Showing posts with label News Papers. Show all posts
Showing posts with label News Papers. Show all posts

Tuesday, October 27, 2015

ਅਖੌਤੀ ‘ਸਟੇਟਸ’ ਲਈ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ
ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜੀਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਆਪਣੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ  ਹੈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਚਾਹੇ ਇਨਸਾਨ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਲੋਕ ਮੀਡੀਆ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇੰਨੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਬੱਚੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਹਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਘੁੱਟੀ ਪਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰੱਕੀ, ਉੱਨਤੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਕਦਮ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਆਪਣੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਥਾਂ ਹੋਰ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਵੱਲ  ਰੁਝਾਨ ਇੰਨਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਪਹਿਰਾਵਾ, ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤਕ ਵੀ ਅਪਣਾ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਰੁਖ਼ ਬਦਲਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੀ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੰਗ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਭ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਕਈ ਨਾਮੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਸੀ ਕਿ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤਣ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੀ ਹੋਈ ਪਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ’ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ’ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ’ਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁਕੰਮਲ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਹੱਥ ਧੋਣੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾ ਹੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸਮੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਈ ਗਈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਭੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਅਖੌਤੀ ‘ਸਟੇਟਸ’ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਲਜ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇਖਾ-ਦੇਖੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਤ ਇੰਨੇ ਮਾੜੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਤੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਹੈਲੋ, ਹਾਏ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਕੌਮਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤਕ ਕਾਮਯਾਬ ਹਨ, ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਗਿਆਨ ਤਾਂ ਜਿੰਨਾ ਹੋਵੇ ਘੱਟ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਕੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੀਏ। 
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ ਪਾਸ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਦਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰੇਆਮ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲੋਪ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਲੋਪ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੌਣ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਿਆਪਕ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣੇ, ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੋਕੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਹੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਨਵੇਂ ਗਾਇਕ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਘੱਟ ਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਦਕਾ ਬੱਚੇ-ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ’ਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਜਾਦੂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਗਾਇਕਾਂ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਬਰ ਸਮਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ, ਪਹਿਰਾਵਾ ਤੇ ਬੋਲੀ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ੲਿਸ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਣ ਖਲੋਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਾਂ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੋਈ ਵਜੂਦ ਰਹੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਖੁੰਜੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਦੇਖ ਕੇ ਤਾਂ ਇਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਛੇਤੀ ਕੋਈ ਉਪਰਾਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ। ਅੱਜ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਦਮ ਉਠਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀ ਸਾਡੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਗੌਲਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ।  ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਅੱਖੋਂ ਓਹਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਹਾਲ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵੀ ਬੀਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੋ ਲੋੜ ਹੈ ਸਰਕਾਰ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਣ ਦੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤਕ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।  
ਭੁਪਿੰਦਰਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਇਸ ਮੋਬਾਇਲ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ--ਸੰਪਰਕ: 99149-57073

Sunday, October 11, 2015

ਹਿੰਦੀ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵਕੀਰਤੀ ਯਸ਼ (ਵਿੱਕੀ) ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ

ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਆਖਿਰੀ ਸਾਹ 
ਜਲੰਧਰ//ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: (ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ ਬਿਊਰੋ): 
ਕੋਈ ਜ਼ਮਾਨਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਹਿੰਦੀ ਮਿਲਾਪ ਮੋਹਰੀ ਕਤਾਰ ਵਾਲਾ ਹਿੰਦੀ ਅਖਬਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।  ਇਸ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਸਿਮਰ ਸਦੋਸ਼ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਕਈ ਖਾਸ ਅੰਕ ਕਢੇ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੀਰਤੀ ਵਿੱਕੀ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਾਲਾ ਹਥ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਪਿਆਰੇ ਵਿੱਕੀ ਸਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। 
ਦੈਨਿਕ ਹਿੰਦੀ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਤੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਸ੍ਰੀ ਯਸ਼ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵਕੀਰਤੀ ਯਸ਼ (ਵਿੱਕੀ) ਦਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੇਵਲ 59 ਸਾਲਾ ਵਿੱਕੀ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਚਾਰ ਵਜੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ ਯਸ਼ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2 ਜੂਨ 1992 ਨੂੰ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਵਿੱਕੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਕ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਸ੍ਰੀ ਵਿਜੈ ਚੋਪੜਾ, ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸ੍ਰੀ ਜਤਿੰਦਰ ਪਨੂੰ, ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪਰਵਾਰ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਲਕਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ 'ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

Monday, May 27, 2013

ਨਕਸਲੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤ//ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕੀ

Posted On May - 26 - 2013

ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਵੇਲਾ

ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਸੂਬੇ ਦੇ ਜਗਦਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂਆਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੱਡੇ ਮਾਰੂ ਹਮਲੇ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਨਕਸਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਉੱਪਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਮਹਿੰਦਰ ਕਰਮਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਉਦੈ ਮੁਦਲਿਆਰ ਸਮੇਤ 27 ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਦੋਂਕਿ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਚਰਨ ਸ਼ੁਕਲ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਕਵਾਸੀ ਲਖਮਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਫੂਲੋ ਦੇਵੀ ਸਮੇਤ 31 ਵਿਅਕਤੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਾਓਵਾਦੀ ਹਮਲਾਵਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੰਦ ਕੁਮਾਰ ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦਿਨੇਸ਼ ਸਮੇਤ ਲਗਪਗ ਦਰਜਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਗਵਾ ਕਰ ਕੇ ਲੈ ਗਏ। ਮਾਓਵਾਦੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਅਗਾਮੀ ਸੂਬਾਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰਿਵਰਤਨ ਰੈਲੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਇਸ ਦੁਖਦਾਇਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਿਆਸੀ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਕੋਈ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਲ 2007 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤਕ ਲਗਪਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਲਗਪਗ 300 ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ 62 ਸਾਲਾ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਮਹਿੰਦਰ ਕਰਮਾ ਸਾਲ 2006 ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ’ਤੇ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ‘ਪੀਪਲਜ਼ ਰਿਜਿਸਟੈਂਸ ਫੋਰਮ’ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ‘ਸਲਵਾ ਜੁੰਡਮ’ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਕਈ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ‘ਸਲਵਾ ਜੁੰਡਮ’ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇਸ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਕਰਮਾ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਤਲਾਨਾ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਜ਼ੈੱਡ ਪਲੱਸ’ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਕ ਢੰਗ-ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਕੱਟੜ ਹਮਾਇਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ’ਤੇ ਸੀ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਅਤਿਵਾਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬਸਤਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸੱਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਸੀ।
1967 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ‘ਨਕਸਲਵਾੜੀ’ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਮਾਓਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਕੇਵਲ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮੁਲਕ ਦੇ 28 ਵਿੱਚੋਂ 20 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੈ। ਮਾਓਵਾਦੀ ਲਗਪਗ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਜਾਰਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹੱਕ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਾਸਤੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੰਮੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਨੇਤਾ ਮਾਓ-ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਿਹਾਰ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਆਦਿ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਤੋਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਿਰੁੱਧ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਜਾਇਜ਼-ਨਾਜਾਇਜ਼ ਢੰਗ ਅਪਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕ ਮੌਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਗਰਦਾਨਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਅਮਨ ਵਾਰਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।
ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵੀ ‘ਗੋਲੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਗੋਲੀ ਨਾਲ’ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨੀਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਕਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਅਮਨ-ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਮਝਣਾ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜਬਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਿਊਣਾ ਦੁੱਭਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਸ਼ਾ ਸੁਧਾਰਨ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਰਥਿਕ ਹੱਲ ਵੱਲ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਉਲਟਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਕਸਲੀਆਂ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਗਰਦਾਨ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਉਚਿਤ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਵੱਲ ਯਤਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸਿਆਸੀ ਪਾਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌੜੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਹੱਲ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਵਹਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ, ਸਰਕਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ  ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਲਈ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਕੇ ਉਚਿਤ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਦਾ ਹੈ।(ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਚੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ) 

