਾਂ ਚਿਕਨਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਹਾਈਡਰੋ ਪਰਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । ਹਾਈਡਰੋ ਪਰਆਕਸਾਈਡ ਕੱਪਡ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ । ਇਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਟਾਲੇਸ ਨਾਮਕ ਐਨਜਾਈਮ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ । ਕੈਟਾਲੇਸ ਨਾਮਕ ਐਨਜਾਈਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਖੁਰਾਕ ਹਾਈਡਰੋ ਪਰਆਕਸਾਈਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਰੇਸ਼ੇ ਪੋਲਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਲਾਈਪੇਸ ਨਾਮਕ ਐਨਜਾਈਮ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਉਹ ਪੋਲਿਸਟਰ ਵਿਚਲੀ ਅਸੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਲਾਈਪੇਸ ਨਾਮਕ ਐਨਜਾਈਮ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨ-ਮਹੀਨ ਛੇਕ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਪੌਲਿਸਟਰ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਅਸੀਂ ਖਤਰਨਾਕ ਕੈਮੀਕਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵਧਾ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ਼ ਆਮ ਆਦਮੀ, ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਤੇ ਅੰਤ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ । ਅਗਰ ਅਸੀਂ “ਪਵਣ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਧਰਤ ਮਹਤ” ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਵਾਲ਼ੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ । ਔਰਗੈਨਿਕ ਕਾਟਨ ਵੀ ਇਸੇ ਲਡ਼ੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ । ਰੰਗਾਈ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦਾ ਗੰਦਾ ਤੇ ਜਹਿਰੀਲਾ ਪਾਣੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਖਤਰਨਾਕ ਕੈਮੀਕਲਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹਾਰਮਫੁਲ ਕੈਮੀਕਲ ਵਰਤਾਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਸਾਡਾ ਪਾਣੀ ਜਿਆਦਾ ਗੰਦਾ (ਪਲੂਟਿਡ) ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ । ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਭਿਆਨਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਕਾਬੂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ।
ਇਹ ਨਾ ਕੇਵਲ ਸਾਡੇ ਸਹੀਰ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹਨ ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅੰਤ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹਨ । ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹਨ, ਖਾਸਕਰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਿਹਡ਼ੇ ਮਰੀਜ ਨੇ ਐਲਰਜੀ ਦੇ, ਐਸਥਮਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੱਧਤਾ ਤੇ ਆਰਾਮ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮਾਣ ਸਕਣ । ਰੀਸਰਚ ਵਿਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਵਸਤੂ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਵਸਥ ਜਵਾਨ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਖਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਪ੍ਰਦੂਸਣ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਦੂਸਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਟਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਰਾਹੀ ਨਾਂ ਕੇਵਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਖਰਾਬ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਬਲਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਵੀ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਵਲਡ ਹੈਲਥ ਔਰਗੇਨਾਈਜ ਦੀ ਇਕ ਰੀਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਭੱਗ ਦੋ ਲੱਖ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ । ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ । ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹਨਾਂ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਜਾਗਣ ਦਾ ਟਾਈਮ ਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਜੇ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
--ਇੰਜੀ. ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰਾ.(9872099100) jaankaari