Showing posts with label Gurmukhi. Show all posts
Showing posts with label Gurmukhi. Show all posts

Wednesday, March 30, 2022

ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕੀਤਾ

30th March 2022 at 06:21 PM

DGMC ਵੱਲੋਂ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ  

ਗੁਰਮੁਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ‘ਤੋ ਵਿਹੂਣੇ ਮੈਂਬਰ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ–ਇੰਦਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ 

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 30 ਮਾਰਚ 2022: (ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ//ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ):: 

ਗੁਰਮੁਖੀ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂਜਲੀ ਦੇ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਗੈਰਾ ਵਲ ਝੁਕਾਅ ਹੋਣ ਦਾ ਚਲਣ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਹਿੰਦੇ ਕਹਾਉਂਦੇ ਚੰਗੇ ਗੁਰਸਿੱਖ ਘਰਾਂ ਵਾਲੇ  ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁਣ ਇਹ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਗੋਦੀ ਚੁੱਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗਿਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਸਿੱਖਣ/ਬੋਲਣ ਦੀ ਉਮਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪਾਸੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਂਦੇ।  

ਏਧਰ ਸਾਡੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਉਦਾਸੀਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਗੋਲਕ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ‘ਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਲੋਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ‘ਚ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ‘ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸ. ਇੰਦਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੋਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਵਲੋਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੰੰਮ-ਕਾਜ ‘ਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਨੋਰਥਾਂ ‘ਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸਿਆ ਕਿ ਬੀਤੇ ਦਿੱਨੀ ਕਮੇਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ‘ਚ ਚੇਅਰਮੈਨ ‘ਤੇ ਮੈਨੇਜਰ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਵਾਜਣ ਦੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੱਤਰ ਅੰਗਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ‘ਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਕਾਉਂਟ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਹਿਮ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਇਕ ਅਜੇਹੇ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਉਂਟੈਟ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮੋਜੂਦਾ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਦੋਰਾਨ ਕੋ-ਆਪਸ਼ਨ ਵਜੌਂ ਦਾਖਿਲ ਕੀਤੀ ਨਾਮਜਦਗੀ ਕੇਵਲ ਇਸ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ‘ਤੇ ਲਿਖਣੀ ਨਹੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਸ. ਇੰਦਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਮੁਖੀ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਮਜਬੂਰੀ ਸੀ ‘ਤੇ ਕੀ ਗੁਰਮੁਖੀ (ਪੰਜਾਬੀ) ਭਾਸ਼ਾ ‘ਚ ਲਿਖੇ ਆਫਿਸ ਨੋਟ, ਵੋਚਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ‘ਚ ਅਸਮਰੱਥ ਇਹ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਉਂਟੈਂਟ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਚੋਲ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ?

ਸ. ਇੰਦਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਸਾਲ 2021 ‘ਚ ਨੇਪਰੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਗੁਰਮੁਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਾ ਹੋਣ ਸਮੇਤ ਤਕਰੀਬਨ 2 ਦਰਜਨ ਚੋਣ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੇਤੂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਦਾਲਤਾਂ ‘ਚ ਲੰਬਿਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਰੱਦ ਹੋਣ ਦੇ ਪੂਰੇ ਆਸਾਰ ਹਨ। ਸ. ਇੰਦਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੈਂਬਰੀ ਤੋਂ ਨੈਤਿਕ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰਮੁਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੇ ਅਜਿਹੇ ਮੈਂਬਰ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿੱਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿਜੀ ‘ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਮੁਫਾਦਾਂ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸਿੱਖੀ ‘ਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਅੰਗਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ‘ਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ ਕਰਨ।

ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ, ਸਿੱਖ ਸੰਗਠਨ  ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗੁਰਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਸ ਪਾਸੇ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਹਨ ਕਿ ਲੀਹੋਂ ਲੱਥਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਗੱਡੀ ਮੁੜ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਆ ਸਕੇ। 

Saturday, February 26, 2022

ਸਸਰਾਲਾ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ ਠੀਕ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਮਰਾਲਾ

ਹੋਰ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਸੁਧਾਰੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ-ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ 

ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਸਾਈਨ ਬੋਰਡ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਰਾਲਾ ਦੀ ਥਾਂ ਸਸਰਾਲਾ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ 

ਖਰੜ//ਲੁਧਿਆਣਾ: 26 ਫਰਵਰੀ 2022: (ਕਾਰਤਿਕਾ ਸਿੰਘ//ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ ਡੈਸਕ)::

ਸ੍ਰ. ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ 
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਸਮਰਾਲਾ ਨੂੰ ਸਸਰਾਲਾ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬੋਰਡ ਖਰੜ ਤੋਂ ਸਮਰਾਲੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਸੜਕ 'ਤੇ ਹੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਇਸੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਤੇ ਕੋਹਾੜਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਸਾਈਨ  ਬੋਰਡ ਆਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੋਹਾੜਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੋਹੜਾ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਸਤਿਆਂ ਤੇ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਹੀ  ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ ਤੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਸਭਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਧਰਨੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਪਰ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣੀ। 

ਹੁਣ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਿਜੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਸਰਗਰਮ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਦਕਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਿਖਤ ਨਾਲ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੀ ਇਸ ਗਲਤੀ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤਕ ਜਿਹਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਪੰਜਾਬ ਸਕਰੀਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ  ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ।  

ਜਦੋਂ ਇਹ ਲਿਖਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋਈ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂੰ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਤੁਰੰਤ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਤੁਰੰਤ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਭਰੋਸਾ ਦੁਆਇਆ ਕਿ ਇਸ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ ਹਨ। 

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਦਰਸਾਂਦੇ ਸਾਈਨ ਬੋਰਡ ਪੰਜਾਬੀ/ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਅਥਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਾਫੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ  ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਨਾਮ ਦਰੁਸਤ ਹੋਣ,  ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰੜਕਦੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੱਜਣ ਦੇ ਧਿਆਨ ਗੋਚਰੇ ਆਵੇ ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇਸ  ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ  ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੀ ਖੇਚਲ ਕਰਨ ਜੀ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਸਮੇ ਅਜਿਹੇ ਸਾਈਨਬੋਰਡ ਦਾ ਸਹੀ ਪਤਾ ਜਰੂਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਹੈ: 94171 11922

ਇਹਨਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸਾਡਾ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇਸ ਪਾਸੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣਾ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਆਓ ਸਾਰੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਧਿਆਨ ਦੇਈਏ।