Related Links:

सरकार के विरूद्ध युद्ध की तैयारी कर रहे नक्‍सलवादी                                 लाल सलाम 


Tuesday, May 07, 2013

"ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦੋਹਰੇ ਮਾਪਦੰਡ ਕਿਉ"

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬੇਰੁਖੀ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤੀ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ ਦੁਖੜੇ ਫਰੋਲੇਵੀ ਪੀ ਸਿੰਘ ਨਾਗਰਾ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ:6 ਮਈ:ਅੱਜ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਲੱਬ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਸਾਬਕਾ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖੜੇ ਫਰੋਲੇ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਲਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ 17 ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੇਲ੍ਹਾਂ 'ਚ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈਲਾਂ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ 3 ਸਾਲ ਸੂਰਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨਕੇ ਹੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਕੋਠੜੀ 'ਚ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਏ ਜੋ ਬਿਆਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ । ਉਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕਿਤੇ ਬਰਫਾਂ 'ਤੇ ਲਿਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਰੰਟ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪੁੱਠੇ ਟੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਬੋਲ ਕੇ ਦੱਸੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਐਨੀ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਨਸਾਫ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਵਤਨ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ ਸਰਬਜੀਤ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦੋਹਰੇ ਮਾਪਦੰਡ ਕਿਉ ਅਪਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਣਗੌਲੇ ਕੀਤੇ 4 ਜਾਸੂਸਾਂ ਕਰਾਮਤ ਰਾਹੀ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਲਾਲ, ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਉਪਿੰਦਰ ਨਾਥ ਤੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਭਾਸਕਰ ਤੇ ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਲੜਕਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਕ ਪਾਸੇ ਫੌਜੀ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ ਜੰਗ ਵੇਲੇ ਲੜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਹਰ ਟਾਈਮ ਜਾਨ ਜੋਖਮ 'ਚ ਪਾ ਕੇ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕ 'ਚ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸੀ ਉਪਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ 
ਕੀਤੀ ਗਈ, ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਏਜੰਟ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਹੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਨੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 'ਚ ਕੇਸ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਸੇ ਲੇਖੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਹੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰੇ ਗਏ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਰਬਜੀਤ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਦਿਆ ਇਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਕ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਬਦਲੇ 18-18 ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਰਬਖਸ਼ ਲਾਲ ਤੇ ਕਰਾਮਤ ਰਾਹੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਸਰਬਜੀਤ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੁਰਬਖਸ਼ ਲਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ 1987 'ਚ ਰਾਅ ਅੰਦਰ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਲੈ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਫੜੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਤੇ ਉਹ 17 ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਰਹਿਕੇ 2006 'ਚ ਵਤਨ ਪਰਤਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ 1500 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਤਨਖਾਹ 'ਤੇ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸਨ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਾਸੂਸੀ ਬਾਰੇ ਘਰ ਵੀ ਨਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ, ਰਾਅ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੁੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੰਟੈਰੋਗੇਸ਼ਨ 2-3 ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ 3-3 ਮਹੀਨੇ ਇੰਟੈਰੋਗੇਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤੇ ਅਣਮੱਨੁਖੀ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਜਾਸੂਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕੇਸ ਰਜਿਸਟਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਟੈਰੋਗੇਸ਼ਨ ਲਈ ਐਫਆਈਯੂ 'ਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਿਲਟਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਲ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਉਹ 3 ਸਾਲ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਐਫਆਈਯੂ 'ਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਣਮਿਥੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੁੰ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਕਰਾਮਤ ਰਾਹੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ 1983 'ਚ ਰਾਅ ਅੰਦਰ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ 2 ਸਾਲ ਟਰੇਨਿੰਗ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਿਆ ਪਰ 27 ਜੂਨ 1988 ਨੂੰ ਉਹ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਉਪਰੰਤ ਉਹ 18 ਸਾਲ ਕੈਦ ਕੱਟਕੇ 2005 'ਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜਿਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਦਿਮਾਗੀ ਸੰਤੁਲਨ ਵੀ ਗੁਆ ਬੈਠਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਕ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ 1998 'ਚ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ 14 ਸਾਲ ਭਾਰੀ ਬੇੜੀਆਂ 'ਚ ਜਕੜ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕੋਟ ਲੱਖਪਤ ਜੇਲ, ਕਦੇ ਮੁਲਤਾਨ ਜੇਲ ਕਦੇ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਤੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਜੇਲ੍ਹ' ਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ । ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ 7 ਫੁੱਟ ਦੀ ਕੋਠੜੀ 'ਚ ਹੀ ਕੈਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੋਠੜੀਆਂ 'ਚ ਬੈਠਾ ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਪਾਗਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਹੋਏ ਵੀ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤਾਂ ਰਾਅ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਏਜੰਟ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸਮੇਤ ਹਰ ਜਗਾ ਅਪੀਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਾਈਕੋਰਟ 'ਚ ਗਿਆ ਤੇ ਇਨਸਾਫ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਇਥੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦਾ ਕੇਸ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 'ਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਮੌਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੁੰ ਇਨਸਾਫ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਢੇ 3 ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟੀ ਤੇ ਉਪਿੰਦਰ ਨਾਥ ਨੇ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟੀ ਜਦਕਿ 12 ਸਾਲ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟ ਕੇ ਆਏ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਮੋਹਨਲਾਲ ਭਾਸਕਰ ਜਿਸ ਨੇ 14 ਸਾਲ ਕੈਦ ਕੱਟੀ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਲੜਕਿਆਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗੌਰਵ ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਣਦਾ ਹੱਕ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। 
ਇਹਨਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਰੇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਤੇ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਆਸ਼ਰਤ ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ, ਜਾਸੂਸਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬਣਦਾ ਮਾਣ ਸਤਿਕਾਰ, ਜਿੰਦਾ ਜਾਸੂਸਾਂ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੁੰ ਪੈਨਸ਼ਨਾਂ, ਭਰਤੀ ਵੇਲੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਦਾ 50 ਲੱਖ ਦਾ ਬੀਮਾ, ਜਾਸੂਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਬੋਰਡ ਤੇ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮਰ ਚੁੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। (ਦੇਸ਼ ਸੇਵਕ ਚੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ)


ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਲਗਵਾਏ ਗਏ ਸਰਬਜੀਤ ਕੋਲੋਂ ਅੰਗੂਠੇ ?







