Showing posts with label ਐਸ ਜੀ ਪੀ ਸੀ. Show all posts
Showing posts with label ਐਸ ਜੀ ਪੀ ਸੀ. Show all posts

Wednesday, July 31, 2013

ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਗਿਆਨੀ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ

Wed, Jul 31, 2013 at 1:41 PM
ਜਥੇਦਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਡੂੰਘੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ
ਮੂਲ-ਮੰਤਰ ਤੇ ਗੁਰ-ਮੰਤਰ ਦੇ ਜਾਪ ਉਪਰੰਤ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਦਾਰੇ ਸੋਗ ਵਜੋਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਬੰਦ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: 31 ਜੁਲਾਈ:(ਕਿੰਗ//ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ): ਪੰਥ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਸਖ਼ਸ਼ੀਅਤ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਗਿਆਨੀ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਅਚਾਨਕ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਜਾਣ ਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਡੂੰਘੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪਬਲੀਸਿਟੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਰਲੀਜ਼ ’ਚ ਜਥੇਦਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਥੇਦਾਰ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪੰਥ ਨੂੰ ਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਘਾਟਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਰਸੀਏ, ਪੰਥਕ ਸੋਚ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਤੇ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਸੋਮੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਅਚਾਨਕ ਇਸ ਫਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ’ਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਬਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਪੰਥਕ ਰਹੁ-ਰੀਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਾਲ 1974 ’ਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ’ਚ ਆਏ ਅਤੇ 1994 ’ਚ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਤਖਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਬਣੇ।
ਉਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਪੰਥਕ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮੁਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਪਦ-ਉਨਤ ਕਰਕੇ ਸਾਲ 2003 ’ਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਅੰਤਿ੍ਰੰਗ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2004 ’ਚ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਥੇਦਾਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਏ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਿਆਂ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਖੰਡੇ ਬਾਟੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ (ਅੰਮਿ੍ਰਤ) ਛਕਾ ਕੇ ਬਾਣੀ ਤੇ ਬਾਣੇ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਤੇ ਜਾਣਾ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ਼ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਜੋਰ ਨਹੀਂ। ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ਼ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆਨੀ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਸਵਾਸਾਂ ਰੂਪੀ ਪੂੰਜੀ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਚਰਨਾਂ ’ਚ ਜਾ ਬਰਾਜੇ ਹਨ। ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ਼ ਗਿਆਨੀ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ’ਚ ਨਿਵਾਸ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਪਿਛੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਥ ਨੂੰ ਭਾਣਾ ਮੰਨਣ ਦਾ ਬਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ।
ਜਥੇਦਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ, ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਤੇ ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਟਾਫ ਵੱਲੋਂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਇਕੱਤਰਤਾ ਕਰਕੇ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਜਾਣ ਦੇ ਸੋਗ ਵਜੋਂ ਮੂਲ-ਮੰਤਰ ’ਤੇ ਗੁਰ-ਮੰਤਰ ਦੇ ਜਾਪ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਅਰਦਾਸ ਭਾਈ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਰਦਾਸੀਆ ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਉਪਰੰਤ ਸ.ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸੋਗ ਵਜੋਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਦਫ਼ਤਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੂਹ ਅਦਾਰੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

Monday, July 29, 2013

ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਆਈ ਜੀ (ਜੇਲ੍ਹ) ਜੇ ਕੇ ਸ਼ਰਮਾ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: 29 ਜੁਲਾਈ,2013: (ਗਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਿੰਗ//ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ ਬਿਊਰੋ): ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਆਈ ਜੀ (ਜੇਲ੍ਹ) ਜੇ ਕੇ ਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਹਿਤ ਸਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਏ. ਇਸ ਮੌਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਸੈਟ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਸਨਮਾਣ ਮੌਕੇ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਮੌਜ੍ਦੂਦ ਸਨ:






Thursday, April 11, 2013

ਇਸ ਵਾਰ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਨ ਦੀ ਪੁਸਤਕ


ਅੰਤਰ-ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਤੁਰੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਪਾਂਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਸਤਕ


ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਓਸ਼ੋ ਰਜਨੀਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਆਈ ਸੀ -ਇੱਕ ਓਂਕਾਰ ਸਤਿਨਾਮ। ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਨੇ ਓਸ਼ੋ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਕੀਤਾ ਪਰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅੱਜ ਜਪੁਜੀ ਦਾ ਪਾਠ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾਂ। ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਹੈ ਆਨੰਦ "ਸਾਹਿਬ" ਦੀ ਬਾਣੀ  ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਦਿਆਂ।  ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਆਸ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੁੱਟ ਦਾ ਮਜ਼ਾ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੜਕਦੀਆਂ ਧੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਫਰ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਸੰਘਣੇ ਬਿਰਖ ਦੀ ਛਾਂ ਮਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਜ਼ੇ ਨੂੰ ਓਹ ਲੋਕ ਕਦੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਜ਼ਰਾ ਕੁ ਬੁੱਲ ਸੁੱਕਦਿਆਂ ਹੀ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਕੋਲ ਡ੍ਰਿੰਕਸ ਜਾਂ ਜੂਸ ਹਾਜਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ੰਡ ਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਕਮਰਿਆਂ ਚੋਂ ਕਦੇ ਬਾਹਰ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਦੀ ਪਿਆਸ ਤਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਸੀਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜਿਸਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੇਖੇ ਹੋਣ। ਵਿਛੋੜੇ ਸਹੇ ਹੋਣ। ਦੁੱਖ ਸੰਤਾਪ ਦੀ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਗਮਾਂ ਦੀ ਕਾਲੀ ਬੋਲੀ ਰਾਤ ਦੇਖੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅਨਹੋਣੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਕਿੰਨਾ ਖੋਖਲਾ ਜਿਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੀ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹੀ ਇਸਦੀ ਭਾਲ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਲੁਧਿਆਣਾ 'ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਜਨਾਬ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਨ ਨੇ। ਦੁੱਖਾਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਦੀ ਇੰਤਹਾ ਪਰ ਭਾਲ ਫਿਰ ਵੀ ਆਨੰਦ ਦੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਭਾਲ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਓਂਕਿ ਇਹ ਪਿਆਸ ਵੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਸੀਬ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। 
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ "ਆਨੰਦੁ ਆਨੰਦੁ ਸਭੁ ਕੋ ਕਹੈ" ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਦੀ ਆਨੰਦ ਵਿਹੂਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਬੜੇ ਹੀ ਤਰਕਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਥੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਦੀ ਭਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਸੇ ਵਿਰਲੇ ਟਾਂਵੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਅੰਤਰ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਫਲ ਰਸਤਿਆਂ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਜਿਹਾ  ਇਸ਼ਾਰਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਾਰਗਰ ਨੁਸਖੇ ਵੀ। ਅੰਤਰ ਦੇ ਇਸ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਇਹੀ ਹੈ:-ਇਸਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਕਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਮੇਰੇ ਹਨ।  ਲੇਖਕ ਨੇ ਅੱਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੋਗਲੇਪਨ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛੀਦਾ ਹੈ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਬੜੇ ਹੀ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਗਿਓਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਚੜ੍ਹਦੀਕਲਾ ਜਾਂ ਆਨੰਦ ਹੈ! ਜਦਕਿ ਉਸਦੇ ਹਾਵ ਭਾਵ ਤੋਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਉਸਦੀ ਦੁਖੀ ਆਤਮਾ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਹੀ ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਅੰਤਰ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਦਮ ਅਗਾਂਹ ਨੂੰ ਪੁੱਟਦਿਆਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁਆਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ-ਆਨੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਰੋਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਬਾਣੀ ਵਿਚਲੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ? ਆਨੰਦ ਦੀ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ? ਇਸੇ ਕਰ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਚੇਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਬੜੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿਧ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾਕਟਰ ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਆਖਦੇ ਹਨ:ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋੜ੍ਹ ਖੋਜੀ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਮੋਮਿਨ ਖੋਜੀ ਹੈ, ਕਾਫਰ ਨਹੀਂ। ਪ੍ਰਸਿਧ ਸ਼ਾਇਰ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਆਖਦੇ ਹਨ-ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਸਾਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਉੱਚਤਾ ਦਾ ਪੁਨਰ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅੰਦਰ ਗਹਿਰੇ ਉੱਤਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। 140 ਸਫਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੈ ਸਿਰਫ 160 ਰੁਪੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪੰਜ ਡਾਲਰ। ਇਸਦਾ ਟਾਈਟਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ  ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਨਿਵਾਸੀ ਰੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੇ। 
ਲੇਖਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਲਈ ਪਤਾ ਹੈ-
478-D, Bhai Randhir Singh Nagar, 
Ludhiana-141001
Email:-jaswantsinghaman@yahoo.com

Saturday, December 08, 2012

ਬੀਬੀਆਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਸਬੂਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ

ਬੀਬੀਆਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਸਬੂਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੱਲਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕਢਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇਣਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡੀ ਦੇਣ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ ਫਿਰ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਉਘੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਿਲਗੀਰ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:
                                                               Courtesy Photo
ਬੀਬੀਆਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।.
ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਕਰਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ:
ਹੁਤੀ ਸਿੰਘਨ ਕੀ ਬੇਟੀ ਸੋਇ ।.
ਪਿਤਾ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਅੱਛਰ ਤੋਇ ।.
ਗੁਰਬਾਣੀ ਤਿਸ ਕੰਠ ਘਨੇਰੀ ।.
ਹੁਤੀ ਸਿੱਖਣੀ ਦੁਇ ਪਖ ਕੇਰੀ ।4।.
ਪੋਥੀ ਰਾਖਤ ਗਾਤ੍ਰੈ ਪਾਈ ।.
ਸਿਖ ਸੰਗਤ ਮੈਂ ਪਹੁੰਚੈ ਜਾਇ ।.
ਬਡੀ ਪ੍ਰਾਤ ਉਠ ਚੌਂਕੀ ਕਰੈ ।.
ਸਮੈਂ ਸੰਝੈ ਭੀ ਸੋਦਰ ਪਡ਼੍ਹੈ ।5।.
ਦੋਹਰਾ :
ਆਪ ਦੁਤਾਰੇ ਵਹਿ ਫਡ਼ੈ ਬਾਲ ਸੁ ਦਾਸੀਪ੍ਰੇਮ ।.
ਦੋਊ ਵਖਤ ਚੌਂਕੀ ਕਰੈ ਯਿਹ ਥੋ ਉਸ ਕੋ ਨੇਮ ।6।.
ਚੌਪਈ :
ਜਹਿ ਸਿਖ ਸੰਗਤ ਹੋਵੈ ਜੋਡ਼ ।.
ਜੋ ਸੱਦੈ ਤਿਸ ਕਰੈ ਨ ਮੋਡ਼ ।.
ਰਾਤ ਦਿਨਸ ਕਰਜਾਵੈ ਤਾਂਹਿ ।.
ਕਰ ਚੌਂਕੀ ਕੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਾਇ ।7।.
ਹਰ ਮੇਲੇ ਜਾਵੈ ਗੁਰਦ੍ਵਾਰ ।.
ਖੁੰਝੈ ਨਹੀਂ ਵਹਿ ਗੁਰ ਕੀ ਕਾਰ ।.
ਜਹਾਂ ਖਾਲਸੋ ਲਾਇ ਦੀਵਾਨ ।.
ਜਾਇ ਕਰੈ ਸ਼ਬਦ ਚੌਂਕੀ ਗਾਨ ।8।.
(ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਸਾਖੀ 91, ਸਫ਼ਾ 94).