Saturday, May 04, 2013

ਮਾਮਲਾ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਾ

ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਘਾਟੇ ਦਾ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਹਨਾਂ "ਡਾਕਿਆਂ" ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਰੋਕਣਗੇ ?
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਗ ਬਾਣੀ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਖਬਰ
ਜਿਹਨਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਨਗਿਣਤ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਨੇਕ ਅੰਦੋਲਨ ਚੱਲੇ, ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹੋਈਆਂ ਓਹ ਸੁਪਨੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਨਜਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਫੇਰ ਖਬਰ ਆਈ ਹੈ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਦੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਣਜੇ ਦਾ ਨਾਮ।   ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਪਵਨ ਬਾਂਸਲ ਦਾ ਭਾਣਜਾ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਵਤ ਵੀ ਮਾੜੀ ਮੋਟੀ ਨਹੀਂ ਪੂਰੇ ਨੱਬੇ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ। ਤੇ ਇਹ ਨੱਬੇ ਲੱਖ ਵੀ ਫਿਕਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੌਦੇ ਤੋਂ ਮਸਾਂ ਅਧੀ ਰਕਮ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕਲ੍ਹ 3 ਮਈ 2013 ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਕਲੀ ਖਬਰ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਖਬਰ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ (ਸੀਬੀਆਈ) ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਬਾਂਸਲ ਦੇ ਭਾਣਜੇ ਵਿਜੈ ਸਿੰਗਲਾ ਨੂੰ ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਪਾਸੋਂ 90 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕੇਸ ਵਿਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਜੈ ਸਿੰਗਲਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (ਸਟਾਫ) ਮਹੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ  ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਰਮ ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਆਈ ਹੋਵੇ ਪਰ ਕੁਝ ਕੁ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਜਰੂਰ ਹੋ ਗਿਆ 
ਸੀਬੀਆਈ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਫਸਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਬਾਂਸਲ ਦੇ ਭਾਣਜੇ ਵਿਜੈ ਸਿੰਗਲਾ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਮੰਜੂਨਾਥ ਨਾਮੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਸੋਂ 90 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਾਬਿਲੇ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਮੰਜੂਨਾਥ ਨੂੰ ਇਹ ਰਕਮ ਦੇ ਕੇ ਸਿੰਗਲਾ ਕੋਲ ਮਹੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਅਫਸਰ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਉਹੀ ਮਹੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਜਿਸਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਕੇ ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ (ਸਟਾਫ) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਰੱਕੀ ਨਾਲ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੋ ਅਗਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਲਾਹੇਵੰਦੀ ਕੁਰਸੀ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੈਂਬਰ (ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ) ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਮੰਜੂਨਾਥ ਰਾਹੀਂ 90 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਭੇਜੇ। ਇਹ ਸੌਦਾ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਸੰਦੀਪ ਗੋਇਲ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਜੈ ਦਾ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਹੈ।
ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਹ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਿਜੈ ਸਿੰਗਲਾ ਤੋਂ ਪੁਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ 16 ਤੇ ਸੈਕਟਰ 28 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਬਾਂਸਲ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸੈਕਟਰ 28 ਵਿਚ ਹੈ। ਸੀਬੀਆਈ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮਹੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੋਨ ਕਾਲਾਂ ਵੀ ਟੈਪ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਮਹੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਛਮੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲੀ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਰੁਤਬਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੱਲ ਉਹੀ ਹੋਈ ਨ ਕੁੱਤਾ ਰਾਜ ਗੱਡੀ ਤੇ ਵੀ ਬੈਠ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਚੱਕੀ ਚੱਟਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਛਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਜੈ ਸਿੰਗਲਾ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਦਿਆਂ ਹੀ ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਬਾਂਸਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਤਰਜਮਾਨ ਸੱਤਿਆਵ੍ਰਤ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਸਿਰਫ ਏਨਾ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਾਰਟੀ ਉਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗੀ। ਕਿੰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਂਸਲ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਅਸਤੀਫਾ ਵੀ ਦੇ ਦੇਂਦੇ। ਘਟੋਘੱਟ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ੱਤ ਇਸ ਨਾਲ ਵਧ ਹੀ ਜਾਣੀ ਸੀ ਘਟਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਸਾਖ ਦਾ ਢੰਡੋਰਾ ਪਿੱਟਣ ਪੂਰੀ ਯੂ ਪੀ ਏ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਸੁਆਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਪੁਛ ਰਹੇ ਹਨ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਮਾਮਲੇ ਹਨ ? ਕਿਸ ਕਿਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਹਨ? ਕਿਸ ਕਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਨ?

ਜਿਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਪਧਰ ਤੇ ਖੁਦ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੀ ਰਿਸ਼ਵਤਾਂ ਖਾ ਰਹੇ ਹੋਣ ਉਸ ਵਿੱਚ ਘਾਟਾ ਹੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਘਾਟਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਟੈਕਸ ਹੀ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰਕੇ ਵਿਕਦੇ ਹੋਣ ਉਥੇ ਬੇਚੈਨੀ ਹੀ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਥੇ ਬੇਚੈਨੀ ਫੈਲਦੀ ਹੈ ਉਥੇ ਅੱਤਵਾਦ, ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੱਥਾਂ ਲਈ  ਰਾਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੁਖਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਮਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਐਕਸ਼ਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ---ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ 

ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਪੋਰਟ

ਵੋਹ ਤੇਗ ਮਿਲ ਗਈ ਜਿਸਸੇ ਹੁਆ ਹੈ ਕਤਲ ਮੇਰਾ
ਕਿਸੀ ਕੇ ਹਾਥ ਕਾ ਉਸ ਪਰ ਨਿਸ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਤਾ 
ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਜ਼ਰੂਰ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਸੁਆਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਿਹੜਾ ਰਹਿ ਰਹਿ ਕੇ ਸਿਰ ਚੁੱਕਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਭੈਣ ਦਲਬੀਰ ਕੌਰ ਆਪਣਾ ਭਰਾ ਗੁਆ ਬੈਠੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਵੀ ਖੁੱਲ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰੇਗੀ ਜਿਹੜੇ ਜਿੰਮੇਦਾਰ ਬੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ। ਇਥੇ ਅਸੀਂ "ਖਾਲਸਾ ਨਿਊਜ਼" ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਜਿਹੜੀ 12 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਛਪੀ ਸੀ ਉਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੋਬਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਨਾਲ ਹੀ ਯਾਦ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ--ਜਨਾਬ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਗਜ਼ਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਿਅਰ --
ਵੋਹ ਤੇਗ ਮਿਲ ਗਈ ਜਿਸਸੇ ਹੁਆ ਹੈ ਕਤਲ ਮੇਰਾ
ਕਿਸੀ ਕੇ ਹਾਥ ਕਾ ਉਸ ਪਰ ਨਿਸ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਤਾ 
ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਠ੍ਥ ਰਹੇ ਸੁਆਲ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਕੇਕਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ?  ਸਰਬਜੀਤ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹਾਰ ਗਿਆ।।।ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹਾਰ ਗਿਆ ਪਰ ਹਰ ਇੱਕ ਹਾਰ ਦੇ ਪਿਛੇ ਕੋਈ ਨ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਜਿੱਤ ਵੀ ਤੁਰੀ ਆ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।   --ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ 
ਖਾਲਸਾ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ 12 ਦਸੰਬਰ 2010 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਠੱਗ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ
'ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ'-ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 16 ਦਸੰਬਰ (ਮਹਿਤਾਬ-ਉਦ-ਦੀਨ) : ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅਖੌਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪੰਚਕੂਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੰਚਕੂਲਾ ’ਚ ਹੀ ਧੋਖਾਧੜੀ  ਦੇ ਕੁੱਝ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਸਨ। ‘ਹਮਦਰਦ’ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ 35 ਦੇ ਮਕਾਨ ਨੰਬਰ 3350 ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਨਾਂਅ ਨਾਲ਼ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪੰਚਕੂਲਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੱਜ ਉਸ ਨੂੰ ਤੜਕੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ’ਤੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰ ਕੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨਾਲ਼ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਭੇਤ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ‘ਘੋਨ ਮੋਨ’ ਭਾਵ ਕਲੀਨ ਸ਼ੇਵ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਸੀ, ਤਦ ਉਹ ਦਸਤਾਰਧਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਹੋ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮੀਡੀਆ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਠੱਗ ਰੱਤੂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਜੰਗਲ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਗਈ। ਪੰਚਕੂਲਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਚਕੂਲਾ ਸਥਿਤ ਦੀਪ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸ ਨੇ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮੁੱਲ ਦੇ ਮੋਬਾਇਲ ਲੈ ਲਏ ਸਨ ਪਰ ਇੱਕ ਵੀ ਪੈਸੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਚੈਕ ਬਾਊਂਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੱਤੂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੋਹਾਲ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੈਸ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ਼ 100 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ 10 ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ ਲਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ’ਚ ਲਏ ਸਨ। ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ ਨਕੋਦਰ ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡ ਰਾਮੂਵਾਲ ਦਾ ਜੰਮਪਲ਼ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਜਿਹਡ਼ੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਨਾਂਅ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵੱਖਰੀ ਔਰਤ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਧੋਖਾਧਡ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਅਨੇਕਾਂ ਜੁਰਮਾਂ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਭੇਜ (ਡੀਪੋਰਟ ਕਰ) ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਚੰਡੀਗਡ਼੍ਹ, ਪੰਚਕੂਲਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜਨਾਂ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਰਜ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ’ਚ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਕੋਟ ਲਖਪਤ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ 1990 ਦੇ ਜਿਹਡ਼ੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁ-ਚਰਚਿਤ ਭਾਰਤੀ ਕੈਦੀ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪਿਛਲੇ 20 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਦੋਸ਼ੀ ਵੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉਤੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਹੀ ਹੈ। ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕਿਆਂ ’ਚ 14 ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਗਸਤ 1990 ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਭੁਲੇਖੇ ਨਾਲ਼ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਲ਼ੇ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੀ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਕੀਲ ਵੀ ਹੁਣ ਸ਼ਰੇਆਮ 
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਆਖ ਕੇ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਭਿਖੀਵਿੰਡ ਦੇ ਜੰਮਪਲ਼ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਕਾਰਣ ਹੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਦ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਵੀ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਰੱਤੂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।


ਲਾਹੌਰ ’ਚ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਕੀਲ ਅਵਾਇਸ ਸ਼ੇਖ਼ ਨੇ ਬੀਤੀ 6 ਦਸੰਬਰ ਆਪਣੇ ਮੁਵੱਕਿਲ ਦੀ ਤਰਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੋਟ ਲਖਪਤ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਮੁਜਰਿਮ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਹੈ। ਰੱਤੂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨਾਲ਼ ਨਿਸਚਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੁਣ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ 
ਮੋੜ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ੍ਰੀ ਆਸਿਫ਼ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਕੋਲ਼ ਜ਼ੇਰੇ ਗ਼ੌਰ ਹੈ ਅਤੇ ਰੱਤੂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਪਿੱਛੋਂ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਲਤ ਵੀ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਰਿਆਇਤ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਧਰ ਭਿਖੀਵਿੰਡ ’ਚ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੈਣ ਬੀਬੀ ਦਲਬੀਰ ਕੌਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ,‘‘ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਧਮਾਕਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪੰਚਕੂਲਾ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ਼ਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਸੰਭਵ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ।’’ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਭਾਵੇਂ ਹਾਲ਼ੇ ਤੱਕ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੀ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੈ ਜਾਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਠੱਗ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ? ਪਰ ਖ਼ੁਦ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ (ਜਿਹੜੇ ਰੱਤੂ ਦੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ ਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀਆਂ ਤੋਂ ਡਾਢੇ ਦੁਖੀ ਹਨ) ਨੇ ‘ਹਮਦਰਦ ਵੀਕਲੀ’ ਨਾਲ਼ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਚਕੂਲਾ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਾਲ਼ੇ ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਉਤੇ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਹੀ ਹੈ।


ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਆਪਣੇ ਕਈ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਨਾਂਅ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਐਮ. ਸਿੰਘ, ਏ. ਮਾਨ, ਮੁਮਤਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਰੱਤੂ, ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਰੱਤੂ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਕਈ ਨਾਂਅ ਰੱਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ’ਚ ਪੀਲ ਖੇਤਰੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀਆਂ ਦੋ 
ਧੋਖਾਧੜੀਆਂ ਬਦਲੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਨੇੜਿਓਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਉਸ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਡੀਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫੋਕੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਪੰਚਕੂਲਾ ਅਤੇ ਮੋਹਾਲ਼ੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਐਨ ਆਰ ਆਈ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ‘ਆਵਾਜ਼-ਏ-ਪੰਜਾਬ’ ਨਾਂਅ ਦਾ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਧੋਖਾਧੜੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2000 ’ਚ ਵੀ ਚੰਡੀਗਡ਼੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ 38 ਵੈਸਟ ਤੋਂ ਵੀ ਚਲਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਰਜਨਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਉਰਫ਼ ਪਿੰਟੂ ਨਾਂਅ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਵਾਏ ਸਨ, ਉਸ ਦੇ ਵੀ 70-80 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਦੋ ਕੁ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਉਤੇ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਬਿਲ ਆਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਤਦ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦਸਦਾ ਸੀ।


ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜਿਊਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵੇ ਕਰਦਾ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ 
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਐਸ ਐਸ ਪੀ ਸ. ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਠੱਗ 1986 ’ਚ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਰਾਮੂਵਾਲ ਤੋਂ ਜਲੰਧਰ ਆ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਤਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖਾੜਕੂਵਾਦ ਆਪਣੇ ਸਿਖ਼ਰਾਂ ਉਤੇ ਸਨ। ਫਿਰ 1993 ’ਚ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਗਿਆ ਅਤੇ 1997 ’ਚ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਗਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਲਬਰਟਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੈਲਗਰੀ ਦੀ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਰੰਧਾਵਾ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। 1999 ’ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਧੀਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਿਆ ਅਤੇ 2004 ’ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2004 ’ਚ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਮਰੀਕਾ ਗਏ ਸਨ, ਤਦ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੱਤੂ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਨਵਰੀ 2006 ’ਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੱਸਿਆ। ਉਥੋਂ ਉਸ ਨੇ ‘ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ’ ਅਤੇ ‘ਆਵਾਜ਼-ਏ-ਪੰਜਾਬ’ ਨਾਂਅ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੀ ਛਾਪੇ।

(ਖਾਲਸਾ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ 12 ਦਸੰਬਰ 2010 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਰਿਪੋਰਟ)  


ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਲਗਵਾਏ ਗਏ ਸਰਬਜੀਤ ਕੋਲੋਂ ਅੰਗੂਠੇ ?






Friday, May 03, 2013

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਰਤੂਤ ਦੀ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਨਿਖੇਧੀ

ਬਹੁਤ ਦਿਨੋਂ ਸੇ ਹੈ ਯੇਹ ਮਸ਼ਗਲਾ ਸਿਆਸਤ ਕਾ 
ਕਿ ਜਬ ਜਵਾਨ ਹੋਂ ਬੱਚੇ ਤੋ ਕਤਲ ਹੋ ਜਾਏਂ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਗ ਬਾਣੀ:ਸੰਪਾਦਕੀ ਦੇ ਅਖੀਰ 'ਚ ਛਪੀ ਡਾ.ਸਰਦਾਰ ਅੰਜੁਮ ਦੀ ਕਾਵਿ ਟੁਕੜੀ
ਸਰਬਜੀਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਪਰ ਉਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅੱਜ ਹਰ ਅਖਬਾਰ ਚੈਨਲ ਤੇ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਲਾਹਨਤਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਸ਼ ਏਨੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਜੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਜਾਂ ਬਚ ਜਾਂਦੀ। ਸਾਡੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਫੌਜੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਖਾਮੋਸ਼ ਰਹੇ, ਚਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਤੇ ਵੀ ਖਾਮੋਸ਼ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਰਬਜੀਤ ਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਚੁੱਪ ਰਹੇ। ਸਰਬਜੀਤ ਜੇਲ੍ਹ ਚੋਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਭੇਜ ਭੇਜ ਥੱਕ ਗਿਆ,ਉਸਦੀ ਅਣਥੱਕ ਭੈਣ ਦਲਬੀਰ ਨੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਇਸ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਹੁੰਚਾਈ ਪਰ ਸਰਬਜੀਤ ਬਾਰੇ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈਂਦੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾਕਮਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਕਰਤੂਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਦੀ। ਅੱਜ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਰਚਨਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਾਵਿ ਸਤਰਾਂ ਯਾਦ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ--
ਬਹੁਤ ਦਿਨੋਂ ਸੇ ਹੈ ਯੇਹ ਮਸ਼ਗਲਾ ਸਿਆਸਤ ਕਾ 
ਕਿ ਜਬ ਜਵਾਨ ਹੋਂ ਬੱਚੇ ਤੋ ਕਤਲ ਹੋ ਜਾਏਂ
ਹੈ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਯੇਹ ਖਬਤ ਹੁਕਮਰਾਨੋਂ ਕਾ,
ਕਿ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਖੇਤੋਂ ਮੇਂ ਕਹਤ ਬੋ ਜਾਏਂ 
ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। --ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ 
ਸਰਬਜੀਤ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਸਕਾਰ ਅੱਜ
* ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਮਗਰੋਂ ਦੇਹ ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਪਹੁੰਚੀ * ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦਾ ਸੋਗ
ਪਰਨੀਤ ਕੌਰ ਤੇ ਸੁਖਬੀਰ ਦੇਹ ਲੈਣ ਲਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ’ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ

ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨਿਊਜ਼ ਸਰਵਿਸ
ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਬੀਬੀ 
ਦਲਬੀਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ (ਫੋਟੋ: ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ.)
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 2 ਮਈ:ਭਾਰਤੀ ਕੈਦੀ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੇਹ ਅੱਜ ਰਾਤੀਂ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਇਥੇ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ’ਤੇ ਉੱਤਰਿਆ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਪਰਨੀਤ ਕੌਰ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਲੈਣ ਲਈ ਪੁੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਇਥੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ’ਚ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਲਈ ਲਿਜਾਈ ਜਾਏਗੀ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਪਿੰਡ ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਭਲਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ  ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਜਾਏਗੀ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੋਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਤਰਜਮਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ  ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ’ਤੇ ਝੰਡੇ ਅੱਧੇ ਝੁਕੇ ਰਹਿਣਗੇ ਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਲਾਹੌਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੇਹ ਲੈ ਕੇ ਇਥੇ ਪੁੱਜਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਸਾਲ ਅਜਿਹੇ ਹਮਲੇ ਤੇ ਹੋਣੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੂਜਾ ਭਾਰਤੀ ਕੈਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ’ਚ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਛੇ ਹੋਰ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਕੋਟ ਲੱਖਪਤ ਜੇਲ੍ਹ ’ਚ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ  ’ਤੇ ਮਾਰੂ ਤੇ ਵਹਿਸ਼ੀਆਨਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਫਤਾ ਭਰ ਕੋਮਾ ’ਚ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤੀਂ ਤੀਜੇ ਪਹਿਰ 1.15 ਵਜੇ  ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਰਾਤੀਂ ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ ਲਗਪਗ 7.45 ਵਜੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਦੇਹ ਇਥੇ ਪੁੱਜੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ, ਸੀਨੀਅਰ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਬੀਬੀ ਪ੍ਰਨੀਤ ਕੌਰ, ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਿਜੈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਗਲਾ ਤੇ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ, ਵਿਧਾਇਕ ਓ.ਪੀ. ਸੋਨੀ ਤੇ ਹੋਰ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਇਕ ਤਾਬੂਤ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਕੇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਤਾਬੂਤ ਨੂੰ ਇਕ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕਲੱਬ ਵਿਖੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਇਥੋਂ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਰਾਹੀਂ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪੱਟੀ ਕਸਬੇ ਵਿਖੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਥੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਪੋਸਟ ਮਾਰਟਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੋਸਟ ਮਾਰਟਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ’ਤੇ ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਦੇਹ ਇਕ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ (ਫੋਟੋ: ਸਮੀਰ)
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਜ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਦੇਹ ਦੇ ਇਥੇ ਪੁੱਜਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸੂਚਨਾ ਪੱਖੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਬਜੀਤ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਦਲਬੀਰ ਕੌਰ, ਪਤਨੀ ਸੁਖਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਸਵੱਪਨਦੀਪ ਅਤੇ ਪੂਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ’ਤੇ ਪੁੱਜੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ. ਦੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ ਰਾਹੀਂ ਇਥੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਮੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਵੇਰਕਾ ਵੀ ਸਨ। ਕੁਝ ਦੇਰ ਦੇ ਠਹਿਰਾਅ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਰਾਹੀਂ ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਤੇ ਡਾ. ਵੇਰਕਾ ਵੀ ਨਾਲ ਗਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਬੀਬੀ ਪ੍ਰਨੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਕੁਝ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸਰਬਜੀਤ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹੋਏ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਕਰੂਰਤਾ ਵਾਲੀ ਘਿਨਾਉਣੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਬੰਦ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਅਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੈਦੀ ਬੰਦ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਭਲਕੇ 3 ਮਈ ਨੂੰ 2 ਵਜੇ ਭਿਖੀਵਿੰਡ ਵਿਖੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਸਕਾਰ ਮੌਕੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕੌਮੀ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਵੀ ਸਸਕਾਰ ਮੌਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।
ਆਗੂ ਹੋਏ ਤਰਲੋਮੱਛੀਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਆਪਸੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਜਦੋਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਰਾਹੀਂ ਪੱਟੀ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ ਵਿਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਬੀਬੀ ਪ੍ਰਨੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿਖੇ ਹਵਾਈ ਟਰਮੀਨਲ ’ਤੇ ਪੁੱਜਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਸ੍ਰੀ ਸੁਨੀਲ ਦੱਤੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਟਰਮੀਨਲ ਵਿਖੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਗਰੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਬੀਬੀ ਪ੍ਰਨੀਤ ਕੌਰ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਵੀ ਟਰਮੀਨਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ
ਦੋਵਾਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ ਨੌਕਰੀ
ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨਿਊਜ਼ ਸਰਵਿਸ

ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ’ਚ ਸਰਬਜੀਤ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ
ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਬਖੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 2 ਮਈ:ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਦੇਣ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਸੀ ਸੋਗ ਐਲਾਨਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਬਜੀਤ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦ ਵੀ ਐਲਾਨਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਬਾਦਲ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਰਬਜੀਤ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਪੂਰੇ ਰਾਜਸੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ  ਇੱਕ ਮਤੇ ਰਾਹੀਂ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਛੜੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰੇਗੀ।
ਸ੍ਰੀ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੁੱਚੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕੂਟਨੀਤਕ  ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੌਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅਣਹੋਂਦ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਮਨ ਬਡ਼ੇ ਉਦਾਸ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਸਰਬਜੀਤ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਥਕ ਤੌਰ ’ਤੇ  ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਰਬਜੀਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਠੋਸ ਕੂਟਨੀਤਕ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ,  ਜੋ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੇਜ਼ ’ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਬਣਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਬਜੀਤ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਾਮਲਾ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਸੰਜੀਦਗੀ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਰਬਜੀਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੰਸਦ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ

ਸਰਬਜੀਤ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਸਾਂਝਾ 
ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ 
ਪਰਨੀਤ ਕੌਰ ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋਏ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2 ਮਈ:ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਅੱਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਕੈਦੀ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਉਤੇ ਗਹਿਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਸਖਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕੋਟ ਲੱਖਪਤ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਸਰਬਜੀਤ ਉਤੇ ਕਾਤਲਾਨਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਜਿਨਾਹ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਜ਼ਖਮਾਂ ਦੀ ਤਾਬ ਨਾ ਝੱਲਦਿਆਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਘੁਸਪੈਠ ਦੇ ਮਾਮਲੇ, ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ, ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਅੱਜ ਦੋਨਾਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿਚ ਸਪੀਕਰ ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਸ਼ੋਕ ਮਤੇ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸਦਨ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਜਿਨਾਹ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੇਵਕਤ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ’ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਦਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਵਤੀਰੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਦਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੌਨ ਧਾਰ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ।
ਜਿਉਂ ਹੀ ਸਦਨ ਜੁੜਿਆ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਦਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੋ ਵਾਰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨੀ ਪਈ ਤੇ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਜਿਉਂ ਹੀ ਸਦਨ ਜੁੜਿਆ ਤਾਂ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ’ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਸਬੰਧੀ ਸ਼ੋਕ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਖਤ ਰੋਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਵਿਰੋਧੀ  ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਬੇਹੱਦ ਦੁਖਦਾਈ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਅਫਸੋਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੁੱਚੀ ਸੰਸਦ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਉਤੇ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਏਗੀ। ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਅੱਜ ਇਸ ਮਸਲੇ ਉਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਘੁਮੰਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬੁਜ਼ਦਿਲੀ ਦਾ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਾਇਰਾਨਾ ਢੰਗ ਲੱਭਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬਸਪਾ ਦੇ ਆਗੂ ਐਸ.ਸੀ. ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸਖਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੰਨਾ ਡੀ.ਐਮ.ਕੇ., ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ’ਤ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਵੱਲ ਵਧ ਕੇ ਤਖਤੀਆਂ ਲਹਿਰਾਈਆਂ ਤੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਮੁਆਫ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪੀਲ ਪਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤਖਤੀਆਂ ਉਤੇ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
-ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ.
ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਲੇਰ ਪੁੱਤ ਸੀ ਸਰਬਜੀਤ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2 ਮਈ: ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ’ਤੇ ‘ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਉਦਾਸ ਹੋਏ’ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਹਾਦਰ ਪੁੱਤਰ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਹਤ ਫੰਡ ਵਿਚੋਂ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਐਕਸਗ੍ਰੇਸੀਆ ਗਰਾਂਟ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਜ ਇਕ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀ ਠੇਸ ਪੁੱਜੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਲੇਰ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਬਡ਼ੇ ਸਾਹਸ ਨਾਲ ਝੱਲੇ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ’ਤੇ ਵਹਿਸ਼ੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਾਤਲਾਨਾ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਪੀਲਾਂ-ਦਲੀਲਾਂ ਦਾ ਭੋਰਾ ਵੀ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਕੇਸ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ। 
-ਏਜੰਸੀਆਂ (ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਚੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ)