ਬੀਬੀਆਂ ਅਤੇ ਰੰਘਰੇਟਿਆਂ ‘ਤੇ ਪਬੰਦੀ ਕਿਸ ਨੇ ਲਾਈ?:ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਬੀਬੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸਭ ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਾਨਾਰਸੀ ਪੰਡਤਾਂ ਤੇ ਠੱਗਾਂ ਤੋਂ ਪਡ਼੍ਹ ਕੇ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਤਲਸੀ ਦਾਸ ਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ, ਨਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ - ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਮਾਤਾ (‘ਜਿਤੁ ਜੰਮਹਿ ਰਾਜਾਨ’; ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਫ਼ਾ 473) ਵਰਗਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਅਛੂਤਾਂ ਦਾ ਦਾਖ਼ਲਾ ਵੀ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਦੁਪਹਿਰੇ 11 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਵਡ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਕਦੇ। ਉਥੇ ‘ਰੰਘਰੇਟਾ ਗੁਰੂ ਦਾ ਬੇਟਾ’ “ਏਕ ਨੂਰ ਤੇ ਸਭੁ ਜਗੁ ਉਪਜਿਆ” (ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਸਫ਼ਾ 1349) ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅਛੂਤ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਉਲਟ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਨਿਰਮਲੇ ਤੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਹਨ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ, ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਸ ਚਲੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸੀਸ ਭੇਟ ਕੌਤਕ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਦਾ ਪਤਾਸੇ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਝੂਠ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦੇਣ। ਇਕ ਹੋਰ ਨੀਚਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੁਜਾਰੀ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੂਤਕ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨੀਚ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਖੌਤੀ ਜਤੀ-ਸਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਹੁਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਤੇ ਛੁੱਟਡ਼ ਔਰਤਾਂ ਰਖੈਲਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਆਈਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਨਾਲ ਜਬਰ-ਜ਼ਨਾਹ ਵੀ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਨਾਨਕਾਣਾ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਹਰਕਤਾਂ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।

ਬੀਬੀਆਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਸਬੂਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ

Saturday, October 27, 2012

ਡਾਕਟਰ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਿਲਗੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਲਿਖਤ

ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਪਰ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕਈ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬੇਮੁੱਖ ਹੋ ਬੈਠਾ। ਪੰਥ ਦੇ ਉਘੇ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾਕਟਰ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਿਲਗੀਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਲਿਖਤ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਹੈ।  ਫੇਸਬੁਕ ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਜਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਲਿਖਤ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਨਮੋਲ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ।--ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ  
ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਸੱਚੋ-ਸੱਚ
Friday, October 26, 2012 at 3:34pm
ਡਾ: ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਿਲਗੀਰ

                                                                                                                                                         Courtesy Photo
ਕੁਝ ਲੋਕ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਅਸਲ ਮਰਿਆਦਾ ਕਹਿਣ ਦੀ ਜ਼ਿਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ ਮੌਜੂਦਾ ਅਖੌਤੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਿਰਮਲਿਆਂ, ਉਦਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਨਾਰਸ ਦੇ (ਠੱਗ) ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਨਮਤਿ ਦਾ ਮਿਲਗੋਭਾ ਹੈ।

ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 3 ਜਨਵਰੀ 1588 ਦੇ ਦਿਨ ਰੱਖੀ ਸੀ (ਫਿਰ 1762 ਵਿਚ ਦੁੱਰਾਨੀ ਵੱਲੋਂ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਸ. ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ ਅਪਰੈਲ 1765 ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਸੀ)। ਪਹਿਲਾਂ 1564 ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨਗਰ ‘ਗੁਰੂ ਦਾ ਚੱਕ’ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਰੋਵਰ ਹੀ ਬਣਇਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ 1634 ਤਕ ਇਸ ਨਗਰ ਵਿਚ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਮਗਰੋਂ 1696 ਤਕ ਇਸ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਮੀਣੇ ਦੀ ਔਲਾਦ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1698 ਵਿਚ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ 1716 ਤੋਂ 1722 ਅਤੇ ਫਿਰ 1734 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1765 ਤਕ ਇਸ ਨਗਰ ਵਾਸਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ-ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। 1765 ਤੋਂ ਇਸ ‘ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਉਦੋਂ ਹੀ ਬਣਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਨਗਰ ‘ਤੇ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਮਿਸਲ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਕੋਲ ਰਹੀ। 1804 ਵਿਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ; ਪਰ, ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਮਿਸਲ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਸਨ।

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇਜਾਰੇਦਾਰ (ਟੈਕਸ ਵਸੂਲਣ ਵਾਲਾ) ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੁਲੀਆ ਰਾਮ ਮਿਸਰ ਨੂੰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਰੁਲੀਆ ਰਾਮ ਮਿਸਰ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟਾਹਲੀ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ। (ਉਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿਚ 1947 ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਰਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੇਖੋ: ਅਮਰ ਸਿੰਘ, ਲਿਖਤ ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ)। 
ਇਸੇ ਲੇਖਕ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪੰਡਤ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਦੀਵਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਅਹੁਦਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (ਇਸੇ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖ-ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ 1814 ਵਿਚ ਅਕਾਲੀ ਫ਼ੂਲਾ ਸਿੰਘ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ)।   ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਝੰਡੇ ਦਾ ਰੰਗ ਵੀ ਨੀਲੇ ਤੋਂ ਸਫ਼ੈਦ ਤੇ ਫਿਰ ਭਗਵਾ/ਕੇਸਰੀ/ਪੀਲਾ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ।ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਿਸਰ ਬਸਤੀ ਰਾਮ ਰਣਜੀਤ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ ਸੀ। 1808 ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੇਲੀ ਰਾਮ ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ ਬਣਿਆ (ਮਗਰੋਂ ਬੇਲੀ ਰਾਮ ਦਾ ਭਰਾ ਮਿਸਰ ਰੂਪ ਲਾਲ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਹਾਕਮ ਬਣਿਆ ਤੇ ਮਿਸਰ ਸੁਖ ਰਾਜ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਜਰਨੈਲ)।   ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਧਰਮ-ਅਰਥ ਵਜ਼ੀਰ (ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਵਜ਼ੀਰ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ, ਦਿਖਾਵੇ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਰਕਮ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਵਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਵਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਰੋਡ਼ਾਂ ਰੁਪੈ ਥਾਨੇਸਰ (ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ), ਹਰਦੁਆਰ ਤੇ ਬਨਾਰਸ (ਕਾਸ਼ੀ) ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਕਾਂਗਡ਼ਾ, ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ, ਜੰਮੂ, ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ’ਤੇ ਸੋਨਾ ਚਡ਼ਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਦਿਤੇ ਗਏ। ਟਿੱਲਾ ਗੋਰਖ ਨਾਥ, ਧਿਆਨਪੁਰ, ਪੰਡੋਰੀ ਤੇ ਧਮਤਾਲ ਦੇ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਡੇਰੇ, ਦਰਜਨਾਂ ਸ਼ਿਵਾਲੇ ਤੇ ਮੰਦਰ ਵੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਦਾਸੀਆਂ ਤੇ ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵੀ ਚੋਖੀ ਰਕਮ ਵਸੂਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਜ਼ੀਰ (ਤੇ ਡੋਗਰੇ ਵੀ) ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰੋਡ਼ਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ‘ਤੇ ਪੱਕਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਨਵਾਂ ਪੈਂਤਡ਼ਾ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਦਲੇਰੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਭੇਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਹਡ਼ੀਆਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਹਰ ਜੰਗ ਜਿੱਤਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਜਿਊਂਦਾ ਵਾਪਿਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਖ਼ੀਰ ਡੋਗਰਿਆਂ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਰਾਹੀਂ 18 ਮਾਰਚ 1823 ਦੇ ਦਿਨ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਵਿਚ ਮਰਵਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਗ਼ਾਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਰੋਡ਼ਾ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਕਡ਼ ਵਿਚ ਸੀ।

ਉਦਾਸੀ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਸਿੱਖੀ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ (ਘੁਸਪੈਠ)
ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਵਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ (ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਖਾਡ਼ੇ ਤੇ ਡੇਰੇ ਬਣਾ ਲਏ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਉਲਟ ਪਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਗਰੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਤਵਾਰੀਖ਼, ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਗਾਡ਼ਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਤੇ ਪਰਚਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦਾ ਚੱਕ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਦੀ ਇਹ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 1564 ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਤੁੰਗ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਮੁੱਲ ਤਾਰ ਕੇ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਉਂਞ ਤਾਂ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੋ ਬੁੰਗੇ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ (ਜਿੱਥੇ ਅਜ ਕਲ੍ਹ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਸਕੱਤਰੇਤ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ) ਉਦਾਸੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾਸ ਦਾ ਬੁੰਗਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਨੇ 1775 ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਆਪਣਾ (ਉਦਾਸੀਆਂ ਦਾ) ਭਗਵਾ ਝੰਡਾ ਲਾਇਆ ਸੀ (ਇਸ ਝੰਡੇ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਬੁੰਗੇ ਨੂੰ ‘ਝੰਡਾ ਬੁੰਗਾ’ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਦਾਸੀ ਝੰਡਾ 1841 ਵਿਚ ਝੱਖਡ਼ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਮਗਰੋਂ 1843 ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ  ਦੀ ਜਗਹ ਇਕ ਨਵਾਂ ਝੰਡਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠਿਆ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਝੰਡਾ ਬਣਵਾ ਦਿੱਤਾ (ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ‘ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼)।   ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਝੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਮਗਰੋਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੇ ਝੰਡੇ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬੇਸਮਝ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਪਚਾਪ ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ ਦੇ ਝੰਡੇ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਅਸਲ ਝੰਡਾ, ਜੋ ਕਿ ਨੀਲਾ ਸੀ, ਮਿਸਲ ਨਿਸ਼ਾਨਵਾਲੀਆਂ (ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲੈ ਕੇ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ) ਕੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ

ਤਕਰੀਬਨ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ, 1780 ਤੇ 90 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ ਨਿਰਮਲਾ ਨੇ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਡੇਰੇ ਲਾ ਲਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਬੁੰਗਾ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਗਰੋਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਬੁੰਗਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਪਡ਼੍ਹ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ‘ਭਗਤ ਰਤਨਾਵਲੀ’, ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤਮਾਲਾ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ (ਤੇ ‘ਪ੍ਰੇਮ ਰਤਨਾਵਲੀ’ ਵੀ), ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ  ਵੀ ਇਸੇ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਚੋਖਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਪਰਚਾਰ ਹੈ। ਬਸ ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਉਦਾਸੀ-ਨਿਰਮਲਾ ਰਲਾਵਟ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਰਤ ਸਿੰਘ 1803 ਵਿਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਹ ਨਿਰਮਲੇ ਆਪਣੇ ਬੁੰਗੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਖ਼ੈਰਾਤ ਤੇ ਭੇਟਾ ਵਸੂਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਟੀ-ਟੁੱਕਰ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ। ਪਰ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਮਗਰੋਂ ਨਿਰਮਲੇ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮੁਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਣਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਕਾਰਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇਡ਼ੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖ਼ੂਬ ਚਾਪਲੂਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਿਸਰ ਰੁਲੀਆ ਰਾਮ ਤੇ ਮਿਸਰ ਬੇਲੀ ਰਾਮ ਵੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ‘ਤੇ ਸੋਨਾ ਚਡ਼੍ਹਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦਿਵਾ ਦਿੱਤੇ। ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਚਾਪਲੁਸੀ ਦੀ ਹੱਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ‘ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ’ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ (ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਦਾ ਸੀ: ਵੇਖੋ ‘ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼’)।    ਮਗਰੋਂ ਇਹੀ ਖ਼ਿਤਾਬ ਉਸ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਲਿਖਵਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। 

ਹੁਣ ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਰਵੋ-ਸਰਵਾ ਸੀ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸਾਰੀ ਬਾਨਾਰਸੀ-ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਮਰਿਆਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਈ। ਅਜ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਜੋ-ਜੋ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਵਾਰਿਸਾਂ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ।ਸੰਤ ਸਿੰਘ 1932 ਵਿਚ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ (ਜੋ ਉਦੋਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸੀ) ਮੁਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਣੇ। ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਸਰਬਰਾਹ ਬਣ ਗਿਆ। ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਬੁਰਛਾਗਰਦੀ ਦੋਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਹੀਰਾ ਸਿੰਹ ਡੋਗਰੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1843 ਵਿਚ ਮਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਪ੍ਰਦੁਮਣ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਸਰਬਰਾਹ ਬਣਿਆ ਤੇ 20 ਨਵੰਬਰ 1877 ਦੇ ਦਿਨ ਮੌਤ ਤਕ ਉਸ ਦਾ ਰਸਮੀ ਕੰਟਰੋਲ ਰਿਹਾ। ‘ਗੁਰਬਿਲਾਸ ਪਾਤਸਾਹੀ ਛੇਵੀਂ’ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਹਨ ਕਵੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਕਹਿ ਕੇ ਪਰਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਉਹ ਇਸ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ (ਸਰਬਰਾਹ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ) ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ (ਜੋ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਸੀ) ਨੇ 1830 ਅਤੇ 1840 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।

ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅਖੌਤੀ ਦਸਤੂਰ-ਇ-ਅਮਲ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ 1859 ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜਾ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼, ਮਿਸਰ ਤੇਜ ਰਾਮ ਉਰਫ਼ ਰਾਜਾ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇਕ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾ ਕੇ ‘ਦਸਤੂਰ-ਇ-ਅਮਲ’ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਕੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ‘ਦਸਤੂਰ-ਇ-ਅਮਲ’ ਵਿਚ ਗੁਰਮਤਿ ਮਰਿਆਦਾ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਲਕਿ ਮੁਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚਡ਼੍ਹਾਵੇ, ਦਾਨ ਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਪੁਜਾਰੀਆਂ, ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ, ਧੂਪੀਆਂ, ਰਾਗੀਆਂ, ਨੰਬਰਦਾਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਸੀ।

1881 ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਡੀ. ਸੀ. ਕੂਪਰ ਨੇ ਇਹ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਰਸਮੀ ਕਮੇਟੀ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਸਰਬਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪੁਜਾਰੀ ਤੇ ਮਹੰਤ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਨਿਰਮਲੇ ਹੀ ਸਨ। ਅਖ਼ੀਰ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1920 ਦੇ ਦਿਨ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤੇ 15 ਨਵੰਬਰ 1920 ਦੇ ਦਿਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣ ਗਈ। ਪਰ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ, ਮੋਰਚਿਆਂ ਅਤਟ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਡ਼ਾਈ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ੁਧਆਨ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ, ਮਹੰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਮਨਮਤਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵੱਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ।1920 ਤੋਂ 1962 ਤਕ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਪੰਥਕ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਰਿਹਾ ਪਰ ਫਿਰ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਵਿਚ ਨਿਘਾਰ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। 1972 ਵਿਚ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੋਤ ਮਗਰੋਂ ਜਨਵਰੀ 1973 ਤੋਂ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹਡ਼ਾ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇਸ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ।ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਵੇਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਤਾਂ ਨਾਅਹਿਲ ਅਤੇ ਘਟੀਆ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ ਪਰ ਗੰਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤੇ ਸਹੀ ਸਨ। 

ਬੁਰਛਾਗਰਦੀ ਦੇ ਦੌਰ (1986-1992) ਵਿਚ ਇਸ ‘ਤੇ ਚੌਕ ਮਹਿਤਾ ਡੇਰੇ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ 1999 ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ‘ਤੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਮਗਰੋਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ, ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਤੇ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਆਉਣ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ‘ਤੇ ਚੌਕ ਮਹਿਤਾ ਡੇਰੇ ਦਾ ਪੱਕਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, 2012 ਵਿਚ, ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਮਰਿਆਦਾ ਉਦਾਸੀ-ਨਿਰਮਲਾ ਮਰਿਆਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਮਤਿ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਨਿਰਮਲਾ-ਉਦਾਸੀ-ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਮਰਿਆਦਾ ਹੈ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਤੇ ਮਨਮਤਿ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕਡ਼ੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹੇਠਾਂ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਤਿੰਨ ਨੁਕਤਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹਵਾਂਗਾ।

ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ
ਜਦ 1859 ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਮਣ ਤੇਜਾ ਸਿੰਹ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਮਹੰਤਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੰਦੂ ਸਾਥੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤੇ ਬੁੱਤ ਵੀ ਲਿਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਅਨਪਡ਼੍ਹ ਸਨ ਹੀ ਤੇ ਨਾਲੇ ਚਾਲਾਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਜਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਪਾਂ ਸੁਣਾ ਕੇ ਫੁਸਲਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਦੇਂਦੇ ਸਨ। ਇੰਞ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚੰਗਾ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਹਰਕਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਾਕਤ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਮਿਲੀ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦਾ ਮੁਖ ਆਗੂ ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਖ਼ੁਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ ਪਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਟੋਲੇ ਦਾ ਹੀ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। ਜਦ ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਟੋਲੇ ਨੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਪ੍ਰੋ: ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਖੌਤੀ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਧਡ਼ੇ ਨੇ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰ ਚੁਕੀਆਂ ਸਿੰਘ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ। ਇਸ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਇਕ ਸਿੱਖ ਨੇ 40 ਨੁਕਤਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਇਕ ਅੱਠ ਸਫ਼ੇ ਦਾ, ਖੁਲ੍ਹਾ ਖ਼ਤ ਵੰਡਿਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਧਡ਼ੇ ’ਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਉਲਟ ਚਲਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਟ-ਮਾਰ ਕੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਿੱਖ ਦੇ ਲਾਏ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਧਡ਼ਾ ਹਿਦੂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ/ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਮੁਖ ਇਲਜ਼ਾਮ ਇਹ ਸਨ: 1. ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਗਦੇਲੇ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠਣਾ 2. ਦਸ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀਆਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ, ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਤੇ ਚੌਦ੍ਹਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਅਖਵਾਉਣਾ 3. ਜਨੇਊ ਪਾਉਣਾ 4. ਦਾਡ਼੍ਹੀ ਨੂੰ ਵਸਮਾ ਲਾ ਕੇ ਕਾਲਾ ਕਰਨਾ 5. ਹਿੰਦੂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਵਗੈਰਾ।

ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਕਾਬਲੇ-ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਟੋਲੇ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿ ਨਾਲ ਪਰਕਰਮਾ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤੇ ਬੁੱਤ 1905 ਤਕ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ (ਹਾਲਾਂ ਕਿ 1902 ਵਿਚ ਚੀਫ਼ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਬਣ ਚੁਕਾ ਸੀ)। 1905 ਵਿਚ ਅਰੂਡ਼ ਸਿੰਘ (1865-1926) ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਰਬਰਾਹ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਡੀ.ਐਸ.ਪੀ. ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜੋ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਨਿਆਰਾਪਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹਿਮਾਇਤੀ ਸੀ। ਅਰੂਡ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਚਾਰਜ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਉਲਟ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣ; ਪਰ ਜਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਨਾ ਹਟੇ ਤਾਂ ਅਰੂਡ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ 2 ਮਈ 1905 ਦੇ ਦਿਨ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਇਕ ਨੋਟਿਸ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਉਲਟ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਮਗਰੋਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੂਰਤੀਆਂ ਲਿਆਉਣੋਂ ਹਟ ਗਏ। ਪਰ ਚਾਰ ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ 6 ਮਈ ਨੂੰ ਉਹ ਫੇਟ ਮੂਰਤੀਆਂ ਲੈ ਆਏ। ਇਸ ‘ਤੇ ਅਰੂਡ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਡੀ.ਸੀ. ਨੂੰ ਖ਼ਤ ਲਿਖ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਵਾਸੇ ਪੁਲਸ ਭੇਜਣ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹਾ (ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ: ਹੋਮ ਪੁਲੀਟੀਕਲ 1905, ਫ਼ਾਈਲ ਨੰਬਰ 668/12)।   ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖ਼ਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲੇ; ਕਈ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤੇ ਬੁਤ ਵੀ ਉਥੇ ਛਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਅਰੂਡ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪ ਆ ਕੇ ਠੁਡੇ ਮਾਰ-ਮਾਰ ਕੇ ਇਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤੋਡ਼ੀਆਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਲਬਾ ਬਾਹਰ ਸੁਟਵਾਇਆ।

ਪਟਨਾ ਵਿਚ ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਟੋਲੇ ਦਾ ਰੋਲ

ਠੀਕ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੀ, ਤਕਰੀਬਨ 1770-75 ਦੌਰਾਨ ਪਟਨਾ ਵਿਚ ਵੀ ਨਿਰਮਲਿਆ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਟੋਲਾ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਨਵਲ ਸਿੰਘ, ਦਯਾਲ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸੁਖਾ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਨੇ ਬਚਿਤਰ ਨਾਟਕ (ਹੁਣ ਦਾ ਨਾਂ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ) ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

(ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੀ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਐਂਟਰੀ: ਪਟਣੇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਖਮਨਾ ਛੱਕੇ ਆਦਿ ਬਾਣੀ ਰਲਾ ਕੇ ਦਸਮਗ੍ਰੰਥ ਨਾਮੀ ਇਕ ਬੀਡ਼ ਬਣਾਈ। ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਬ ਲੋਹ ਗੰ੍ਰਥ ਵੀ ਇਸੇ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ)।   ਅਖੋਤੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ 1775-83 ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਚਾਰਲਸ ਵਿਲਕਨ (1781) ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਿੱਪੀ ਨਾਗਰੀ (ਹਿੰਦਵੀ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਹ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ 1797 ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ 1810 ਵਿਚ ਮਾਲਕਮ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਅਧਾਰ ਕੋਲਬਰੁਕ ਦੇ ਸੋਮੇ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲਾ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ ਪਟਨਾ ਵਿਚ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਇਕ ਲਿਖਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਦਸਮਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ਨ ਦੀ ਨਾਕਾਮ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਧਾਰ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਨਕਲੀ ਖ਼ਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ (ਇਸ ਖ਼ਤ ਵਿਚ ਹੋਰ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਤੱਥ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਹਨ)।  
ਫਿਰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਨਕਲਾਂ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ੳੇੁਤੇ  ਝੂਠੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਂਾਂ ਦੇ ‘ਪ੍ਰਾਚੀਨ’ ਹੋਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਇਕ ਸੋਧਕ ਕਮੇਟੀ (1897-1902) ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਵੀ ਘਡ਼ਿਆ ਗਿਆ। ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (ਮੌਤ 1905) ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਉਹੀ ਸ਼ਖ਼ਸ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਇਕ ਮੁਖੀ ਆਗੂ ਪ੍ਰੋ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਖੌਤੀ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਏਜੰਟ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ 28272 ਏਕਡ਼ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ 1893 ਵਿਚ ਸਰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਬੀਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ, ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ 2003

2003 ਵਿਚ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਬੀਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ, ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾਅ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਦਾਸੀ-ਨਿਰਮਲਾ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਖੌਤੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਬੀਬੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਦਲੀਲ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਖੌਤੀ ‘ਦਸਤੂਰ-ਇ-ਅਮਲ’ ਦਾ ਵੀ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ ਇਸ ‘ਦਸਤੂਰ-ਇ-ਅਮਲ’ ਵਿਚ ਗੁਰਮਤਿ ਮਰਿਆਦਾ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਲਕਿ ਮੁਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚਡ਼੍ਹਾਵੇ, ਦਾਨ ਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦੀ ਪਲਾਨਿੰਗ ਸੀ; ਪਰ ਕਿਉਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਕੋਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਕਿ ਬੀਬੀਆਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਕਰਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ:
ਹੁਤੀ ਸਿੰਘਨ ਕੀ ਬੇਟੀ ਸੋਇ ।
ਪਿਤਾ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਅੱਛਰ ਤੋਇ ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਤਿਸ ਕੰਠ ਘਨੇਰੀ ।
ਹੁਤੀ ਸਿੱਖਣੀ ਦੁਇ ਪਖ ਕੇਰੀ ।4।
ਪੋਥੀ ਰਾਖਤ ਗਾਤ੍ਰੈ ਪਾਈ ।
ਸਿਖ ਸੰਗਤ ਮੈਂ ਪਹੁੰਚੈ ਜਾਇ ।
ਬਡੀ ਪ੍ਰਾਤ ਉਠ ਚੌਂਕੀ ਕਰੈ ।
ਸਮੈਂ ਸੰਝੈ ਭੀ ਸੋਦਰ ਪਡ਼੍ਹੈ ।5।
ਦੋਹਰਾ :
ਆਪ ਦੁਤਾਰੇ ਵਹਿ ਫਡ਼ੈ ਬਾਲ  ਸੁ ਦਾਸੀਪ੍ਰੇਮ ।
ਦੋਊ ਵਖਤ ਚੌਂਕੀ ਕਰੈ ਯਿਹ ਥੋ ਉਸ ਕੋ ਨੇਮ ।6।
ਚੌਪਈ :
ਜਹਿ ਸਿਖ ਸੰਗਤ ਹੋਵੈ ਜੋਡ਼ ।
ਜੋ ਸੱਦੈ ਤਿਸ ਕਰੈ ਨ ਮੋਡ਼ ।
ਰਾਤ ਦਿਨਸ ਕਰਜਾਵੈ ਤਾਂਹਿ ।
ਕਰ ਚੌਂਕੀ ਕੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਾਇ ।7।
ਹਰ ਮੇਲੇ ਜਾਵੈ ਗੁਰਦ੍ਵਾਰ ।
ਖੁੰਝੈ ਨਹੀਂ ਵਹਿ ਗੁਰ ਕੀ ਕਾਰ ।
ਜਹਾਂ ਖਾਲਸੋ ਲਾਇ ਦੀਵਾਨ ।
ਜਾਇ ਕਰੈ ਸ਼ਬਦ ਚੌਂਕੀ ਗਾਨ ।8।
(ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਸਾਖੀ 91, ਸਫ਼ਾ 94)

ਬੀਬੀਆਂ ਅਤੇ ਰੰਘਰੇਟਿਆਂ ‘ਤੇ ਪਬੰਦੀ ਕਿਸ ਨੇ ਲਾਈ?:

ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਬੀਬੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸਭ ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਾਨਾਰਸੀ ਪੰਡਤਾਂ ਤੇ ਠੱਗਾਂ ਤੋਂ ਪਡ਼੍ਹ ਕੇ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਤਲਸੀ ਦਾਸ ਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ, ਨਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ - ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਮਾਤਾ (‘ਜਿਤੁ ਜੰਮਹਿ ਰਾਜਾਨ’; ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਫ਼ਾ 473) ਵਰਗਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਅਛੂਤਾਂ ਦਾ ਦਾਖ਼ਲਾ ਵੀ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਦੁਪਹਿਰੇ 11 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਵਡ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਕਦੇ। ਉਥੇ ‘ਰੰਘਰੇਟਾ ਗੁਰੂ ਦਾ ਬੇਟਾ’ “ਏਕ ਨੂਰ ਤੇ ਸਭੁ ਜਗੁ ਉਪਜਿਆ” (ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਸਫ਼ਾ 1349) ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅਛੂਤ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਉਲਟ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਨਿਰਮਲੇ ਤੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਹਨ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ, ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਸ ਚਲੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸੀਸ ਭੇਟ ਕੌਤਕ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਦਾ ਪਤਾਸੇ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਝੂਠ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦੇਣ। ਇਕ ਹੋਰ ਨੀਚਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੁਜਾਰੀ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੂਤਕ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨੀਚ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਖੌਤੀ ਜਤੀ-ਸਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਹੁਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਤੇ ਛੁੱਟਡ਼ ਔਰਤਾਂ ਰਖੈਲਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਆਈਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਨਾਲ ਜਬਰ-ਜ਼ਨਾਹ ਵੀ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਨਾਨਕਾਣਾ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਹਰਕਤਾਂ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।

ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਲੱਸੀ ਨਾਲ ਧੋਣਾ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਲੱਸੀ ਨਾਲ ਧੋਣਾ ਤਾਂ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮਨਮਤ ਸਦਾ ਵਾਸਤੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਪੇਸ਼-ਪੇਸ਼ (ਮੂਹਰੇ-ਮੂਹਰੇ) ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਨਮਤ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵੇਲੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ (ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਫ਼ਰਸ਼ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਸੀ ਨਾਲ ਧੋਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ)।

ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਵੇਲੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਗਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਚਿੱਟਾ ਪੱਥਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਕੁਝ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਸੀ; ਪੂਰੀ ਪਰਕਰਮਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਡੀ. ਸੀ. ਕੂਪਰ ਵੇਲੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਮਡ਼੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੋ ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੱਸੀ ਨਾਲ (ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ) ਧੋਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਹੰਤਾਂ/ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਮਹੰਤ ਹੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਸੈਂਕਡ਼ੇ ਮਨਮਤੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਇਹ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਿੱਖ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਉਲਟ ਹਨ, ਮਨਮਤਿ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਹਨ। 

ਇਹ ਵੀ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ “ਲੱਸਿਆਉਣ” (ਲੱਸੀ ਨਾਲ ਧੋਣ) ਜਾਂ “ਦੁੱਧਿਆਉਣ” (ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਧੋਣ) ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਸ ਪੰਦਰਾਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੰਦ ਇਕ ਘਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਡਰ ਵਰਲਡ ਵਾਂਗ “ਮਨਾਪਲੀ” ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹਰਕਤ ਸਿੱਖ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਮੁੱਢੋਂ ਹੀ ਉਲਟ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪ ਹੈ।

ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਹੋਰ ਮਨਮਤਾਂਇੰਞ ਹੀ 100 ਰੁਪੈ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰੋਪਾ ਦੇਣਾ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕਈ-ਕਈ ਰੁਮਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਢਕਣਾ, ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਭੱਟਾਂ ਦੇ ਸਵੈਯਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨਾ, ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਅਖੌਤੀ ਜੋਤਿ ਜਗਾਉਣਾ, ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਲਕ ਭਾਗੋਆਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ/ਚੌਧਰੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ, ਬੇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟਿਕਾਉਣਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੂਪ ਰੱਖ ਕੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ‘ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ, ਸਰੋਵਰ ਵਿਚੋਂ ਚੁਲੀ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਘਟੋ-ਘਟ 100 ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਰਿਆਦਾ ਹਨ ਜੋ ਮਹੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ (ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮਹੰਤਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਅਡੰਬਰ, ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਤੇ ਪਾਖੰਡ ਹੈ।

{ਬ੍ਰਿਮਿੰਘਮ (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ‘ਤੇ 22 ਅਕਤੂਬਰ 2012, ਸਵੇਰੇ 3 ਤੋਂ 6 ਵਜੇ ਤਕ ਲਿਖਿਆ}

Tuesday, September 11, 2012

ਏਹੋ ਹਮਾਰਾ ਜੀਵਣਾਂ//ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਢੇਸੀ, ਕਾਵੈਂਟਰੀ, ਯੂ ਕੇ

ਸਾਨੂੰ ਕਦ ਮਿਲੇਗਾ ਆਜ਼ਾਦ ਲਾਂਘਾ ??? 
ਪਾਕਸਿਤਾਨ ਸਥਤਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਬਿ ਦੇ ਖੁੱਲੇ ਲਾਂਘੇ ਲਈ ਜਥੇ: ਕੁਲਦੀਪ ਸੰਿਘ ਵਡਾਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ। ਤਸਵੀਰ : ਭੱਟੀ                                   (ਫੋਟੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ ਚੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ) 
*ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਜਾਣਾ ਹੈ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ   *ਬਾਬਾ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਲਹੌਰ ਦੇ ਕੁਲਚੇ  ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਰਚਾ  ਹੋਵੇਗੀ    *ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਨਾਮ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਵਾਲੇ ਚਲੰਤ ਮਾਮਲੇ ਦੀ-----!
kulwantsinghdhesi@hotmail.com
ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਜਾਣਾ ਹੈ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ
ਪਿਛਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਸ: ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵਡਾਲਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਡੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਥੇ ਸਮੇਤ ਅਰਦਾਸ ਜੋਦੜੀ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਪਿਛਲੀ ਪੰਜਾਬ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਗ ਢੇਸੀਆਂ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਕਾਰਾਂ ਜਥੇ ਦੇ ਰੂਪ ਜਲੰਧਰੋਂ ਚਲ ਕੇ ਡੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚੀਆਂ । ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਇਹ ਇੱਕ ਇੱਕ ਖਾਸਾ ਹੀ ਉੱਦਮ ਹੈ ਜੋ ਵਡਾਲਾ ਬਿਰਧ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਰ ਵਾਰ ਇਹ ਹੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮਹਾਂਰਾਜ ਆਪਣੇ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਰਤਾਰ ਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਦਾਰੇ ਬਖਸ਼ਣ । ਅਰਦਾਸ ਉਪਰੰਤ ਮੈਂ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤਕ ਨਜ਼ਰ ਦੌੜਾਈ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਬਿ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਸਾਂ । ਉਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਦਿਨ ਮਨ ਬਹੁਤ ਵੈਰਾਗਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਸਿੱਖ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਜੋਗੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਰਮਿਆਨ ਉਦਾਰ ਵੀਜ਼ਾ ਸਿਸਟਮ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਗਰਮ ਹਨ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਫਿਰ ਉਸੇ ਦਰਦ ਦੀ ਟੀਸ ਉੱਠਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕਦ ਮਿਲੇਗਾ ਆਜ਼ਾਦ ਲਾਂਘਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਲਈ ? ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤ੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਐਸ਼ ਐਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੋਜ਼ਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਦੌਰੇ ਦੇ ਕਈ ਅਜੇਹੇ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਸਬੰਧੀ ਸਿਆਸੀ ਪੰਡਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਆਫੇ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਐਤਕੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀਜ਼ਾ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਸਿਆਚਨ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦੀ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ । ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਕਰੀਰ ਵਿਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਜਿਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਹੀ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾ ਦਰਮਿਆਨ ਕੋਈ ਗੁੱਝੀ ਪੱਕ ਰਹੀ ਹੈ । ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤ੍ਰੀ ਦਾ ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਵੀ ਭਿੰਨ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ । ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਅੱਠ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਵੀਜ਼ੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਸਿਆਸੀ, ਗ਼ੈਰ ਸਿਆਸੀ, 36 ਘੰਟੇ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਵਿਜ਼ਿਟ ਵੀਜ਼ਾ, ਟੂਰਿਸਟ ਵੀਜ਼ਾ, ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਵੀਜ਼ਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 14 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਤੇ 65 ਸਾਲ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਤਤਕਾਲੀ ਵੀਜ਼ੇ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਵਪਾਰ, ਆਵਾਜਾਈ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਹੋਏ ਹਨ । ਹੁਣ ਤਕ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਜਸੀ ਲੋਲੋਪੋਪੋ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹੀਲੇ ਵਸੀਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹੋ ਇੱਕ ਮੁੱਦਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕਸ਼ੀਦਗੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਰਾਜਸੀ ਪੰਡਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਆਏ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਓਂਕਿ ਗਲਬਾਤ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਧਿਰਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਠੋਸ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਗਲਬਾਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਦੋ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਮਿਲਵਰਤਣ ਅਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਸੁਹਿਰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਅ ਆਇਆਂ ਕਹੇਗਾ । ਇਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਤਕ ਜੋ ਚਾਰ ਜੰਗਾਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜੀਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਖੱਟਿਆ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਗਵਾਇਆ ਹੀ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਏਨਾਂ ਹੀ ਪੈਸਾ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਲਾਉਂਦੇ ਤਾਂ ਇਹਨਾ ਦੀ ਗੁਰਬਤ ਧੋਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ । ਸਾਡਾ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਏਨਾਂ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਚਲਦੀ ਗਲਬਾਤ ਵਿਚ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਵਰਗਾ ਮੁੱਦਾ ਕਿਓਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਿਧਰੇ ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਥੇਦਾਰ ਵਡਾਲਾ ਵਰਗੇ ਆਗੂ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਤਸੱਲੀ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਹੀ ਏਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਏਨਾਂ ਪੈਸਾ ਅਰਦਾਸ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਤਕ ੳਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਐਮæ ਐਲ਼ ਏ ਵੀ ਹੈ।
ਸ: ਵਡਾਲਾ ਇੱਕ ਹੰਢੇ ਹੋਏ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿੱਗਰ ਰਣਨੀਤੀ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਉੱਦਮ ਫਲੀਭੂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ । ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਧੀਏ ਗੱਲ ਸੁਣ ਨੂੰਹੇਂ ਕੰਨ ਕਰ ਵਾਂਗ ਵੀ ਹੈ । ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਗੂ ਵਕਤੀ ਲਾਹੇ ਲਈ ਹੀ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਸੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਕੜ੍ਹੀ ਘੋਲਦੇ ਹਨ ਉਸ ਕੜ੍ਹੀ ਦੀ ਮੌਤ ਪੱਛਮੀਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਸਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਣੀ ਹੈ । ਬਿਨਾਂ ਅਮਲੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਸਿਰਫ ਨਾਅਰਿਆਂ ਅਤੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਸਿਆਸਤ ਮਹਿਜ਼ ਛਲਾਵਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ । ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਆਗੂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਭਾਰ ਦੇਣ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਰਮਿਆਨ ਸੁਧਰ ਰਹੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਰੱਖਣ ਕਿਓਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਗਾਵ ਹਨ ਗਵਾਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ । ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਅਸੀਂ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਬ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰੋਕ ਟੋਕ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣਾਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਸਬੰਧੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਣਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕੁਲਚੇ
84 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਮੁਖ ਮੰਤ੍ਰੀ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵੀਜ਼ਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਹਫਤੇ ਲਹੌਰ ਜਾ ਕੇ ਡਿਨਰ ਕਰਿਆ ਕਰਨਗੇ । ਸ: ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਓਂਕਿ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨ ਲਹੌਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਵੀਜ਼ੇ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੁਖ ਮੰਤ੍ਰੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੇ ਉਸਲ ਵੱਟੇ ਲੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੇ । ਸ: ਬਾਦਲ ਨੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ 'ਸਾਰਕ ਸਰਜੀਕਲ ਕੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ' ਦੀ ਸਲਾਨਾਂ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਜਲੰਧਰ ਵਿਚ ੮ ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਸ: ਬਾਦਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਲਹੌਰ ਵਿਚ ਖਾਧੇ ਲਜ਼ੀਜ਼ ਖਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਵੀਕ ਐਂਡ ਤੇ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਖਾਣਾਂ ਖਾਣ।

ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕਵਰੇਜ ਇੰਡੋ ਪਾਕਿ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਗਲ ਬਾਤ ਬਾਰੇ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਸ ਕਵਰੇਜ ਵਿਚ ਮਹਿਜ਼ ਵੀਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਨਰਮਾਈ ਸਬੰਧੀ ਜਿਕਰ ਹੈ ਨਾਂ ਕਿ ਵੀਜੇ ਦੇ ਖਾਤਮੇਂ ਦਾ । ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਾਰਕ ੰAA੍ਰਛ (ੰੁਟਹ Aਸਅਿਨ Aਸਸੋਚਅਿਟਿਨ ੋਰ ੍ਰeਗਿਨਅਲ ਛੋਪeਰਅਟਿਨ) ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਦੇਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਭੂਟਾਨ, ਭਾਰਤ, ਮੌਲਡੀਵਜ਼, ਨਿਪਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਇੱਕੋ ਜਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਵੀਜਾ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਲਾਹਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਂ ਕੇਵਲ ਵਪਾਰ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਹੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਆਵਾਜਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਸਗੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਨਨਕਾਣਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਤੋਂ ਉਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵੀ ਸਾਂਭੇ ਜਾਣਗੇ । ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਬਾਦਲ ਨੇ ਲਹੌਰ ਦੇ ਲਜ਼ੀਜ਼ ਖਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਿਆਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰਕ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਕਾਸ਼ ਸਰਦਾਰ ਬਾਦਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਦੋ ਵੇਲੇ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸ੍ਰੀ ਨਨਕਾਣਾਂ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਪੰਥ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਗਏ ਹੋਰ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਦਾਰੇ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੇ । 

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣੀ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਂ ਕੇਵਲ ਸ: ਬਾਦਲ ਦੇ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦੇ ਲਹੌਰ ਨੂੰ ਹੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਹਿਰੂਨੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਨੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਸਗੋਂ ਸਾਰਕ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਰੀਬ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਇਸ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਹਨ । ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਨੈਤਕ ਪਤਨ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਹੈ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਸਿਫਾਰਸ਼, ਕੁਨਬਾ ਪਰਵਰੀ, ਫਿਰਕਾ ਪ੍ਰਸਤੀ ਅਤੇ ਰੂੜੀਵਾਦ ਅਨੇਕਾਂ ਐਸੀਆਂ ਜੋਕਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਰਾਤ ਲਹੂ ਚੂਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਖੁਦਗਰਜ਼ ਸਿਆਸਤ ਨੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲਹੂ ਲੁਹਾਣ ਕਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਵਾਦ ਅਤੇ ਨਿੱਜਵਾਦ ਦੀ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਰੇਹੜੀ ਤੋਂ ਕੁਲਚੇ ਖਾਣ ਜੋਗਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ । ਉਮੀਦ ਹੈ ਸ: ਬਾਦਲ ਸਾਡਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਸਮਝ ਹੀ ਗਏ ਹੋਣਗੇ ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਨਾਮ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ
ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤ੍ਰੀ ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਮੁਲਾਇਮ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ( ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ) ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁਖ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਸੇਧ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰ ਸਕੇ । ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਠਾਕਰੇ, ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਥਾਂ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਸੁਸ਼ਮਾਂ ਸਵਰਾਜ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੱਦ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਵੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਚੇਤੇ ਰਹੇ ਕਿ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮਰਾਠੀ ਅਖਬਾਰ 'ਸਾਮਨਾ' ਵਿਚ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਨੇ ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਿਪੁੰਸਕ ਕਹਿ ਕੇ ਤਹਿਲਕਾ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਫਸੋਸ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਨੇ 86 ਸਾਲਾ ਬਿਮਾਰ ਬੁੱਢੇ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਦੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਗੰਦੇ ਅਤੇ ਭੱਦੇ ਫਿਕਰੇ 'ਤੇ ਵਾਜਬ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵਿਖਾਇਆ । ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਤੌਖਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਆਓ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਤੌਰ ਤੇ ਝਾਕੀਏ।
ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਇੱਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਵਰਗ ਦਾ ਨਾਇਕ ਕੇਵਲ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਖਿਲਾਫ ਉਲਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੈ । ਉਸ ਦਾ ਮੱਤ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਗੈਰ ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾਂ ਹੈ ਤਾਂ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਥੱਲੇ ਲੱਗ ਕੇ ਰਹੇ । ਏਸ਼ੀਆ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਉਹ ਚਾਰ ਕਰੋੜ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਸਫਾਏ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਨ 1980 ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਬਿਆਨ ਸਨ ਕਿ, ' ਮੁਸਲਮਾਨ ਕੈਂਸਰ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੈਸਰ ਦੇ ਉਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਵੀ ਕਰਨਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂ ਸੰਘ ਦੀ ਮੱਦਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਮਤੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ'

1998 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਰ ਬਦਲ ਲਈ ਕਿ 'ਸਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ' ਪਰ ਦਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2008 ਵਿਚ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਇਸਲਾਮਿਕ ਅੱਤਵਾਦ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਸੀਂ ਹਿੰਦੂ ਅੱਤਵਾਦ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਆਤਮਘਾਤੀ ਖਾੜਕੂਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। 
ਜੇਕਰ ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤ੍ਰੀ ਬਾਬਤ ਇੱਕ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਫਿਰਕੂ ਜਨੂੰਨ ਤੋਂ ਉੱਕਾ ਹੀ ਮੁਕਤ ਇੱਕ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਬਹੁ ਧਰਮੀ, ਬਹੁ ਭਾਸ਼ੀ, ਬਹੁ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨਾਲ ਨੱਕੋ ਨੱਕ ਭਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾਂ ਕੋਈ ਖਾਲਾ ਜੀ ਦਾ ਵਾੜਾ ਨਹੀਂ । ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤ੍ਰੀ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਖੁਦਗਰਜ਼, ਫਿਰਕੂ, ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਜਾਲਮ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਬਾਲ ਠਾਕੁਰੇ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਔਗੁਣ ਜਗਤ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ । 

ਅਸਲ ਵਿਚ ਅਜਕਲ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਚੀਫ ਦੇ ਤੌਖਲੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੰਨ 2002 ਨੂੰ ਨਰੋਡਾ ਪਾਟੀਆ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ 97 ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 32 ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਜ਼ਾ ਹੈ। ਚੇਤੇ ਰਹੇ ਕਿ 27 ਫਰਵਰੀ 2002 ਨੂੰ ਸਾਬਰਮਤੀ ਐਕਸਪਰੈਸ ਵਿਚ ਸਫਰ ਕਰ ਰਹੇ 58 ਰਾਮ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਗੋਧਰਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਨਰੋਡਾ ਪਾਟੀਆ ਕਾਂਡ ਵਾਪਰਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਖਸ਼ਿਆ ਗਿਆ । ਨਰੋਡਾ ਕਾਂਡ ਸਬੰਧੀ ਜਿਹਨਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਨਰੋਡਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੀ ਕੋਡਨਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰੀਛਦ ਦੇ ਬਜਰੰਗੀ ਦਾ ਉਚੇਚਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ । ਇਹ ਵੀ ਚੇਤੇ ਰਹੇ ਕਿ 28 ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਭਗਤ, ਟਾਈਟਲਰ,ਲਲਿਤ ਅਤੇ ਬਚਨ ਅਜੇ ਵੀ ਖੁਲ੍ਹੇ ਟੁਰੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ -ਇਹ ਹੈ 'ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ' ਦਾ ਇਨਸਾਫ।
ਅਖਿਰ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਹੀ ਕਹਾਂਗੇ ਕਿ ਫਿਰਕੂ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਵਿਚ ਭੁਗਤਾਉਣ ਦੇ ਭਰਮ ਹੇਠ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਅਕਸਰ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਬੇਕਾਬੂ ਨਾਗਾਂ ਤੋਂ ਡੱਸੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਲਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਆਗੂ ਅਕਸਰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਵਗਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਨ ਵਾਲੇ ਠਾਕਰੇ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਤਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਬਾਪ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰੀ (ਮਰਾਠੀ) ਘੋਲ ਤੋਂ ਪਰ ਉਲਾਰ ਹਿੰਦੂ ਵਰਗ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਅਕਸ ਉਸ ਦੇ ਹਾਜਮੇ ਤੋਂ ਵਧ ਉਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਸੁਫਨਾਂ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ । ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਦੇ ਇਸ ਕਿਰਦਾਰ ਤੋਂ ਧਰਮ ਕਰਮ ਦੀ ਠੇਕੇਦਾਰੀ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਮੰਦ ਬੁੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਹੋਕਾ ਤਾਂ ਧਾਰਮਕ ਹੇਜ ਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਨਫਰਤ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੌਦਾਗਰ !!