Monday, April 29, 2013

ਧੜੇਬੰਦਕ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ//ਅਮੋਲਕ ਸਿੰਘ ਜੰਮੂ

ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਮੇਰੀ ਇਖਲਾਕੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ 15 ਰੋਜ਼ਾ। ਹਰ ਜਣਾ-ਖਣਾ ਅਖਬਾਰ ਕੱਢੀ ਬੈਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਐਡੀਟਰ-ਇਨ-ਚੀਫ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਇਲ-ਕੋਕੋ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਦਾ ਇਹੋ ਹਾਲ ਹੈ। ਇਨੀ ਵਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਨਿਕਲਣ ਪਿਛੇ ਵਗਦੀ ਨਦੀ ਵਿਚ ਹੱਥ ਧੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੇ ਤਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚਲੀ ਧੜੇਬੰਦਕ ਸਿਆਸਤ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਰੋਲ ਬਖੂਬੀ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਅਖਬਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸਭਾ-ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦੀ ਧੜੇਬੰਦਕ ਸਿਆਸਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ।
ਏਡੀ ਵਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਛਪਣ ਪਿਛੇ ਅਖਬਾਰ ਕੱਢਣਾ ਸੁਖਾਲਾ ਹੋ ਜਾਣ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਵੇਖਾ-ਵੇਖੀ ਅਖਬਾਰ ਕੱਢੋ, ਇੰਡੀਆ ਵਿਚ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ-ਬਣਾਇਆ ਅਖਬਾਰ ਮਿਲ ਜਾਏਗਾ। ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਅਖਬਾਰ ਕੱਢਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਮਿਆਰ ਕਾਇਮ ਰਖਣਾ ਉਨਾ ਹੀ ਔਖਾ। ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਬੇਲਾਗ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਉਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਵਖ ਵਖ ਧੜਿਆਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਇਸ ਨੂੰ ਔਖਿਆਂ ਕਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਮੁਫਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਉਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਲੈਣੇ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ਼ਾਇਤ ਦੀ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਕਰਕੇ। ਵਪਾਰਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਖਿਚੋਤਾਣ ਕਰਕੇ ਰੇਟ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਮਿਲ ਵੀ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਮਿਲ ਸਕਣ ਦੀ ਕੋਈ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ।
ਲੈ-ਦੇ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸਭਾ-ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਉਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਭਾ ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼æ ‘ਤੇ ਕਾਬਜ ਧੜੇ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਧੜੇ ਦੇ ਗੋਡੀਂ ਹੱਥ ਲਾਉਣ। ਲੱਗੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਮਿਲਣ ਤਕ ਜੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਂ ਸਭਾ-ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਉਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਧੜਾ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧੜੇ ਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਤਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਡੁਬੇ ਹੀ ਡੁਬੇ ਸਮਝੋ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਧੜੇਬੰਦਕ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਰਹਿਮ ਉਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਲਗ ਰਹਿ ਸਕਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਖਿਆਈਆਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਮਿਆਰ ਪੱਖੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆ ਜਮੀਨ-ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਫਰਕ ਹੋਵੇ ਪਰ ਵਿਗਿਆਪਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੈਸੇ ਦਬ ਲੈਣ ਪੱਖੋਂ ਸਭ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੱਧ ਦਬ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘੱਟ। ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਬਥੇਰੀ ਵਾਰੀ ਖੁਦ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਕਸੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਿਨ-ਦਿਹਾਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੇਲੇ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਬਿਨਾ ਵਿਗਿਆਪਕ ਤੋਂ ਪੁਛੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਲਈ ਇਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਪਹੁੰਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬੁਰਕੀ ਖੋਹਣ ਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਭਲਾ ਅਜਿਹੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਕਾਮਯਾਬ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਅਤੇ ਇਹੋ ਕੁਝ ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਵਲੋਂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੱਬਣ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਛਾਪਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਕਈ ਵਿਗਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਛਾਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਨਸ਼ਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।
ਖੈਰ, ਗੱਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਧੜੇਬੰਦਕ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਉਪਰ ਅਸਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਲਗਦੀ ਵਾਹ ਧੜੇਬੰਦਕ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਉਪਰ ਰਹਿ ਕੇ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਉਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਖਬਰਾਂ ਛਾਪਣ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਸਮੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਛਾਪਿਆ ਹੈ। ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਕ ਮਿਆਰ ਰਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵੀ ਇਕ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰਖੀਆਂ ਹਨ, ਸਿਰਫ ਪੈਸੇ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਰਥਕ ਪੱਖੋਂ ਔਖੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਲੰਘਣਾ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜ ਵੀ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਬਥੇਰੇ ਪੈਸੇ ਮਰੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਫਸੋਸ ਨਹੀਂ, ਅਫਸੋਸ ਤਾਂ ਸਭਾ-ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੈਸੇ ਮਾਰ ਲਏ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਗਿਲਾ ਜਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂਘਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨਾਅਰੇ ਤਾਂ ਗੁਰਮਤਿ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਰਹਿਤ ਦੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਿਰਫ ਧੜੇਬੰਦਕ ਸਿਆਸਤ ਜਾਂ ਨਿਜੀ ਕਿੜ ਕਾਰਨ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਮਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੁਝ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦੇਣਾ ਕੁਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣਾ ਦੇ 2011 ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਗਿਲਜ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸਾਖੀ ਮੌਕੇ ਗੁਰੂਘਰ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਛਪਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਪਿਛੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਤੇ ਗਏ, ਸਿਰਫ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਧੜਾ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੁਦ ਸ਼ ਗਿਲਜ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਨਿਜੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਦੋ ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਣ ਪਿਛੋਂ ਨਹੀ ਦਿਤੇ। ਇਸੇ ਗੁਰੂਘਰ ਦੇ ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਮਾਸਟਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਜਨਸ ਦੇ ਆਖ ਕੇ ਲਵਾਏ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਣ ਪਿਛੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਤੇ।
ਯੂਬਾ ਸਿਟੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟਾਇਰਾ ਬਿਊਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਲੈ ਲਓ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਗੁਰੂਘਰ ਵਲੋਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਥਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵੀ ਛਪਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੀਰ-ਬਾਬਿਆਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿਆਰੋਂ ਡਿਗੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਛਾਪਣ ਵਾਲੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿਤੇ ਗਏ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਗਿਲਾ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਅਖਬਾਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਦੇਣਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦਾ ਅਖਤਿਆਰ ਅਤੇ ਹੱਕ ਹੈ ਪਰ ਆਖ ਕੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਛਪਵਾਉਣ ਪਿਛੋਂ ਪੈਸੇ ਨਾ ਦੇਣਾ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਛਪਵਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਅਜ ਤਕ ਨਹੀ ਦਿਤੇ ਗਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਬੇ-ਏਰੀਆ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਲ-ਸਬਰਾਂਟੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੂਨ 2012 ਵਿਚ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਵੇਲੇ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਅਜ ਤਕ ਨਹੀ ਦਿਤੇ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਆ ਗਏ।
ਗਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਵਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂਘਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵੀ ਇਸ ਪੱਖੋ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਮੌਕੇ ਛਪਵਾਏ ਗਏ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜ ਤਕ ਨਹੀਂ ਦਿਤੇ ਗਏ। ਅਜੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਗੁਰੂਘਰ ਦਾ ਸੌ ਸਾਲਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਗਦਰੀ ਬਾਬੇ ਹੱਕ-ਸੱਚ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜੇ, ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਜਾਇਜ਼ ਪੈਸੇ ਮਾਰ ਲੈਣਾ ਗਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ‘ਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਹੈ? ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਫੁਰਮਾਨ ਹੈ, ‘ਹਕੁ ਪਰਾਇਆ ਨਾਨਕਾ ਉਸੁ ਸੂਅਰ ਉਸੁ ਗਾਇ॥’ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰਨਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਹੈ? ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣਗੇ।
ਮੇਰੀ ਇਸ ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਖਫ਼ਾ ਵੀ ਹੋਣਗੇ, ਅਖਬਾਰ ਵੀ ਚੁਕ ਕੇ ਸੁਟੇ ਜਾਣਗੇ, ਕੋਰਟ-ਕਚਹਿਰੀਆਂ ਦੇ ਡਰਾਵੇ ਵੀ ਦਿਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਮੇਰੀ ਇਖਲਾਕੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਪਿਛਲੇ ਕਰੀਬ 35 ਸਾਲ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਪੇਸ਼ਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ, ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਮਿਆਰ ਪੱਖੋਂ ਅਮਰੀਕਾ-ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਭ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਵਲ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਪਹੁੰਚ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਚੰਗਾ ਅਖਬਾਰ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਖਬਾਰ ਕੋਈ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੱਢਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਲਾਇਲਾਜ਼ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਾਤਕ ਰੋਗ (ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਨਕਾਰਾ ਕਰ ਛਡਿਆ ਹੈ) ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਰਖਣ ਲਈ ਇਹ ਇਕ ਬਹੁਤ ਨਿੱਗਰ ਵਸੀਲਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਸੱਚ ਪੁਛੋ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਖੂਨ ਬਾਲਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਖੂਨ-ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਦਬ ਲੈਣਾ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ? ਇਹ ਅਸੀਂ ਪਾਠਕਾਂ ‘ਤੇ ਛਡਦੇ ਹਾਂ। (ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼)

Tuesday, March 12, 2013

ਅਸੀਂ ਬੰਦਿਸ਼ ਨਿਭਾਵਾਂਗੇ, ਮਗਰ ਇਹ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ,

ਜੋ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲੈਂਦੇ, ਕਿਨਾਰੇ ਠੀਕ ਨੲ੍ਹੀਂ ਹੁੰਦੇ !

ਥੰਮਣ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ

ਜਨਾਬ ਥੰਮਣ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਕੇ ਅਤੀਤ ਦਾ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਲੈ ਆਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਆਈਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ  ਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਫਿਲਹਾਲ ਏਨਾ ਈ ਕਿ ਜਿਸ ਗਜ਼ਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਫਲਤਾ ਪਿਛੇ ਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁਖ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਗਜ਼ਲਕਾਰ ਡਾਕਟਰ ਐਚ ਐਸ ਲਾਲ ਦੇ ਉੱਦਮ ਉਪਰਾਲੇ ਹੀ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ  ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਭੁਪਾਲ, ਐਸ ਕੇ ਸ਼ਰਮਾ, ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਾਬੜਾ, ਮਰਹੂਮ ਮਿੱਤਰ ਹਰਦਿਆਲ ਕੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ ਜੱਜ ਹੁਰਾਂ ਦੇ ਮਿਠਾਸ ਭਰੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਕਾਰਣ ਫਿਰੋਜਪੁਰ  ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੀ ਬੜਾ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸੀ। ਜਨਾਬ ਹਮਦਰਦ ਸਾਹਿਬ, ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤਖਤ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਵੀ ਗਜਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਇਸ ਆਯੋਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਗਜਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਣ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਡਾ. ਲਾਲ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਕੋਈ ਯਾਦ ਸਾਂਭੀ ਪਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਜਰੂਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।  --ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ  

ਥੰਮਣ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ
Posted On September - 23 - 2012

1976 ‘ਚ ਕੇਂਦਰੀ ਯੁਵਕ ਲਿਖਾਰੀ ਸਭਾ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਪੱਧਰ ਦਾ ਗ਼ਜ਼ਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਜਨਾਬ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ, ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤਖਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਖੂ ਨਜ਼ਰ ਨੇ ਥੰਮਣ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ‘ਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਤਾਖਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਡ਼ੇ ਹੁਲਾਸ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਚੰਡੀਗਡ਼੍ਹ-ਮੁਹਾਲੀ ਤੋਂ ਬਤੌਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗੀਤ, ਨਜ਼ਮ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਕਲਮ ਅਜ਼ਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। --ਸੁਰਜੀਤ ਜੱਜ   

(1)

ਜਦ ਵੀ ਸੋਚੀਂ ਪਾਇਆ ਹੱਥ।
ਕੱਖ ਨਾ ਮੇਰੇ ਆਇਆ ਹੱਥ।
ਉਸ ਨੇ ਹੱਥਲ ਕੀਤਾ ਹੈ,
ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਹੱਥ।
ਹੱਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੀ ਛੱਡਿਆ,
ਮੁਡ਼ ਕੇ ਹੱਥ ਨਾ ਆਇਆ ਹੱਥ।
ਜਾਂਦੀ ਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ,
ਨਖ਼ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿਲਾਇਆ ਹੱਥ।
ਯਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਦ ਆਈ,
ਝੱਟ ਸੀਨੇ ‘ਤੇ ਆਇਆ ਹੱਥ।
ਕਿਸਮਤ ਧੁਰ ਤੋਂ ਕਾਲੀ ਏ,
ਲੱਖਾਂ ਵਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੱਥ।
‘ਸੈਣੀ’ ਦੇਖ ਕੇ ਰੋ ਉੱਠਿਆ,
ਉਨ੍ਹਾਂ-ਹੱਥ ਪਰਾਇਆ-ਹੱਥ।
(2)

ਕਦੇ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਖਾਤਿਰ, ਕਦੇ ਕੁਝ ਸੂਰਜਾਂ ਖਾਤਿਰ।
ਮੁਹੱਬਤ ਨੱਚਦੀ ਵੇਖੀ ਮੈਂ, ਕੁਝ ਕੁ ਟੁਕੜਿਆਂ ਖਾਤਿਰ।
ਅਸਾਡੀ ਮੌਤ ਦੀ ਤਖ਼ਤੀ ‘ਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ,
ਅਸਾਂ ਨੇ ਉਮਰ ਲਾਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਗਿਰਗਿਟਾਂ ਖਾਤਿਰ।
ਸਾਬਤ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲੋਕੀਂ ਵੇਖਦੇ ਅਕਸਰ,
ਤਰੱਦਦ ਕਰੇ ਨਾ ਕੋਈ ਵੀ, ਤਿੜਕਿਆਂ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਖਾਤਿਰ।
ਅਸਾਡੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਤੁਸਾਂ ਲਲਕਾਰਨਾ ਚਾਹਿਆ,
ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਅ ‘ਤੇ ਲਾਵਾਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਖਾਤਿਰ।
ਅੱਜ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਰੋਟੀਆਂ ਸੇਕਣ,
ਮਾਰੇ ਹੂਕ ਨਾ ਕੋਈ, ਮਨੁੱਖੀ ਕੀਮਤਾਂ ਖਾਤਿਰ।
ਸਮੁੰਦਰ ਤੈਰ ਕੇ ਆਇਆਂ, ਹਵਾਵਾਂ ਚੀਰਦਾ ਆਇਆਂ,
ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਿਆ ਹਾਂ, ਨਿੱਘੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਖਾਤਿਰ।
ਸੁਣਿਐ ਓਸ ਦਾ ਚਰਚਾ ਹੈ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਸੁਰਖੀਆਂ ਅੰਦਰ,
‘ਸੈਣੀ’ ਭਟਕਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਦੇ ਬੈਸਾਖੀਆਂ ਖਾਤਿਰ।
(3)
ਸਹਾਰਾ ਢੂੰਡ ਨਾ ਐਵੇਂ, ਸਹਾਰੇ ਠੀਕ ਨੲ੍ਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਜੀਣ ਲਈ ਸਾਹ ਵੀ, ਉਧਾਰੇ ਠੀਕ ਨੲ੍ਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਅਸਾਡੀ ਰੀਝ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਮਸਾਂ ਹੀ ਚਹਿਚਹਾਏ ਨੇ,
ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਲੈ ਮੁੜੇ ਫਾਹੀਆਂ, ਇਹ ਕਾਰੇ ਠੀਕ ਨੲ੍ਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਹਨੇਰੇ ਸਾਥ ਲੱਭਣ ਦੀ, ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਬਾਤ ਪਾਈ ਹੈ,
ਕਿਸੇ ਜਿਉਂਦੀ ਨਜ਼ਰ ਲਈ, ਇਹ ਹੁੰਗਾਰੇ ਠੀਕ ਨੲ੍ਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਅਸੀਂ ਬੰਦਿਸ਼ ਨਿਭਾਵਾਂਗੇ, ਮਗਰ ਇਹ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ,
ਜੋ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲੈਂਦੇ, ਕਿਨਾਰੇ ਠੀਕ ਨੲ੍ਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਹੋਵੇ ਕੂਕਦੀ ਬਾਗੀਂ ਜੇ ਕੋਇਲ ਤਾਂ ਹੀ ਸਭ ਅੱਛਾ,
ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਬੋਲਦੇ ਉੱਲੂ, ਉਹ ਢਾਰੇ ਠੀਕ ਨੲ੍ਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਕੰਧਾਂ ਤਿੜਕ ਜਾਵਣ ਦਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੋਖਲਾ ਹੁਣ ਕਿਉਂ,
ਬਣੇ ਹੋਏ ਰੇਤ ਦੇ ਅਕਸਰ, ਚੁਬਾਰੇ ਠੀਕ ਨੲ੍ਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਗਲੀ ਜੇ ਯਾਰ ਦੀ ਆਉਣਾ, ਤਲੀ ‘ਤੇ ਸੀਸ ਲੈ ਕੇ ਆ,
ਮਿਲਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਹੈ ‘ਸੈਣੀ’, ਤਾਂ ਲਾਰੇ ਠੀਕ ਨੲ੍ਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।