Friday, February 10, 2012

ਆਖਰ ਇੰਜੀ. ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜ਼ਮਾਨਤ

ਦਾਸਤਾਨ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿਰੁਧ ਖੜੇ ਹੋਣ ਬਦਲੇ ਮਿਲੀਆਂ ਖੱਜਲ ਖੁਆਰੀਆਂ ਦੀ
ਇੰਜੀ. ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਲੰਘ ਰਹੀ ਸੀ.ਵਧੀਆ ਨੌਕਰੀ,ਵਧੀਆ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਰ ਸੁੱਖ ਆਰਾਮ ਜਿਹੜਾ ਉਸਨੂੰ ਬੜੀ ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਮਗਰੋਂ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ ਕਿ ਉਸ ਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਪਏ. ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਦਾਸਤਾਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ  ਸਚ ਨੂੰ ਸਚ ਆਖਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ. ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ ਇਸ ਦਾਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜਿਊਂ ਦਾ ਤਿਊਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ.--ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ 
ਮੈਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਥੀ ਰਿਵਾਜੋੰ ਕੇ ਖਿਲਾਫ਼, 
ਬਰਛੀਆਂ ਲੇਕਰ ਘਰੋਂ ਸੇ ਨਿਕਲ ਆਏ ਕੁਛ ਲੋਗ ! 
                                    (ਕਤੀਲ ਸ਼ਿਫਾਈ)
ਲਓ ਜੀ ! ਆਖਰ ਇੰਜੀ. ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਨੂੰ ਉਚ ਅਦਾਲਤ ‘ਚੋ ਅਗਾਊ ਜਮਾਨਤ ਮਿਲ਼ ਗਈ।
ਇੰਜਨੀਅਰ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਇਕ ਬੇਹੱਦ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਲ਼ਿਆ–ਪਡ਼ਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ। ਨਿੰਟਿੰਗ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪਡ਼੍ਹਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਗੁਰਮਤ ਸਿੱਖੀ। ਲੁਧਿਆਣੇ ਕਈ ਫਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੌਜਰੀ ਵਾਲੇ ਬਾਬੂਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਨੌਜੁਵਾਨ ਰਾਸ ਨਾਂ ਆਇਆ। ਲੁਧਿਆਣੇ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀ ਹੌਜਰੀ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਛੱਡ ਦਿਤਾ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਗੁਡ਼ਗਾਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਆਇਆ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਲੈਕਟ ਤਾਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਨਖਾਹ ਵੀ ਜਿੰਨੀ ਮੰਗੀ ਉਹ ਮੰਨ ਗਏ ਪਰ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਗਲਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁਛਿਆ ਤਾਂ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹਨੇ ਦਾਹਡ਼ੀ ਬੰਨ ਕੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਬੁਰਾ ਮਨਾਇਆਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਦਾਹਡ਼ਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਡਿਊਟੀ ਜੁਆਇੰਨ ਕਰੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਏਗਾ ਦੇਖੀ ਜਾਊ। ਇੰਜੀ. ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਵੇਂ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਇਆ। ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲ਼ ਦੋ ਏਹੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜਿਹਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਗੁਣ ਹਨ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਸੁੱਚਾ ਇਮਾਨਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਬਣਨਾ। ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾ ਕਰਕੇ ਗੁਡ਼ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਚਡ਼੍ਹਤ ਹੋ ਗਈ। ਤੀਹ ਹਜਾਰ ਤਨਖਾਹ ਤੋਂ ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਕ ਲੱਖ ਰੁਪੈ ਤਨਖਾਹ ਹੋ ਗਈ। ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਠਾਕ ਨਿਭਾਇਆ ਅਤੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਹਸਲ ਕੀਤਾ। ਤਾਰੀਖ 22-01-2011 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰਿਵਾਡ਼ੀ ਜਿਲੇ ਦੇ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਚਿੱਲਡ਼ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਕ ਨਿਵਾਸੀ ਨੇ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਮ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ, “ਸਰਦਾਰ ਜੀ, ਆਪ ਜੈਸੇ ਸਿੱਖ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨ ਕਮਰੋ ਮੇਂ ਬੈਠ ਮੂਛੋ ਕੋ ਤਾਵ ਦੇਤੇ ਹੋ ਔਰ ਬਡ਼ੀ ਬਡ਼ੀ ਬਾਤੇ ਕਰਤੇ ਹੋ। ਹਮਾਰੇ ਗਾਵ ਕੇ ਪਾਸ 1984 ਸੇ ਪਹਿਲੇ ਏਕ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਗਾਵ ਹੋਤਾ ਥਾ। ਬਹ ਸਰਦਾਰੋ ਕਾ ਗਾਵ ਥਾ। ਲੋਗ ਬਡ਼ੇ ਅੱਛੇ ਥੇ । ਲੰਗਰ ਚਲਤਾ ਰਹਿਤਾ ਥਾ। ਉਸ ਵਕਤ ਸਮਾਂ ਹੀ ਐਸਾ ਥਾ ਕਿ ਭੀਡ਼ ਨੇ ਉਸ ਗਾਵ ਕੇ ਸਭੀ ਸਰਦਾਰੋ ਕੋ ਜਿੰਦਾ ਜਲਾ ਦੀਆ, ਲੂਟ ਲੀਆ ਅੰਤ ਸਭੀ ਸਰਦਾਰੋ ਕੋ ਆਗ ਲਗਾ ਦੀ। ਉਨਕੇ ਘਰ ਖੰਡਰਾਤ ਰੂਪ ਮੇ ਅਭੀ ਭੀ ਵੈਸੇ ਕੇ ਵੈਸੇ ਹੈ। ਆਜ ਤੱਕ ਉਸ ਗਾਵ ਮੇਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਉਧਰ ਜਾਨੇ ਸੇ ਲੋਗ ਡਰਤੇ ਹੈਂ”। ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੋ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਠਹਾਕੇ ਮਾਰ ਮਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਇਕ ਦਮ ਸੁੰਨ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੀ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਹਇਆ ਸੀ। ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਜਲਾ ਦੇਣਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲੈਣਾ ਉਪਰੰਤ ਸਾਡ਼ ਦੇਣਾ ਅਤੇ 27 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਭੀ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਉਵੇਂ ਦਾ ਉਵੇਂ ਹੋਣਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੁਣਿਆ। ਇੰਜੀ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਤਾ ਲਿਆ। ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਸਵੇਰੇ 23-01-2011 ਨੂੰ ਕਾਰ ਕੈਮਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਉਹਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ। ਜੋ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਉਹਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਉਤਾਰ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਲਾਸਾਂ ਆਦਿ ਸੁੱਟੀਆਂ ਸਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਣ ਤੇ ਖਡ਼੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਸੁੱਟੇ। ਭਿਆਨਕਤਾ ਐਨੀ ਸੀ ਕਿ ਨੀਂਦ ਆਉਣੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਾਲ਼ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋ ਪਏ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿਤਾ। ਸਾਰੇ ਕੁੱਝ ਦਾ ਇੱਕ ਲੇਖ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦਿਤੀ। ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਹੁਤ ਧੀਰਜ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ। ਫੋਟੋਆਂ ਸੰਭਾਲ਼ੀਆਂ। ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਭੇਜਿਆਂ, ਫੋਟੋਆਂ ਭੇਜੀਆਂ। ਇੰਟਰਨੈਟ ਰਾਹੀਂ ਬਡ਼ੇ ਤਰਕੇ ਨਾਲ਼ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਤਾ। ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਲੇਖ ਛਾਪ ਦਿਤਾ, ਫੋਟੋਆਂ ਛਾਪ ਦਿਤੀਆਂ ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਰਸ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਇਹ ਲੇਖ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਛਾਪਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਫਤਿਹਨਾਮੇ’ ਹੁਣ ‘ਵੰਗਾਰ’ ਵਾਲੇ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੈਗਜੀਨ ‘ਫਤਿਹਨਾਮਾ’ ਲੇਟ ਕਰਕੇ ਭੀ ਇਹ ਲੇਖ ਛਾਪ ਦਿਤਾ। ਬੱਸ ! ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ? ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਫੈਲ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਟੈਲੀਫੂਨ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ: ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪੀਰਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਸ: ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਨੇ ਇੰਜੀ. ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਨਾਲ਼ ਰਾਬਤਾ ਬਣਾਇਆ। ਸੱਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲ਼ ਪਹੁੰਚੇ। ਕਈ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਉਸ ਪਿੰਡ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ। ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ । ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਰਲ਼ ਕੇ ਉਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਫੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿ 04-03-2011 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਅਖੰਡ ਜਾਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ । 06-03-2011 ਨੂੰ ਭੋਗ ਉਪਰੰਤ ਕੀਰਤਨ ਦਰਬਾਰ ਭੀ ਸਜੇਗਾ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ: ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੱਕਡ਼ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਪਹੁੰਚੇ। ਅਖੰਡ ਜਾਪ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਤਾਂ ਕਰ ਲਿਆ ਪਰ ਇਸ ਅਲੱਗ ਥਲੱਗ ਡਰਾਵਣੇ ਪਿੰਡ ਇਹ ਸੱਭ ਕੁੱਝ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ ਖੰਡਰ ਹੋਈਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਸੱਪਾਂ ਬਿੱਛੂਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ। ਸਲਵਾਡ਼ ਉੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਿੱਪਲ਼ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਉੱਲੂਆਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਭੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਡ਼ਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। ਜਲਾਣ ਵਾਸਤੇ ਲੱਕਡ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਠੰਡ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸੀ। ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਵਾਈ ਭੀ ਆਮ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਡ਼ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤਾਂ ਤੇ ਕਮੇਟੀਆਂ ਭੌਰ ਭੌਰ ਅਤੇ ਡਰੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਕਭੀ ਹਾਂ ਕਭੀ ਨਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਬਾਹਰਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰਪਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਨੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਇਆ ਖਰਚੇ ਵਲੋ ਬੇਫਿਕਰ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਇੰਜੀ. ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰੇ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਜੋ ਗਿਆਸਪੁਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਤਾਲੇ ਲਗਾ ਕੇ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲ਼ ਮੱਦਦ ਲਈ ਗੁਡ਼ਗਾਵਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹੋਂਦ ਚਿਲਡ਼ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਾਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਪਟੌਦੀ ਜੋ ਕਿ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਸੰਗਤ ਪਹੁੰਚਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਲੋਡ਼ੀਦਾ ਸਮਾਨ ਭੀ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇੱਟਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਆਰਜੀ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ। ਆਲ਼ੇ ਦੁਆਲਿਓ ਝਾਡ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਅੱਗ ਬਾਲ਼ੀ ਅਤੇ ਕਡ਼ਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਿ ਦੀ ਦੇਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਚਾਸ ਵਾਸਤੇ ਪਾਣੀ ਰੱਖ ਦਿਤਾ । ਦੇਗ ਬਣਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਪਿਤਾ ਖੁਰਚਣਾ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਤਾ ਝਾਡ਼ੀਆ ਜੋ ਕਿ ਕੰਡਿਆਲੀਆਂ ਸਨ ਨੂੰ ਤੋਡ਼ ਤੋਡ਼ ਕੇ ਅੱਗ ਬਾਲ਼ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਖਬਰ ਮਿਲ਼ੀ ਕਿ ਗਿਆਸਪੁਰੇ ਵਾਲ਼ਾ ਘਰ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੰਡਿਆਲੀ ਝਾਡ਼ੀ ਦਾ ਕੰਡਾ ਖੁੱਭ ਗਿਆ। ਪਿਤਾ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਪਾਠ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਦੇਗ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਦੀ ਟੀ.ਵੀ. ਵਾਲ਼ੇ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ । ਟੀ.ਵੀ ਤੇ ਦੇਗ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਦੀ ਅਤੇ ਲੁੱਟੇ ਘਰ ਦੀ ਖਬਰ ਵੀਡੀਓ ਇਕੱਠੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੇਗ ਬਣ ਗਈ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਹੱਥ ਮੂੰਹ ਧੋਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ । ਪਾਠ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਘਟਦੇ ਪਾਠੀ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਭੀ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਰਹੇ ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਕੁੱਝ ਹਇਆ ਹੀ ਨਾਂ ਹੋਵੇ। ਸ: ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਝੀਡਾ ਨੇ ਤਿੰਨੋ ਦਿਨ / ਰਾਤ ਸੇਵਾ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਨਿਭਾਈ।ਤਾਰੀਖ 06-03-2011 ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੀਡਰ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਭਾਰੀ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ। ਤਿੰਨੋ ਦਿਨ ਖੂਬ ਲੰਗਰ ਚੱਲਿਆ। ਆਲ਼ੇ ਦੁਆਲ਼ੇ ਦੀ ਗਰੀਬ ਜੰਨਤਾ ਨੇ ਖੂਬ ਲੰਗਰ ਛਕਿਆ। ਸਾਰਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਮਿਨਰਲ ਵਾਟਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਾਮਿਆਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਦਰੀਆਂ ਤੱਪਡ਼ਾ ਦਾ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ। ਮੋਬਾਈਲ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਟਾਇਲਟ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕੁਇੰਟਲ ਤਾਂ ਮਾਹ ਦੀ ਦਾਲ਼ ਲੱਗ ਗਈ। ਸਬਜੀ ਸਲਾਦ ਅਲੱਗ ਸੀ। ਮੇਂਬਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਢੀਡਸਾ ਸਾਹਿਬ 05 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ। ਸੰਤ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾਦਵਾਲ਼, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਕੀਲ ਨਵਕਿਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਫੂਲਕਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਇਥੇ ਜਲਿਆਂ ਵਾਲ਼ੇ ਬਾਗ ਦੀ ਤਰਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ 51 ਲੱਖ ਰੁਪਿਆ ਖਰਚਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਖਸ ਫਾਰ ਜਸਟਿਸ ਵਲੋਂ 13 ਲੱਖ ਰੁਪਿਆ ਭੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਤ ਦਾਦੂਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਕ ਲੱਖ ਰੁਪਿਆ ਇਸ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਭੀ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਕੁੱਝ ਨਾਂ ਕੁੱਝ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਪਿੰਡ ਚਿਲਡ਼ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਦਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਹੋਂਦ ਚਿਲਡ਼ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਹੋਂਦ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਚਿਲਡ਼ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੇ ਲਿਖਤੀ ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਦਿਤਾ ਕਿ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਜੋ ਮਰਜੀ ਇਥੇ ਬਣਾਵੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਖੀਰ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਭੀ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਸੱਭ ਸੰਗਤਾਂ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਈਆਂ। ਗੁਡ਼ਗਾਵਾਂ ੳਤੇ ਪਟੌਦੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੇ ਸਮਾਨ ਸਮੇਟਿਆ, ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਪਹੁੰਚਾਣਾ ਸੀ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਜਥੇਦਾਰ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ‘ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ’ ਦਾ ਇਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੱਥਰ ਭੀ ਲਗਵਾਇਆ। ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਕਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਲ਼ੇ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁਮਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੰਗਤ ਵਿਛਡ਼ ਗਈ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਥੈਲੀ ਇੰਜੀ. ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲ਼ ਰਹਿ ਗਈ। ਤਾਰੀਖ 08-03-2011 ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਇਕ ਵਜੇ ਚੱਲੇ (ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਪਾਉਣ ਵਾਸਤੇ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀ.ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਪਾਣੀਪਤ ਤੋਂ ਸ. ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਜੀ ਝੀਡਾ ਆਪਣੇ ਜਥੇ ਨਾਲ਼ ਸਾਮਿਲ ਹੋਏ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ 9 ਵਜੇ ਸਾਰੇ ਮੋਹਾਲ਼ੀ ਦੇ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਬ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਥੇ ਹੀ ਸ: ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪੀਰਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ਼ ਆ ਰਲ਼ੇ। ਤਾਰੀਖ 09-03-2011 ਨੂੰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚੇ, ਇਥੇ ਜਥੇਦਾਰ ਤਖਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗਡ਼ ਜੀ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 09-03-2011 ਨੂੰ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਗੁਡ਼ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਲੁੱਟੇ ਪੁੱਟੇ ਘਰ ਗਿਆਸਪੁਰੇ ਨੂੰ ਆ ਗਏ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀ. ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰੇ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਵਡ਼੍ਹ ਤਾਂ ਗਏ ਪਰ ਰੋਣਾ ਨਾਂ ਰੋਕ ਸਕੇ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਹਜਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬਣਾਈ ਸੀ ਸੱਭ ਖਿਲਰੀ ਪਈ ਸੀ। ਸੈਂਚੀਆਂ ਉੱਥਲ਼-ਪੁੱਥਲ਼ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਹਰ ਚੀਜ ਨੂੰ ਫੋਲ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੱਭ ਲੈ ਗਏ। ਚਾਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੈਸ ਸਲੰਡਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਸਾਈਕਲ ਤੱਕ ਲੈ ਗਏ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਕਾਰ ਜਾਂ ਸਕੂਟਰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦੇ ਕਿਉਂ ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਗੰਦ ਪਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ। ਸਕੂਟਰ, ਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗਲਤ ਹੈ। ਉਧਰ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੈਕਟਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਫੈਕਟਰੀ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੂੰ ਫੈਕਟਰੀ ਛੱਡ ਦੇ। ਤੇਰੇ ਇਥੇ ਹੋਣ ਨਾਲ਼ ਤੈਨੂੰ ਭੀ ਖਤਰਾ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਭੀ ਖਤਰਾ। ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭੀ ਸਾਇਦ ਇਹ ਸੁਝਾਉ ਠੀਕ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਫੈਕਟਰੀ ਛੱਡ ਦਿਤੀ ਤੇ ਗਿਆਸਪੁਰੇ ਆ ਗਿਆ। ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।ਤਾਰੀਖ 21-12-2011 ਨੂੰ ਸਿਵ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਲਜੀਤ ਜੱਸੀਆਂ ਨੇ ਇੰਜੀ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਐਵੇ ਹੀ ਇੱਕ ਕੇਸ ਧਾਰਾ 153 ਏ ਤਹਿਤ ਰਜਿਸ਼ਟਰਡ ਕਰਵਾ ਦਿਤਾ। ਕੋਈ ਵਿੱਕੀ ਗਾਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲ਼ਿਆਂ ਦੀ ਛਪੀ ਫੋਟੋ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀ ਸ਼ਰਟਾਂ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਜਪਤ ਕਰਵਾਈਆ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਤੇ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਥੋ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਕੀ ਗਾਰਮੈਂਟ ਇੰਜੀ. ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਵਿਚਾਰਾ ਸੈਟ ਹੋਣ ਲਈ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਫੈਕਟਰੀ ਕਿਥੋ ਬਣਾ ਲਈ ?? ਜਦੋਂ ਇੰਜੀ. ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ਼ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਹੱਸਦਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਫੈਕਟਰੀ ਨਾਮ ਕਰਵਾ ਦੇਣ, ਫਿਰ ਭਾਵੇਂ ਦੋ ਸਾਲ ਕੈਦ ਕਰ ਲੈਣ। ਇਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਧਾਰਾ ਕਈ ਸਿੱਖ ਨੌਜੁਵਾਨਾਂ ਤੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਦੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਅੰਦਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੇਸ ਝੂਠਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਇਸੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਇੰਜੀ. ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਨੇ 21-12-2011 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਘਰ ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਕੱਟੀ। ਕਦੇ ਭੂਆ ਦੇ ਘਰ, ਕਦੇ ਫੂੱਫੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਨਾਨਕੇ ਸਹੁਰੇ ਆਦਿ ਲੁਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਿਛਲਾ ਸਿਆਲ਼ ਹੋਂਦ ਚਿੱਲਡ਼ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਥੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਬਣਾਉਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਹ 2011-2012 ਦਾ ਸਿਆਲ਼ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਨੇ ਕੱਢਿਆ। ਅੱਜ 08-02-2012 ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਂਸਪੁਰਾ ਦੀ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਅਗਾਊ ਜਮਾਨਤ ਹੋ ਗਈ। ਸਿੱਖ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਨਾਲ਼ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਈ ਇਉਂ ਹੀ ਕਰਦੇ ਨੇ । 
ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ, 
9914701469
ਪਿੰਡ ਗਿਆਸਪੁਰਾ
ਲੁਧਿਆਣਾ ॥ 


Thursday, February 09, 2012

ਮਾਮਲਾ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ:ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਚੁਨੌਤੀ

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ 
ਜਗ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਫੇ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਖਬਰ 
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ 'ਚ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਫੁਲ ਬੈਂਚ ਨੇ ਬੀਤੇ ਸਾਲ 20 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ ਫੈਸਲੇ ਖਿਲਾਫ ਐੱਸ. ਜੀ. ਪੀ. ਸੀ. ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 'ਚ ਐੱਸ. ਐੱਲ. ਪੀ. ਦਾਇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਖਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ੍ਪਾਰ੍ਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅਠ ਫਰਵਰੀ ਵਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ  8 ਫਰਵਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਅਖਬਾਰ  ਨੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨਿਊਜ਼ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ,"ਸਹਿਜਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ‘ਤੇ  ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਖਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।"   
ਅਖਬਾਰ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਥੇਦਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਘੇ ਵਕੀਲ  ਐਸ.ਕੇ. ਸਾਲਵੇ ਰਾਹੀਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਰੰਭ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਡ਼ਿੱਕੇ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਕਾਰਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੋਣ ਅਮਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਜਿਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਚੋਣ ਇਜਲਾਸ ਨਹੀਂ ਸੱਦਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਬਾਰੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਟੀਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਚੋਣ ਅਮਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕਰੇ। 
ਇਥੇ ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ  ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਦਨ ਲਈ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਵਾਸਤੇ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 18 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ 22 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਸਨ। 5 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਗਮ ਸੱਦ ਕੇ 15 ਮੈਂਬਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਜਨਰਲ ਇਜਲਾਸ ਸੱਦਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਕਰੀਬਨ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਪਰ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਲੋਂ  ਚੋਣ ਇਜਲਾਸ ਨਹੀਂ ਸੱਦਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਪੱਤਰ ਵੀ ਭੇਜ ਕੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 
ਪ੍ਰਬੰਧ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ 
ਚੰਡੀਗਡ਼੍ਹ  ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖਬਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ 
ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨਿਊਜ਼ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ (ਐਡਮਨਿਸਟਰੇਟਰ) ਲਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਸਬੰਧੀ ਦਾਇਰ ਇਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅੱਗੇ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਹਿਜਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸਬੰਧੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਲਿਆ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਹਿਜਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਉਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਪਿੱਛੋਂ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਜ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਲਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅੱਜ ਇਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਟਾਲ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਖਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਗ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬਣਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।